Etiket: Edebiyat Araştırmacıları

Orhan Şaik Gökyay

Orhan Şaik Gökyay (1902-1994) Kastamonu'da doğdu. Liseyi Kastamonu’da tamamladı. Ankara Muallim Mektebini ve İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. Çeşitli liselerde edebiyat öğretmeni ve okul müdürü olarak görev yaptı. İngiltere'ye öğrenci müfettişi ve kültür ataşesi olarak atandı. 1984'ten sonra üniversitelerde divan edebiyatı dersleri verdi. Şairliğinden çok edebiyat araştırmalarıyla tanınmıştır. Şiirlerinde hamasi (destansı) bir ifade tarzı bulunan şair, epik şiiriyle adından sıkça söz ettirmiştir. Vatan sevgisi, milli duygu ve idealler, şiirinin hakim temasıdır. Bu Vatan Kimin şiiri Türk edebiyatının ......

Yaşar Kemal

Yaşar Kemal Kimdir Hayatı Eserleri Romanları Edebi Kişiliği Hakkında Bilgi (1923-2015), Cumhuriyet Dönemi yazarlarındandır. Yaşar Kemal'in asıl adı Kemal Sadık Göğçeli'dir. Yaşar Kemal, edebiyata şiirle başlamış, röportaj türünde önemli eserler vermiş, asıl başarısını da romanlarıyla sağlamıştır. Gözlem gücüne dayalı, toplumsal sorunları ve insan ilişkilerini konu edinen romanlar yazmıştır. Toplumcu gerçekçi edebiyatın roman türünde önde gelen yazarlarındandır. Eserlerinde folklorik öğelere, Anadolu halkının yaşam biçimine, kırsal yaşamdaki sosyal gerçekliğe değinmiş; içten ve doğal bir anlatımla toplumu yansıtmıştır. Halk dilinin anlatım olanaklarından, masal, halk ......

Ahmet Şuayp

Ahmet Şuayp Hayatı Biyografisi Edebi Kişiliği ve Eserleri Hakkında Kısaca Özet Bilgi (1876-1910) İstanbul’da doğdu. Fatih Rüştiyesinde, Vefa İdadisinde okudu. Mekteb-i Hukukta (Hukuk Fakültesi) yükseköğrenimini tamamlayarak aynı fakültede idare hukuku dersleri verdi. Maarif Meclisi üyeliği, Tedrisat-ı İptidaiye müdürlüğü ve İstanbul Maarif müdürlüğü görevlerinde bulundu. Servetifünun edebiyatında fikrî ve ilmî çalışmalarıyla öne çıkan Ahmet Şuayp, eleştiri (tenkit) alanında yoğunlaştı. Batılı yazar ve fikir adamlarının hayatını ve eserlerini inceledi. Bilimsel eleştiri alanında çalışmalar yaptı. Türk edebiyatına Batılı eleştiri anlayışını getirmeye çalıştı. Rıza Tevfik Bölükbaşı ......

Mehmet Kaplan

  Mehmet Kaplan Hayatı Biyografisi Edebi Kişiliği ve Eserleri Hakkında Kısaca Özet Bilgi (1915-1986) Eskişehir’de doğdu. İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. Mehmet Kaplan edebiyat dünyamızda denemeleri, Tanzimat edebiyatı sonrası ve bugünkü edebiyatımızın çeşitli yazar ve konuları üzerine yaptığı inceleme ve eleştirileriyle (tenkit) tanınmıştır. Mehmet Kaplan edebî eser incelemelerinde Batılı metotları uygulayarak edebiyat tarihçiliği anlayışı yerine metin merkezli bir yaklaşımı getirmiştir. Yeni Türk edebiyatıyla ilgili birçok eser veren sanatçının Tanzimat sonrası Türk edebiyatı araştırmaları, şiir tahlilleri ve hikâye tahlilleri üzerine ......

Agah Sırrı Levent

(1894-1978) Edebiyat tarihçisi, yazar. Rodos'da doğdu. İlköğrenimini Edirne llkokulu'nda, orta öğrenimini Mülkiye Rüştiyesi ve Konya Lisesi'nde, yüksek öğrenimini de İstanbul Üniversi­tesi Edebiyat Fakültesi'nde yaptı (1919). Kurucusu olduğu Özel İstiklâl Lisesi'nde öğretmenlik ve idarecilik, Gazi Eği­tim Enstitüsü'nde öğretmenlik, Aydın milletvekilliği (1940-1946), TDK Genel Yazmanlığı (1951-1960) ve Başkanlığı (1963-1966) yaptı. Ankara'da öldü. Yazı hayatına Konya'da Babalık gazetesinde başladı (1913). Roman ve hikaye (öykü) türünde eserler verdi. Daha sonra Edebiyat tarihi araştırmaları yaptı. Makalelerinin çoğu Türk Dili dergisinde yayımlandı. Eserleri: 1. Edebiyat Tarihi Dereleri (3 ......

Mehmet Fuat Köprülü

Mehmet Fuat Köprülü Hayatı Biyografisi Edebi Kişiliği ve Eserleri Hakkında Kısaca Özet Bilgi (1890-1966): İstanbul’da doğdu. Ayasofya Merkez Rüştiyesini ve Mercan İdadisini bitirdi. Mekteb-i Hukukta (Hukuk Fakültesi) başladığı yükseköğrenimini yarıda bırakarak edebiyat ve tarih alanlarına yöneldi. Fransızca öğrendi, Batı edebiyatını yakından takip etti. Çeşitli okullarda Türkçe ve edebiyat dersleri okuttu. Edebiyat Fakültesi dekanlığı yaptı. Atatürk’ün isteğiyle Maarif Vekâleti (Millî Eğitim Bakanlığı) müsteşarlığına getirildi. Türkiyat Enstitüsünün kurulmasını sağladı. Birçok uluslararası kongreye Türkiye’yi temsilen katıldı. Harvard (Harvırd) ve Columbia (Kolombiya) gibi üniversitelerde çeşitli ......

Gelibolulu Mustafa Ali

(1451-1600) Tarihçi ve Divan şairlerindendir. Gelibolu'da doğdu. Devrinin tanınmış âlimlerinden ders gördü. Şehzade I. Selim'e, Kıbrıs Fâtihi Lala Mustafa Paşa'ya ve Ferhad Paşa'ya divân kâtipliği, Cidde Emirliği yaptı. Cidde'de öldü. Devrinin başarılı gazel ve kaside şâiridir. Künhü'-ahbar (haberlerin özü) adlı eseri ile meşhur oidu. Manzum ve mensur kırktan fazla eserin sahibidir. Farsça şiirleri de var­dır. Eserleri: 1. Türkçe Dîvan (2 tanedir. Mecmualarda divanı­na girmemiş şiirleri de vardır) 2. Farsça Dîvan (el vazması halinde), 3. Mihr ü Vefa (mesnevi), 4. Razvatü'l-Letâyıf (ahlâki manzum ......

Koçi Bey

Yazar. Asıl adı Mustafa'dır. Gençliğinde Görice'den İs­tanbul'a getirilmiş, Hasoda'ya alınmış Enderun'da hizmet görmüştür. Sultan IV. Murad devrinde padişah musahibi ol­muş, Sultan İbrahim'in son günlerinde veya IV. Mehmed'in ilk yıllarında emekliye ayrılarak memleketine gitmiştir. Do­ğum ve ölüm tarihleri bilinmiyor. Koçi Bey önce Sultan IV. Murad'a, sonra I. İbrahim'e sun­duğu Lâyihalar ile tanınır. Sonradan risale haline getirilen bu yazılarda padişahlara Osmanlı devlet teşkilâtını, bu teş­kilâttaki bozuklukları, alınması gereken tedbirleri, padişa­hın görev ve yetkilerini anlatmıştır. Devrin sosyal, idatî ve iktisadî durumu hakkında bilgi vermesi ......

Reşat Ekrem Koçu

(1905-1975) Tarihçi, yazar. İstanbul'da doğdu. Gazeteci Ekrem Reşad Bey'in oğlu. Konya Anadolu İntibah Mektebı'nde(1918) Bur­sa Erkek Lisesi'nde (1927), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nde okudu (1931). Asistanlık ve öğ­retmenlik yaptı. Tercüman gazetesinde yazar iken İstanbul'da öldü. Erenköy Sahrayıcedit Mezarlığı'na gömül­dü.Şiirleri, çocuk romanları, bir hikaye kitabı ve tercümleri vardır. XX. yüzyıl yazarlarındandır. Konusunu Osmanlı tari­hinden alan hikâye ve romanları, İstanbul Ansiklopedisi ile tanınmıştır.Eserleri: 1. Çocuklar (hikâyeler, 1938), 2. Eski İstanbul'da Meyhaneler ve Meyhane Köşeleri (1947, inceleme), 3. Os­manlı Padişahları (1960), 4. ......

HALUK İPEKTEN

Edebiyat tarihçisi, yazar. Saray'da (Kırklareli) doğdu. Ve­fa Lisesi ile İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi (1954). Öğretmenlik ve kütüphane memurluğu görevlerinden sonra Atatürk Üniver­sitesi Edebiyat Fakültesi'ne Eski Türk Edebiyatı asistanı ol­du (1959). Halen aynı fakültede doçent olarak çalışmakta­dır.İpekten, eski metinlerin tahlili ve edebiyat tarihi ile İlgili eserler vermiştir Eserleri:  1. Naili-i Kadim Divanı (1970), 2. Nâilî-i Kadîm-Hayâtı ve Edebî Kişiliği (1973), 3. XV ve XVI. Yüzyılda Türk Edebiyatında Edebi Muhitler (Doçentlik tezi, basılmadı), 4. Fuzuli- Hayatı, Edebî Kişiliği ......

MAHMUT KEMAL İNAL

Edebiyat tarihçisi, yazar. İstanbul'da doğdu. Emin Paşa'nın oğludur. Özel öğrenim görerek yetişti. Mekteb-İ Mülkiye'den rahatsızlığı sebebiyle ayrıldı. Bir müddet Mekteb-i Hukuk'a devam etti. Meşhur hocalardan Arapça, müzik, tef­sir, hadis, Farsça ve Fransızca öğrendi. Çeşitli memurluk­larda bulundu, islâm Eserleri Müzesi Müdürfügü'nden emekli oldu (1935). Emeklilikten sonra da devletin kültür ko­misyonlarında çalıştı. Milletlerarası kongrelere katıldı, is­tanbul'da Öldü. Merkez Efendi MezarlığYna gömüldü. Biyografiler, edebiyat, bibliyografya, tarih konularında pek çok eser verdi. Divan şiirinin son ustalarının dîvanlarını neşretti. Şiir ve hikâyeleri de vardır. Eserlerinden bâzıları: 1. ......

Reşat Nuri Güntekin

(1889-1956) Hikaye, roman ve oyun yazarı. İstanbul'da doğdu. Askerî Doktor Nuri Bey'in oğludur. İlk öğrenimini Çanakkale'de yaptı. Idâdî'de ve İzmir Fransız Freres'ler Okulu okudu. İstanbul Darülfünun Edebiyat Şûbesi'ni bitirdi. Yurdun çe­şitli yerlerinde, daha çok İstanbul liselerinde öğretmenlik, Millî Eğitim Bakanlığı müfettişliği, Çanakkale milletvekilli­ği (1939-1943), başmüfettişlik (1947) ve Paris Kültür Ataşeli­ği yaptı (1954). Emekliye ayrıldıktan sonra (1954) Şehir Tiyatroları edebî kurul üyesi oldu.Tedavi için gittiği Londra'da öldü. Kabri İstanbul'da Karacaahmet Mezarlığı'ndadır. Reşat Nuri Güntekin hikaye, roman, gezi notları, oyun, mizah yazı­ları ve makaleler ......

ABDÜLBAKİ GÖLPINARLI

(1900-1982) Edebiyat tarihçisi, yazar. İstanbul'da doğdu. İstanbul Er­kek Muallim mektebi (1927) ile Edebiyat Fakültesi'ni bitirdi (1930). Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde doktora yaptı. Çeşitli liselerde edebiyat Öğretmenliği, fakültelerde öğre­tim üyeliği yaptı. Metinler Şerhi, Türk-İslâm Tasavvuf Tarih ve Edebiyatı dersleri verdi. 1949'da doçent iken emekliye ayrıldı, istanbul'da öldü. Gölpınarlı, Divan edebiyatı, halk edebiyatı, tasavvuf tarihi konularında eserler vermiş, İran edebiyatından tercümeler yapmıştır. Mevlana ve Yunus Emre hakkındaki kitapları İle dünyâ çapında ün kazanmıştır. Eserlerinin sayısı yüzü aş­maktadır. Kitaplarından bazıları:  1. Melâmîlik ve Melâmiler (1931), 2. Kaygusuz ......

ABDURRAUF FITRAT

(1886-1937) Türkistanlı şair ve yazar. Buhara'da doğdu. Medrese tah­sili gördü. 1910'da İstanbul'a gelip tarih ve edebiyat çalış­maları yaptı. Yurduna dönüşünde siyasî faaliyetler içine gir­di, 14 Eylül 1920'de kurulan Buhara Halk Cumhurıyeti'nde Maarif Bakanlığı yaptı. Cumhuriyet, Sovyet Rusya'ye bağla­nınca Abdurraıf çeşitli illere sürüldü. Bir ara yüksekokullar­da tarih ve edebiyat dersi verdi. 1937-38 yıllarında yapılan katlîâmda Öldürüldü. Şiirleri, tiyatro eserleri ve edebiyat tarihi üzerine yaptığı çalışmaları ile tanınır. Oyunları:  1. Ebâ Müslim, 2. Temir Sağanağı, 3. Çin Seviş, 4. Hint İhtilâlcileri (1944de basıldı), 5. Ebu'l-Feyz ......

SADETTİN NÜZHET ERGUN

(1901-25.IV.1946) Edebiyat tarihçisi, yazar. Bursa'da doğdu. Kolağası Ali Efendi'nin oğludur. Üsküdar İttihat ve Terakkî Mektebi ile Sultânî'de ilk ve orta öğrenimini gördü. İstanbul Darülfünun Edebiyat Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli liselerde edebiyat öğ­retmenliği, kütüphane memurluğu ve müdürlüğü yaptı. İs­tanbul'da öldü. Çalışmaları daha çok edebiyat tarihi ile halk edebiyatı ko­nularında yoğunlaşmıştır. Şiirleri de vardır. Eserleri:  1. İlmi Tasavvuf (Şeyh Hüseyin Sadeddin imzası ile, 1922), 2. Konya Vilâyeti Halkıyyat ve Harsİyyatı (Meh-med Ferid ile birlikte, 1926), 3. Türk Şâirleri (I. kitap, 1927), 5. Karacaoğlan (1927,1933), 6. Gevheri (1928), ......

İNCİ ENGİNÜN

(1940- ) Edebiyat tarihçisi, yazar, istanbul'da doğdu. Orta öğreni­mini Türk Eğitim Derneği Ankara Koleji'nde yaptı (1959). İs­tanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiya­tı Bölümü'nü bitirdi. Aynı bölümün Yeni Türk Edebiyatı kür­süsüne asistan oldu (1963). 1968'de doktor, 1974'te doçent, 1984'te profesörlüğe yükseldi. Hâlen Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Böiümü'nde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Yeni Türk edebiyatı konularında yayımladığı kitapları, araştırma ve incelemelere dayanan makaleleri, tiyatro ve ki­tap tanıtmaları, ilmî tebliğ ve konferansları ile tanınmıştır. İngilizce'den tercümeleri de vardır. Yazıları ......

ŞÜKRÜ ELÇİN

Edebiyat tarihçisi, folklorcu, yazar, şâir. Florina'da doğ­du. İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi (1939). Liselerde, yüksek okullarda öğret­menlik ve öğretim üyeliği yaptı. 1949'da Halk Edebiyatı dok­toru, 1962'de doçent oldu. Hacettepe Üniversitesi Sosyal ve İdarî Bilimler Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde profesörlüğe yükseldi. 1981'de aynı fakülteden emekli olarak ayrıldı. Halen Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü başkanı ve Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Yüksek Kurul üyesidir. Lise öğrencisi iken şiir yazmaya başladı. Şiirlerini kitap hâline getirerek bastırdı. ......

EBULGAZİ BAHADIR HAN

(1605-1663) Tarihçi, yazar. Örgenç'te doğdu. Hıyve Sultanı Mehmed Han'ın oğludur. Cengiz Han'ın torunlarındandır. İyi bir öğre­nim gördü, Arapça ve Farsça'yı öğrendi. 1641 yılında Hıyve Hanı olarak yirmibir yıl hükümdarlık yaptı. Ölümüne kadar Buhara Özbekler'i, Safevî şahları, Kalmuk hanları ve Ruslar'la savaştı. Hıyve'de öldü. Türk milletinin tarihini şuurlu olarak öğrenmiş, şiir ile de uğraşmıştır. Çağatay Türkçesi ile eserler vermiştir. Eserleri: 1. Şecere*! Terfikime [XII'İnct asır Moğol Tarihçi­si Reşîdeddln'in Câmiü't-tevârih'inde bulunan Oğuz Desta­nı ile halk arasında yaşayan sözlü ve yazılı tarih rivayetleri­ni, diğer 20 Oğuz-nâme'yi ......

ZUHURİ DANIŞMAN

(1902-1971) Tarihçi, yazar. Bolu'da doğdu. İlk ve orta öğrenimin) Boluda gördO. Giresun, Gaziantep, Bolu ve Ankara'da öğretmen­lik, iki devre Botu milletvekilliği (1950-1954) yaptı. Zuhuri Danışman Yayınevi'ni kurdu. İstanbul'da öldü. Zincİrlikuyu Mezarlığına gömüldü. XX'inci yüzyıl tarihî roman yazarlarındandır. Tarihî eser­ler de yayımlamıştır. Romanları:  1. Cellât Çeşmesi (1953), 2. Lala Mustafa Pa­şa (1957), 3. Balak Gazi (1958), 4. Peçeli Imparatoriçe (1958), 5. Kahramanlar Geçidi (1958).   Evliya Çelebi Seyahatnamesi (10 cilt), 2. Koç! Bey Risalesi, 3. Nâimâ Tarihi. Diğer eserleri: 1. Üskübî Hara­beleri (1934), 2. Çamlar ve Göller ......
Yandex.Metrica