NİHAT SAMİ BANARLI

(1907-13.VIII.1974) Yazar. İstanbul’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini İstanbul’­da yaptı. Yüksek Öğretmen Okulu Türkçe Bölümü’nü bitirdi (1927). Edirne, Kabataş ve Galatasaray liseleri ile İstanbul Eğitim Enstitüsü (1947-1967), İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu’nda edebiyat öğretmenliği yaptı. 1969’da emekli ol­du. Bâzı resmî ve Özel kurumlarda komisyon üyeliği, enstitü müdürlüğü görevlerinde bulundu. Yahya Kemâl Enstitüsü ile Yahya Kemal Müzesi’nin […]...

DARENDELİ BAKAYİ

(?-1785) Mesnevi şâiri. Darende’de doğduğu tahmin edilir. Hayatı hakkında geniş bilgi yoktur. Abdî Paşa’nın iç ağalarından olduğu biliniyor. XI-XII’incı asırlarda, Anadolu’nun fethi sırasında yaratıl-mtş olan dinî-destânî menkıbelerden olan ve Türkler tarafın­dan meydana getirilen Battal Gâzî Destanı, halkımız arasın­da sözlü olarak yüzyıllarca yaşadıktan sonra, Bakâyî tara­fından XVIII’inci asırda manzum olarak yazılmıştır. Bakâyî’-nin mensur eserleri de vardır. […]...

Samiha Ayverdi

Samiha Ayverdi Hayatı Edebi kişiliği Hakkında Bilgi (1905-1993) İstanbul’da doğan yazar, Süleymaniye Kız Numune Mektebi’ni bitirdikten sonra özel öğrenim görerek yetişti. 1938 yılından ilk romanı “Aşk Budur” yayımlandı. Eseriyle Türk edebiyatına farklı bir hava getiren yazar büyük bir ilgiyle karşılandı. Eserlerinde İstanbul, Osmanlı hayatı, Batılılaşma, din ve tasavvuf gibi temaları ele alarak yaşadığı çevrenin koşulları […]...

MÜNEVVER AYAŞLI

Roman yazarı. Selanik’te doğdu. Babasının görevi sebe­biyle imparatorluğun çeşitli bölgelerini gezdi. Alman okulu ve Fransa’da College de France ile Şark Dilleri okullarında okudu. Arapça ve Farsça öğrendi. Ünlü şarkiyatçı Massig-non’dan tasavvuf dersleri aldı. Viyana Büyükelçisi Sadullah Paşa’nın oğlu Nusret ile evlenerek Ayaşlı soyadını aldı. Romanlarında Osmanlı kültür ve medeniyetinin tasviri vardır. Günlük gazete yazıları da […]...

YENİŞEHİRLİ AVNİ

Dîvan şâiri. Bugün Yunanistan’da bulunan Yenişehir’de doğdu. Asıl adı Hüseyin’dir. Özel öğrenim gördü. Kâtiplik, mahkeme üyeliği yaptı. İstanbul’da öldü. Eyüp Bahariye Dergâhı Mezarlığı’na gömüldü. Türk edebiyatının Batt’ya açıldığı dönemde, XIX’uncu Avnî Yenişehirli asırda, Dîvan şiiri tarzını başarıyla devam ettiren büyük bir şâirdir. Ziya Paşa ve Nâmık Kemâl gibi Tanzimat şâirleri ta­rafından da üstad sayılmıştı. Şiirlerinde […]...

AVNİ

Divan şairi. Edirne’de doğdu. Çok iyi eğitim gördü. 1451’de Osmanlı Sultanı oldu. Anado­lu’nun siyasi birliğini sağlamaya çalıştı. İstanbul’u fethetti. Büyük devlet adamıdır. İlim ve sanatlarda geniş bilgi sahibi idi. Arapça, Farsça, İtalyanca, Lâtince, Rumca, Slavca da dâhil olmak üzere dokuz dil bildiği söylenir. Gebze’de öl­müştür. Türbesi İstanbul’da kendi adıyla anılan camiin için­dedir. Fat’h serbest düşünceli, […]...

NEVİ-ZADE ATAYİ

NEV’Î-ZÂDE ÂTÂYΠ (1583- 10.1.1635)  40 Dîvan ve mesnevi şâiri. İstanbul’da doğdu. Babası, XVI’-ıncı asrın âlim ve şâirlerinden olan Nev’î’dir. Asıl adı Atâul-lah’tır. Başta babası olmak üzere devrinin ileri gelen bilgin­lerinden ders alarak medreseyi bitirdi (1603). Müderris oldu (1605). Rumeli illerinde kadılık yaptı. Usküp kadısı iken azle­dilince (1634) İstanbul’a döndü ve bir yıl sonra Öldü, Şeyh Vefa […]...

AŞIK ÇELEBİ

(1520-1572) Şâir, yazar. Prizren’de doğdu. Asıl adı Pîr Mehmed’dir. İlim ve şiir ile uğraşan bir aile içinde büyüdü. Sürûrî, Ebus-suud Efendi vs. gibi devrin ileri gelen âlim ve sanatkârların­dan özel dersler aldı. Mahkeme kâtipliği ve çeşitli şehirler Arapça dinî ve tarihî tercümeleri vardır. Adını ebedîleşti-ren, şâirlerin hayat hikâyesi ve eserleri hakkında yazdığı tezkiresidir. Şiirlerinde Âşık […]...

AŞIK AHMET

Mesnevîşâirî. XV’inci asırda yaşamıştır. Sultan II. Murad’a sunduğu Câmiü’l-Ahbâr isimli mesnevisi 12293 beyittir. Aslı Doğu Türkçesi ile yazılmış olan bu eseri şâir, Anadolu Türk-çesi’ne çevirmiştir. Câmiü’l-Ahbâr büyük bir evliya tezkıresidir, (velîlerin biyografisini anlatır)....

NİHAT AŞAR

Şâir. İlk, orta ve liseyi İzmir’de, yüksek öğrenimini Anka­ra’da Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde tamamladı. Çeşitli kaza­larda kaymakamlık yaptıktan sonra Kızılay Genel Müdürlü-ğü’nde görev aldı. Şiir ve hikâyeleri çeşitli dergi ve gazetelerde çıktı. Bâzı şiirleri bestelendi. Eserleri:  1. Ankara’daki Adam, 2. Bir Dünyâ İstiyorum, 3. Aydınlık, 4. Nasıl Geçti Habersiz? Halk şâiri. Hayâtı hakkında geniş bilgi yoktur. […]...

NURETTİN ARTAM

Şâir ve yazar. İstanbul’da doğdu. Kadirî Şeyhi Mehmed Veli Efendi’nin oğludur. İstanbul Sultânîsi’nde okudu. I. Dün­ya Savaşı’na katıldı; Savaş sırasında Şam’da yirmi ay esir kaldı (1920). Ankara’da öldü. Ankara ve İstanbul liselerinde İngilizce ve edebiyat öğret­menliği yaptı. 1944 yılında Basın-Yayın Genel Müdürlüğü’n-de Propaganda, Kitaplık ve Derleme müdürlüklerinde çalış­tı. On yıl süre ile Ankara Radyosu’nda Radyo […]...

Cemil Süleyman Alyanakoğlu

(1886-1940) Hikaye ve roman yazarı. Halep İdâdisi’ni bitirdikten sonra (1903) Beyrut Amerikan Üniversitesi Tıp hazırlık sınıfına de­vam etti. İstanbul’da Tıbbiye’yi bitirdi (1911). Balkan Savaşı’nda Yanya cephesinde, I. Dünya Savaşı’nda Arabistan’da doktorluk yaptı. Anadolu’da sağlık müdürlüğü görevlerin­den sonra ölümüne kadar Devlet Denizyolları idaresinde doktorluğa devam etti. Cemil Süleyman Alyanakoğlu, Fecr-i Ati topluluğunun önde gelen hikayecilerindendir. Resmî […]...

KENAN AKYÜZ

Edebiyat tarihçisi, yazar. Yanya’da doğdu. Teşvikiye Nü­mü no Mektebİ’nde İlk, Kabataş Erkek Usesı’nde orta, Yük­sek Öflrolmon Okulu Türk Dili ve Edebiyatı Bolümü’nde yüksok tahsilini yaptı. Kars, Sivas, Yozgat liselerinde edebi­yat öğretmenliği yaptı (1934-1944). Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde Türk Edebiyatı doçenti ol­du (1944). 1954’te profesörlüğe yükseldi. 1982 yılında emek­li oldu. Ankara’da oturmaktadır. Kenan Akyûz, […]...

AKİF PAŞA

 (1787-1845) Yazar, şâir. Yozgat’ta doğdu. Aytntaplı Mehmed Efendı’-nin oğludur. Altı yaşında babası ile Hicaz’a gitti. Özet Öğre­nim gördükten sonra Bozok’ta Cebbarzâde Süleyman Bey’-ın dîvan katipliğine getirildi. Yirmiyedı yaşında iken İstan­bul’a giderek Bâbıâlî Dtvan-ı Hümâyûn Kalemi’ne girdi (1813). Zamanla yükselerek vezirlik rütbesiyle Hariciye nazı­rı oldu. 1845’te Hicaz’dan dönerken İskenderiye’de öldü Akif Paşa tahsilli, kültürlü, iyi bir […]...

Oktay Akbal

(1923-2015) Hikâye ve romancı. İstanbul’da doğdu. Askerî Savcı Salih Sahabettin Akbal’ın oğlu, Romancı Ebûbeklr Hazım Tepey-ran’ın torunudur. Küçük yaşta babasını kaybetmiş, annesi tarafından yetiştirilmiştir. İlköğrenimini Fransız okulu Saint Benoit’da, ortaöğrenimini de İstiklâl Lisesi’nde yaptı. Ede­biyat Fakültesi ve Hukuk Fakültesi’ne birkaç yıl devam et­tiyse de bitiremedi. Gazete yazarlığı ve mütercimlik yapa­rak İş hayatına atıldı. Çeşitli gazetelerde […]...

METİN AKAR

(28.IX.1944- ) Edebiyat tarihçisi, yazar. Kırıkkale’de doğdu. Atatürk İl­kokulu (Kırıkkale, 1956) ve Kırıkkale Lisesi’ni (1962), Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’ni bitirdi (1968). Yedeksu-baylık görevini yaptıktan sonra Adana Özel Ayaş Koleji’nde dört yıl edebiyat öğretmeni ve idareci olarak çalıştı. Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde okumak üzere tekrar Ankara’ya geldi. Hacettepe Üniversitesi Mezuniyet Sonrası Fakültesi’nde Prof. Dr. Şükrü Elçin […]...

MEHMET AKALIN

(1. VI. 1933- ) Dilci, yazar. Yalvac’ın Sücüllü köyünde doğdu. İlkokulu köyünde (1946), ortaokulu Yalvaç’ta (1949), liseyi Denizli’de (1953) bitirdi. Yüksek Öğretmen Okulu öğrencisi ofarak gir­diği İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde 1958’de mezun oldu. Mardin üsesi’n-de edebiyat öğretmeni, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fa-kültesi’nde asistan ve öğretim üyesi, Ege Üniversitesi Sos­yal Bilimler Fakültesi’nde […]...

AKA GÜNDÜZ

(1886-1958) Romancı ve tiyatro yazarı. Binbaşı Kadri Bey’in oğludur. Asıl adı Enis Avni’dir. Selânik’e bağlı Katerİn’de doğmuş, ilk öğrenimi Serez ve Selanik’te, orta öğrenimini Eğrikapı Sırp Rüştiyesi, Galatasaray, Edirne ve Kuleli Askerî idadile­ rinde yaptı. Harbiye Öğrencisi iken hastalanınca tahsiline ara verdi. Bir ara Paris’te hukuk ve güzel sanatlar öğrenimi­ne devam etti ise de yanda […]...

AHMET YESEVİ

Şâir. Türkistan’ın Say ram kasabasında doğmuştur, Buhra’da medrese öğrenfmi görmüş, meşhur tasavvufçu Heme-danlı Yusuf’a bağlanarak tasavvufu öğrenmiştir. Türk halkı arasında tasavvufu yaymak iğin Yesevîlik adı verilen tarikatı kurmuştur. Bu tarîkat daha sonra Orta Asya ve Anadolu’ya yayılmıştır. Yesi’de ölmüştür. Kabri üzerine yapılan türbe asırlardan beri ziyaret edilmektedir. (?-1166) Şâir, dini ve tasavvufî düşüncelerini, Hz. Peygamber’e […]...

AHMED-İ DAİ

(? 1421) Şâir, yazar, âlim. Germiyanoğullan Beyliği sahasında ye­tişen, kadılık yapan, şâirlerdendir. Osmanoğulları’ndan Emir Süleyman, Çelebi Mehmed ve II. Murad’a yakın olmuş­tur. Sultan II. Murad’ın hocasıdır. 1421’de ölmüştür. Türkçe’nin sanat dili olarak gelişmesine hizmet etti. Eserlerinin bir kısmı manzum, bir kısmı mensurdur. İran edebiyatından tercümeleri vardır. Manzum eserleri: 1. Dîvan, 2. Esrar-nâm e, 3. Camasb-nâme […]...