Kategori: E

Eflatun Cem Güney

Eflatun Cem Güney Kimdir Hayatı Eserleri Hakkında Kısaca Özet Bilgi “Masalcı Baba” unvanıyla tanınan Eflatun Cem Güney, geleneksel Türk halk hikayelerini ve masallarını derlemiş önemli bir araştırmacıdır. Açıl Sofram Açıl, Dede Korkut Masalları adlı eserleriyle Dünya Çocuk Edebiyatı Onur Belgesi kazanmıştır. Eserleri: Şiir: Matem Sesleri Masal Kitapları: Kara Yılan ve Kara Gülmez, Akıl Kutusu, Gökten Üç Elma Düştü, Kül Kedisi, Dede Korkut Hikayeleri, Nar Tanesi, Halk Edebiyatı Çalışmaları (folklor), Âşık Garip, Kerem ile Aslı, Halk Şiiri Antolojisi, Halk Türküleri, Atatürkün Hayatı ve ......

Enderunlu Fazıl

(17597-1810) Dîvan ve mesnevi şâiri. 18. yüzyıl divan şairlerinden biridir. Enderun mektebinde yetiştiği için bu lakabı alan sanatçı, Osmanlı Dönemi’nde toplatılan ilk kitap olan Zenanname (Kadınlar kitabı) adlı eseri yazmıştır. Tüm düşüncelerini açıkça dile getirmekten çekinmemiş, kadınlardan zevk almadığını sürekli tekrarlayarak tüm eserlerinde bu konuyu ele almıştır. Akkâ civarında Safd'da doğdu. Asıl adı Hüseyin'dir. Babası Ali Tâhir'in öldürülmesi üzeri­ne İstanbul'a getirilmiş, Enderun'a alınmış, orada eğitilip öğretilmiştir (1775-1784). Bir aşk macerası sebebiyle Ende­run'dan uzaklaştırılınca uzun yıllar (10-12 sene) sefil bir ha­yat yaşamıştır. Halep ......

Edip Cansever

Edip Cansever Hakkında Kısaca Özet Bilgi (1928-1986 ) İstanbul’da doğdu. İstanbul Erkek Lisesini bitirdi. Edip Censever askerlik dönüşünde Kapalıçarşı’da antika satışı yapan bir dükkân kurdu. 1947 yılında ilk şiir kitabı olan “İkindi Üstü” adlı eserini yayımladı. Toplumsal kurallar içindeki bunalmış bireyi zengin imge dünyasıyla anlatmıştır. Şiirlerinde öyküleyici anlatıma, betimlemeye, diyaloğa ve dramatizasyona fazlaca önem vermiştir. Yedi-tepe Şiir Armağanı, TDK Şiir Ödülü, Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü gibi ödüllerin sahibidir. “Yerçekimli Karanfil” adlı kitabıyla tanındı. Bu kitabıyla kendisine özgü şiir dünyası kurarak İkinci ......

Edirneli Nazmi

(XVII'ıncı asır) Şâir Edirne'de doğdu. Asıl adı Mehmed'dir. Yeniçeri ola­rak Yavuz Sultan Selim'in Iran (1514) ve Mısır (1516) seferle­rine katıldığı, Kanunî Sultan Süleyman devrinde de bir süre ahkâm kâtipliği ve silâhtarlar bölükbaşısı olduğu bilinmek­tedir. 1555'ten sonra öldüğü sanılıyor. Türki-i basit denilen sâde Türkçe ile şiir yazma akımı şair­lerindendir. Divânı bu dille yazılmış şiirlerle doludur. Türki-i basit akımı dilde süratle çoğalan Arapça, Farsça kelime ve tamlamalara tepki olarak doğan ve XV'inci asırda Tatavlalı Mahremi tarafından başlatılan bir milli edebiyat akımı idi. Mahremi ......

Enis Behiç Koryürek

(1892-1949) Şâir. İstanbul'da doğdu. Askerî doktor İsmail Behiç Bey'in oğludur. İlköğrenimini özel dersler alarak yaptı. Sela­nik ve Usküp idadilerinde, İstanbul Lisesi'nde ortaöğrenim gördü. Mülkiye Mektebi'ni birincilikle bitirip (1913) Harici­ye Bakanlığı Ticaret İşleri Kâtipliği'ne tayin oldu. Bükreş Konsolosluğu Kâtipliği (1915), Budapeşte Konsolos Mua­vinliği (1916), Edirne Vilâyeti Hukuk Müdürlüğü (1922-1925), Ticaret Bakanlığı tercümanlığı (1926), daire başkan yardımcılığı,daire başkanlığı Çalışma Bakanlığı Müsteşar­lığı yaptı. 1946'da istifa edip Zonguldak'tan milletvekili ada­yı olduysa da kazanamadı. Ankara'da öldü. Kabri Asri Mezarlık'tadır. İlk şiirlerini aruz vezni ile yazdı. Adı, Balkan ......

ESAT M. KARAKURT

(1902-1977) Roman yazarı. İstanbul'da doğdu. Mahmud Nedim Paşa'nın oğludur,Kadıköy Sultanîsi, Diş Hekimliği Okulu (1924) ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni (1930) bitirdi. Tercüman-ı Hakikat ve İleri gazetesinde çalıştı. Edebiyat öğretmeniliği ve avukatlık yaptı. Urfa Milletvekili, ve Urfa Senatörü oldu (1961-1966). İstanbul'da öldü. Zincirli kuyu Mezarlığı'na gömüldü. XX'nci asır romancılarındandır. Yazı hayatına gazetecini ve hikayecilikle başladı. Romanları ile meşhur oldu. Bu eserlerde aşk ve ihtiras konularını işlemiştir. Hemen hemen her romanı defalarca basılmış ve filme alınmıştır. Romanları:  1. Aşkın Alevleri (1926), 2. Vahşî Bir Kız ......

Ertuğrul Karakoç

Şâir, yazar. Elbistan'ın Ekinözü (Celâ) köyünde doğdu. Abdurrahim Karakoç'un kardeşi. il- köğrenimini köyünde, ortaöğrenimini Elbistan Ortaokulu İle Gaziantep Öğretmen Okulu'nda, yükseköğrenimini de Necati Eğitim Enstitüsü Türkçe Bötümü'nde yaptı. Ertuğrul Karakoç, Anado­lu'nun çeşitli ortaokullarında öğretmenlik ve idarecilik yap­tı. Millî Eğitim Bakanlığı Merkez Teşkilâtı'nda çalıştı. Günümüz şairlerindendir. Hikaye, makale ve denemeleri de vardır. Şiirleri ve yazıları Ocak, İlgaz, Hareket ve Varlık gibi dergilerde çıktı. Şiir kitapları: 1. İlk (1956), 2. Kan Ağrısı (1966), 3. Altay Türküsü (1966). ...

EBUBEKİR KANİ

(1712-1792)  Divan şairi. Tokat'ta doğdu. Tokat'ta okudu ve Tokat Mevlevihânesi'nde bulundu. Şiirleri ile Hekimoğlu Ali Paşa'nın dikkatini çekti. Paşa, İstanbul'a dönerken Kânî'yi de bera­berinde getirmiş ve onu Dlvân-ı Hümâyûn kalemine memur olarak yerleştirmiştir. Silistre'de de dîvan kâtipliği yaptı. 1782'de İstanbul'a geldi. Limni adasına sürgün olarak gitti. İstanbul'da öldü. Asrının mizahî mektupları, mizahî ve satirik manzumeleri İle tanınmış şairlerindendir. Şiirlerinde' mizah havası var­dır. Münşeatı (mektuplardan meydana gelen eseri) üslûp in­celiği ve mizahî unsurları bakımından şiirlerinden daha ba­şarılıdır. Türkçe, Arapça ve Farsça şiirleri vardır. ......

EMİNE IŞINSU ÖKSÜZ

Yazar. Kars'ta doğdu. Şair Halide Nusret Zorlutuna'nın kızıdır. Ankara Koleji'ni bitirdi. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakül­tesi Felsefe Bölümü öğrencisi iken Öğrenimini yarıda bıra­karak fıkra yazarlığına başladı. Töre dergisini 1971'den bu yana çıkarmaktadır. Şiir, hikâye, fıkra ve roman türlerinde eserler vermiştir. Romanlarının ikisinde Türkiye dışında yaşayan Türkler'in acı dolu hayatını anlatmıştır. Okçu, her yeni eserinde yeni bir üslûp denemesi ile de dikkati çeker. Tiyatro eserleri de vardır. Romanları:  1. Küçük Dünya (1966), 2. Azap Topraklan (1970, 6. baskı 1978), 3. Ak Topraklar (1971), 4. Tutsak ......

EVLİYA ÇELEBİ

(1611-1682?) Seyahat-nâme yazarı. Asıl adı Evliyâ'dır. Derviş Mehmed Zıllî'nin oğludur. İstanbul'da Unkapanı'nda doğdu. Devrinin Ahfeş Efendi ve Evliya Mehmed Efendi gibi meşhur bilgin­lerinden ders gördü. Enderun'da da dört yıl öğrenim göre­rek sipahi oldu. 1630'da gördüğü bir rüya üzerine İstanbul'u inceden inceye gezdi, notlar aldı. Sonra İ&tanbul dışına çı­karak Bursa, İzmit, Trabzon, Kırım ve Girit'e gitti. Tanıdığı devlet adamlarının yanında görev alarak veya seferlere katı­larak Kafkasya, Iran, Anadolu, Suriye, Filistin, Avusturya ve Almanya'yı hattâ Mısır, Sudan ve Habeşistan'ı gördü. Çelebi'nin hangi tarihte ......

EŞREFOĞLU RUMİ

(?-1469) Şâir, yazar. Asıl adı Abdullah'tır. Mısır'dan göçerek iznik'e yerleşen bir ailenin oğludur. İyi bir öğrenim gördükten sonra Bursa'ya gelmiş, Emir Sultan'ın hizmetine girmiştir. Onun tavsiyesi ile Ankara'ya giderek Hacı Bayram-ı Velî'ye Önce devriş sonra damat olmuştur. Kadiri tarikatının Eşrefiye kolunun kurucusudur. İznik'te öldü, tekkesine gömüldü. Hayatı halk arasında menkıbeleşmiş, bu efsaneler sonra­dan yazıya geçirilmiştir. Tasavvufun ilkelerini yaymak için çalışmıştır. Divan’ından başka Tarikatname, Fütüvvetname, Hayretname, Münacaatname gibi pek çok mensur yapıtı da vardır. Yunus Emre'nin ilahilerine benzer şiirler söyleyerek onun ......

EŞREF

(1847-1912) Şâir. Gelenbe'de doğdu. Babası Hacı Hafız Mustafa Hoca'dır. Manisa'da Hâtuniye Medresesi'nde Arapça ve Fars­ça, özel hocalardan tarih ve matematik dersleri aldı. Mani­sa'da memurluk, Akhisar ve Alaşehir'de mal müdürlüğü, kaymakam vekilliği yaptı. 1897'de Fatsa Kaymakamı oldu. Çeşitli ilçelerde kaymakamlık yaptı. 1902'de siyasî suçlu olarak tutuklandı, sonra bir yıl hapse mahkûm edildi. Tahli­ye edildikten sonra Mısır'a kaçtı (1904). Oradan Avrupa'ya geçerek gazete çıkardı (Curcuna, Zuhur). Meşrûtlyet'in ilâ­nından sonra İstanbul'a geldi. Adana Vali muavini oldu. 1909'd a azledildi. Kırkağaç'ta, Bahçıvan Pazarı'nda öldü. Eşref, sâde ......

ESRAR DEDE

(1748-1796) Dîvan şâiri. İstanbul'da doğdu. Asıl adı Mehmed'dİr. Bî-zebân Ahmed'in oğludur. İyi bir tahsil görmüş, Arapça, Farsça, Rumca, Lâtince ve İtalyanca öğrenmiştir. Mevlevî tarikatına girmiş, Şeyh Gâlib'in dervişi olmuştur (1790). Uzun süre Galata Mevlevîhânesi'nde yaşamış ve İstanbul'­da ölmüştür. Aynı Mevlevihane'nin bahçesine gömüldü. Mevlevîliğe samimiyetle bağlanmış, şiirlerinin bir kısmın­da Mevlana'ya olan sevgisini anlatmıştır. Devlet büyükleri­ne kaside yazmamıştır. Şiirlerinde İncil'den alınmış unsurlar görülür. Mevlevî şâirlerin en fyilerindendir. Şeyh Gâlib'in te­siri altında kalmıştır. Berrak ve tatlı bir dili vardır. İfadeleri sağlamdır. Aşk şiirlerinde daha başarılı ......

ERZURUMLU EMRAH

(? - 1860?) Aşık. Erzurum'un Tambura köyünde doğdu. Erzurum'da medrese tahsili yaptığı, ömrünün önemli bir kısmını seya­hatle geçirdiği, Sivas, Kastamonu, Sinop, Konya ve Niğde illerini dolaştığı, Niksar'da öldüğü bildirilir. Emrah hem aruz hem de hece ölçüsü ile şiirler yazmıştır. Halk şâirleri içinde dîvan şiirini en iyi bitenler arasındadır. Tasavvuf! şiirleri varsa da asıl şahsiyetini saz şiiri tarzında yazdığı koşma ve semailerinde gösterir. Tokatlı Aşık Nuri, Emrah'ın çıraklarındandır. Beşiktaşlı Gedâî'nin üzerinde de tesiri vardır. Emrah'ın tek eseri Divan'ıdır. [Divan'ındaki aruz ile yazıl­mış şiirleri ilk defa ......

Ercişli Emrah

(XVirinci asır) Bir halk hikayesi kahramanı ve sözü oldukça güçlü bir saz şairidir. Köklü bir eğitimi olmayan sanatçı aşıklık geleneğine bağlı kalmıştır. Hem aruz hem hece ölçüsünü kullanmıştır. Emrah, Van'ın Erciş ilçesindendir. Emrah ile Selvi Han adlı halk hikayesi bu âşığın hayâtı ve aşkı etrafında doğmuştur. Hikâyeye göre, Osmanlı-lran savaşları sırasın­da Van'ı kuşatan Şah Abbas'ın askerleri Emrah'ın sevgilisi Seivi Han'ı da esir edip İsfahan'a götürürler. Âşık Isfahan yollarına düşer, diyar diyar gezerek sevgilisinin izini bulur ve ona kavuşur. Hikâye içinde Emrah'ın ......

EDİP AHMET YÜKNEKİ

(Xll'nci asır) Şâir. Yüknek'lidir (SemerKant yöresinde bir köy). Eserini Emir Sipehsâlâr'a sunmuştur. Kitabın arkasına sonradan Aslan Hoca Tarkan tarafından yazılan takrizde, şâirin ana­dan doğma kör olduğu, bu eser sayesinde sevgi ve saygı ka­zandığı bildirilir. Hayatı hakkında başka bilgi yoktur. Atabetü'l-Hakayık adlı eserinin telif tarihi bilinmemekle birlikte Kutadgu Bilig'den yarım asır sonra yazıldığı tahmin ediliyor. Emir Sipehsâlâr'ın, övgüsü ile eserin yazılış sebe­bini anlatan kısımlar kasîde şekli ile, diğer bölüm dörtlük­lerle yazılmış, aruzun feûlün feülün feûlün feûl vezni kulla­nılmıştır. Şâir âyet ve hadislere dayanarak ......

EBULGAZİ BAHADIR HAN

(1605-1663) Tarihçi, yazar. Örgenç'te doğdu. Hıyve Sultanı Mehmed Han'ın oğludur. Cengiz Han'ın torunlarındandır. İyi bir öğre­nim gördü, Arapça ve Farsça'yı öğrendi. 1641 yılında Hıyve Hanı olarak yirmibir yıl hükümdarlık yaptı. Ölümüne kadar Buhara Özbekler'i, Safevî şahları, Kalmuk hanları ve Ruslar'la savaştı. Hıyve'de öldü. Türk milletinin tarihini şuurlu olarak öğrenmiş, şiir ile de uğraşmıştır. Çağatay Türkçesi ile eserler vermiştir. Eserleri: 1. Şecere*! Terfikime [XII'İnct asır Moğol Tarihçi­si Reşîdeddln'in Câmiü't-tevârih'inde bulunan Oğuz Desta­nı ile halk arasında yaşayan sözlü ve yazılı tarih rivayetleri­ni, diğer 20 Oğuz-nâme'yi ......

ETHEM İZZET BENİCE

(1903-1967) Roman yazarı. İstanbul'da doğdu, iskilip Rüştiyesi, Gala­tasaray Sultanîsi ve Yüksek Deniz Ticâret Okulu'nu bitirdi. 1942-50 yılları arasında Kars ve Siirt milletvekilliği yaptı. Dört yıl öğretmenlik, Şehir Meclisi üyeliği görevlerinde bu­lundu. 1920'den sonra Vatan, Son Saat, Milliyet gazetelerin­de yazı işleri müdürlüğü yaptı. Zaman, Açıkgöz, İkdam, Son Telgraf ve Gece Postası gazetelerini çıkardı, istanbul'da öl­dü. Halk tarafından beğenilen, sanat değeri fazla olmayan aşk ve mâcerâ romanları yazdı. Bu romanlar defalarca basıl­mıştır. İlk basılış tarihleri ile eserleri: 1. Çıldıran Kadın (1927), 2. Istırap Çocuğu (1927), ......

ERDEM BAYAZIT

Şâir. Maraş'ta doğdu. İlk vo orta öğrenimini doğduğu şehirde yaptı. Bir süre Hukuk Fakültesi'ne devam etti. Asker­lik dönüşü Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Ede­biyatı Bölümü'nü bitirdi (1971). Millî Eğitim Bakanhğt'na bağlı kuruluşlarda memurluk ve öğretmenlik, İt Halk Kütüp­hanesi Müdürlüğü (İstanbul), Türk Mûsikisi Konservatuarı'-nda idarecilik görevlerinde bulundu. Millî Kütüphâne'de ça­tıştı (1965-1973). Günümüz şairlerindendir. Yayın hayatına 1960'dan sonra başlayıp Yeni İstiklâl, Diriliş, Çıkış, Büyük Doğu ve Edebi­yat dergilerinde şiir ve yazılarını yayımladı. Şiirlerinde, İs­lâm düşüncesinden kaynaklanan, teknoloji çağının makine seslerine boğulan ......

EDİP AYEL

Şâir. İstanbul'da doğdu. Galatasaray Sultanisi ile Paris Yüksek Ziraat Okulu'nu bitirdi (1914). İstanbul liselerinde Fransızca öğretmenliği yaptı, 1955'de bu görevden emekli oldu. İstanbul'da Öldü, Türkçe ve Fransızca şiirler yazmıştır. 1938'de Fransa'da yapılan bir şiir yarışmasında birincilik kazandı. Klâsik Türk ve Avrupa nazım şekilleriyle yazdığı Türkçe şiirlerini 1941'-den sonra Çınaralte dergisinde yayımladı. Yahya Kemâl Beyatlı'dan farklı bir neo-klâsizm anlayışına sahiptir. Dili­nin duruluöu ve güzelliği dikkat çeker. Eserleri: İki Fransızca, iki Türkçe şiir kitabı vardır. Türkçe şiir kitapları: 1. Mozaik (1944), 2. Şehrâyin (1953). [Hayâtı ......

Kaşağı Hikayesi Ömer SEYFETTİN

(1884-1920) Hikâye yazarı. Gönen'de doğdu. Harp Okulu'nu bitirdi. Anadolu ve Rumeli'de subay olarak çalıştı (1903-1910). As­kerlikten ayrılıp İstanbul'a yerleşti. Balkan Savaşı çıkınca tekrar orduya döndü. Yanya kuşatmasında esir düştü. 1913'te askerlikten yeniden ayrıldı. Kabataş Lisesi'nde ölünceye kadar dersler verdi. İstanbul'da öldü. Zincirlikuyu Mezarlığı'na gömüldü. Servet-i Fünun edebiyatının anlaşılması güç olan diline karşı sâde Türkçe'yi, halk dilini savundu. Ziya Gökalp ve Ali Canib (Yöntem) İle birlikte Millî Edebiyat'ı kurdu. Yeni Mec­mua, Şâir ve Büyük Mecmua'da, konularını günlük hayat­tan, çocukluk ve askerKk hâtıralarından, efsanelerden, ......
Yandex.Metrica