Naturalizm

Natüralizmin Ortaya Çıkışı Doğuşu

Realizmin hayatın gerçeklerine yönelmesi yolundan geçerek gözlemlenebilirlik, deneysellik, kanıtlanabilirlik, soya çekim, çevrenin şartları ve kişinin yaratılışı anlamında doğasından gelen hususların onları etkilemeleri zemininde vücut bularak sanat eserinde yeni bir anlayışı başlatan akımdır. Romantizmin benimsediği bireysellik ve ferdî hislenmelerin aktarılması görüşüne karşıdır. Sanat eseri, gözlemlenen ve denenebilirliği olan, bilimsel veriler zemininde metotların götürdüğü sonuca ulaşılabileceğini varsayarak eserin kaleme alınması anlayışını doğurmuştur.

Natüralizimin Genel Özellikleri:

  • Bu akımın ortaya çıkışı, 19. yüzyıl Fransa’sına dayanmaktadır. Ardından etki alanını gittikçe genişletmiş, benimsediği hususiyetlerle modern edebiyata zemin oluşturacak doneler vermiştir. Akımın kuramsal anlamda benimsediği esaslar ise, Hippolyte Taine’in Historei de la Litterature Anglaise adlı eserine dayanır.
  • Natüralizmin temelinde, doğada var olanların, ahlaki olmayan ya da iğrenç sayılabilecek bütün unsurlarıyla sanat eserine girebilmesini öngörür.
  • Bu anlayışın temelinde de realizmden gelen çevreye ve insana ait hususiyetlerin gerçekliğine bağlı kalınarak aktarılması vardır. Ancak, natüralizm, bu anlayıştan farklı olarak, olaylarla insanları etkilemesi doğanın gereği olan hususiyetlerin mutlaka onları etkilemede tesirli olacağı, bu sistematiğin deneyselliğe bağlı gözlem prensibinin ve çıkabilmesi muhtemel sonuçların bilimsellikteki uygulanışına bağlı kalınarak eserlerde ele alınması görüşünü benimser.
  • Deneyselliğin ön plana çıktığı bu anlayışta, romantizm akımının tesiriyle benimsenen idealize etmenin ise karşısında dururlar.
  • Eserlerdeki kahramanların davranışlarının açıklanmasında aileden gelen kalıtım hususiyetinin önemini arttırmışlardır.Bu bağlamda, fizyolojik özellikler gündeme gelmiştir.
  • Genlerden gelen özellikler, kahramanın yaşadığı çevre ve içinde bulunduğu durumlar göz önüne alınarak desteklenmiş ve bu faktörlerin etkisinde meydana çıkan insan gerçeği esere yansıtılmıştır.
  • Söz konusu faktörlerin gündeme gelmesi, çevre tasvirlerinin de eserde öne çıkmasını beraberinde getirmiştir.
  • Yazarın roman veya hikâyede kahramanlarına yaklaşımı ise, bir bilim adamının deney şartlarını oluşturup gözlem yaparak, neticenin ortaya çıkmasını bekleyen tavrını anımsatır. Böylece sanat eserinde, sanat yapmak ve bireysel dünyanın ele alınması için üst anlamda bir oluşumdan ziyade, fayda ve toplum prensibinin göz önüne alınmaya başlandığı bir anlayış da benimsenir.

Natüralizmin Türk ve Dünya Edebiyatındaki Önemli Temsilcileri:

  • Emil Zola, bu akımın edebiyatta görünümü ise; Goncourt Kardeşler Germinie Lacerteux, Emile Zola’nın Le Roman Experiméntal adlı eserleri ile Guy de Maupassant, Alphonse Daudet, José Maria Eça de Queirôs, Gerhart Hauptmann gibi yazarların eserlerini sayabiliriz.

Natüralizm Akımı Hakkında Kısaca Özet Bilgi:

Natüralizm, XIX. yüzyılın sonlarında Fransa’da ortaya çıkmış bir edebî akımdır. Evrende olup bitenlerin nedensellik bağlantısı içinde belirlendiği görüşünü esas alan determinizmin edebiyata yansımasıdır. Realizmin ileri aşaması sayılır. Gerçeği anlatmada realistleri yetersiz bulan natüralistler, gerçeği yansıtmayı aşırılığa vardırır; doğayı anlatırken deneysel yöntemden yararlanır. Toplumun laboratuvar, insanın incelenecek bir nesne gibi görüldüğü bu akımda kişilere ve olaylara bir bilim adamı nesnelliğiyle yaklaşılır. Natüralizme göre aynı nedenler aynı sonuçları doğurur, kişinin davranışlarını iradesi değil soya çekim ve sosyal çevre belirler. Toplum için sanat anlayışının hâkim olduğu bu akım çevresinde yazılan eserlerde toplumdan dışlanan kişilere yer verilir. Kahramanlar ait olduğu çevrenin diliyle konuşturulur, sokak dili edebiyata girer.
Fransız edebiyatından Émile Zola (Emil Zola), Alphonse Daudet (Alfons Dode), Guy de Maupassant (Giy dö Mopasan) natüralizmin dünya edebiyatındaki önde gelen temsilcilerindendir. Türk edebiyatında Beşir Fuat, Nabizade Nazım ve Hüseyin Rahmi Gürpınar’da bu akımın etkileri görülür.

Natüralizm Akımı Hakkında Geniş Bilgi:

19.Yüzyılın ikinci yarısında ( 1870’li yıllarda ) ortaya çıkmış bir edebi akımdır. Realizme tepki olarak doğmamış; tersine, realizmi daha da ileri götürmüştür. Realizm ve Naturalizmin ortak yönleri (benzerlikleri) vardır. Realizmin anket ve gözlem yöntemine naturalizm deneyi de eklemiş, toplumu ve doğayı laboratuvardaki gibi algılamıştır. Naturalizmin doğuşunda Hippolyte Taine’nİn determinizm ( gerekircilik : aynı nedenler, aynı ko­şullar altında, aynı sonuçları verir ), Claude Bernard’ın deneysel uygulama, Darwin’in evrim ve soyaçekim düşünceleri etkili olmuştur. Naturalizmin ilkelerini Emile Zola, “Deneysel Roman” adlı kitabında açıklamıştır.

Natüralizmin Özellikleri:

1. insan kişiliğini, insanın duygu, düşünce ve eylemlerini kalıtım ve çevrenin ürünü olarak açıkla­mışlardır. İnsandaki asıl belirleyicinin de, insanın kendi iradesinin değil; içinde yaşadığı toplumsal çevre ve soyaçekim özellikleri olduğunu düşün­müşlerdir.
2. Naturalizmde yazar yalnızca bir gözlemcidir. Olayların, insanların olumlu ya da olumsuz yanlarını övmek ya da kınamak durumunda değildir. Naturalist yazar, bu olay ya da kişiler için yalnızca bir tutanakçı konumundadır.
3. Realistlerin, sanat için sanat” anlayışlarına karşın naturalistler, ” toplum için sanat” anlayı­şına sahiptirler. Yapıtlarına kahraman olarak toplum dışına itilmiş sarhoş, hırsız, fahişe gibi tiplerin ya­nında yoksul işçi ve köylüleri seçmişlerdir.
4. Naturalist yapıtlarda olaylar, yazar tarafından yönlendirilmez. Doğal bir seyir izler. Kişiler, ait oldukları toplumsal grubun diye konuştururlar. Dil, doğal ve yalındır. Hatta zaman zaman argoya ka­çan söyleyişler vardır.
5. Realist yapıtlarda zaman zaman uzak ülke­lerdeki yaşam ve insanlar, geniş zamanların anlatı­mı vardır. Naturalist yazarlar, yapıtlarında kendi toplumla­rının gerçeklerini ve içinde bulundukları zamanlan anlatmışlardır.
6. Tiyatroda dekor, kostüm gibi öğeler ayrıntılı bir biçimde verilerek, çevrenin insana etkileri vur­gulanmaya çalışılır.
7. Naturalizmde öykü, roman ve tiyatro gibi türler gelişmiştir.

Natüralizmin Türk Edebiyatındaki Temsilcileri:

Selahattin Enis…………………………. roman

Nâbizâde Nazım……………………… roman

Hüseyin Rahmi Gürpınar…………. roman, öykü

Natüralizmin Önemli Sanatçıları:

Goncourt Kardeşler:

Edmon veJules………………………… roman

John Steinbeck………………………… roman, öykü

Emile Zola………………………………… roman

Alphonse Daudet……………………… roman, öykü

Guyde Maupassant…………………… öykü, roman

Henriklbsen……………………………… tiyatro

Diğer Akımlar:

« »

Alt Kategoriler:

2 Yorum

Siz de Fikrinizi Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yandex.Metrica