Fütürizm

Reklamlar

Fütürizm Sanat Akımı Nedir Hakkında Kısaca Özet Bilgi

İtalya’da ortaya çıkan bu akımın öncüsü F. T. Marinetti’dir (Marinette). Fütürizm, modern yaşantının verdiği heyecanlardan doğan bir edebiyat akımıdır. Geçmişteki estetik değerleri ve gelenekleri tümüyle reddeden, dünyanın geleceğinin modernlik olduğunu iddia eden fütüristler sanatta sürekliliği, değişkenliği, hareketliliği savunmuşlardır. “Kelimelere özgürlük” düşüncesiyle hareket eden bu sanatçılar, geleneksel şiir anlayışını terk ederek ölçüsüz ve kafiyesiz şiirler yazarlar. Rus edebiyatında, Mayakovski bu akımın güçlü temsilcisidir. Türk edebiyatında ise Nazım Hikmet’in Mayakovski’den etkilenerek yazdığı şiirlerinde fütürist ögeler yer alır.

Fütürizmin Ortaya Çıkışı

Yirminci yüzyılın başlarında İtalya’da ortaya çıkan bu akımın öncüsü Filippo Tommaso Marinetti’dir. Bu anlayışın esaslarını ise, Fransız Le Figaro gazetesinde yayımladığı bildiride ortaya koymuştur.

Fütürizmin Özellikleri

Yirminci yüzyılın başlarında İtalya’da ortaya çıkan bu akımın öncüsü Filippo Tommaso Marinetti’dir. Bu anlayışın esaslarını ise, Fransız Le Figaro gazetesinde yayımladığı bildiride ortaya koymuştur.

Fütürizmin Genel Özellikleri

Reklamlar
  • Değişen dünya şartlarına ayak uydurabilme, bu görüşün temel prensiplerinden biridir.. Amaç, bu yaşama tarzını sanat eserlerinde de vücuda getirebilmek, geleneksel yapısıyla süregelen ve uyuşuk yapıda bulunan edebiyatı modern hayatın şartları ile donatmaktır.
  • Fütüristlerin sanat anlayışlarının temelini dinamizm oluşturur.
  • Cesaret, isyan, kavga, cüret, hız gibi anahtar kavramlarla şekillenen şiir dünyası, sanayileşen ve makineleşen yeni dünya düzeninin sanat eserindeki yansıması hâline gelir.
  • Devamlı olarak değişme içerisinde olan, makineleşme ile artık eskisinden farklı bir şekilde yaşanılan dünyanın insanlığa sunduğu bu yeni ortama sanat eserinde bir nevi yüceltme duygusu yaşatılır. Toplumlara, okuyucuya sanat eseri ile verilen mesaj; makineleşmenin, hızın, mücadelenin kutsallığı ve güzelliğidir.
  • Değişen dünya yapısının yüceltildiği ve farklı bir hayat tarzının yansıtıldığı bu sanat anlayışında, gelenekten gelen görüşler de tümüyle reddedilir.
  • Şiirin şekil unsurları bağlamında bilinen tüm kalıplarda şiirden çıkarılır. Şiir dili, sanatkârane olmaktan çıkarılmış, mekanik sesler ve orkestra ahengi sanat eserine getirilmiştir.
  • Diğer türlere nazaran, etkisini resim ve şiir alanında daha yoğun göstermiş olan bu akım, Rus edebiyatında da özellikle Mayakovski oldukça rağbet görmüştür. Türk edebiyatında ise Nazım Hikmet.
  • Benimsediği dünya görüşü ve sanat anlayışı ile sürrealizm ve dadaizme zemin hazırlar.

Fütürizm Sanat Akımı Hakkında Geniş Detaylı Bilgi

2O.yüzyılın başlarında İtalya’da doğmuştur. Ku­rucusu İtalyan şairi Marinetti, 1909’da fütürizmin bildirisini Figaro gazetesinde yayımlamıştır.
Fütürizm, yaşamdaki sürekli değişimin sanata da yansıması gerektiğini vurgular. O yüzden geçmi­şi bütün sanat kuralları ve anlayışları bir yana bıra­kılmalıdır. Yaşamın sürekli değişimine, dinamizmine uygun yeni anlatım yolları ve biçimleri bulunmalıdır. Onlara göre, makine ve hız sanatın her alanına sokularak geleceğe yönelmelidir.
İtalyan fütürsleh, bildirilerinde savaşın dünya sağlığı yönünden gerekliliğini, makineye karşı duy­dukları hayranlığı, hızın güzelliğini dile getirdi. Mussolini faşizminin peşine takılarak, kadın düş­manlığını yüceltmişler; müzelerin, kütüphanelerin yıkılmasını önermişlerdir. Neredeyse, İnsanlığın tüm kültür birikimine savaş açmışlardır.
Şiirde serbest nazmı savunmuşlar, ölçü, uyak, nazım biçimi ve geleneksel dilbilgisi kurallarını dış­lamışlardır.
Rus fütüristleri bunların tersine, savaşa karşı olmuşlar, kadın-erkek eşitliğini savunmuşlardır. Makineleşmenin, sanayinin yanında yer almakla birlikte makineyi kullananın, üretici güçlerin toplum­sal ve düşünsel olarak destekleyicileri olmuşlardır. Fütürizmin Rus Edebiyatındaki temsilcisi Vitaclimir Mayakovski’dir.
Türk edebiyatında Nazım Hikmet fütürizmden etkilenmiştir. Serbest şiiri benimsemesi, kimi şiirle­rinde “makileşme İsteğini” dile getirmsi ve Resimli Ay adlı dergide “Putları Yıkıyoruz” adlı yazı dizisinde geleneksel Türk şiiri ve bu şiirin ozanlarına tavır alması, ondaki fütürist etkileri açıklar.

İtalyan edebiyatı şairi Marinetti (1876 – 1944)’nin 1909’da Fransa’da yayımladığı bildirgesiyle ortaya çıkan bu akım, yaşamın sürekli ve hızlı bir değişim içinde olduğunu, sanatın da bu değişime ve hıza ayak uydurması gerektiğini savunur.
Fütürizm akımı, (gelecekçilik) geleneksel sanat anlayışına karşı çıkarak, yeni anlatım yollarının ve biçimlerinin bulunması gerektiği görüşünü benimser; sanatın her dalına makineyi, hızı ve dinamizmi sokmak ister. Fütürizm, bir bakıma makineye olan hayranlığın türküsünü söyler. Ölçülü, kafiyeli şiiri reddeder. Serbest nazım biçimleriyle ve yepyeni sözcüklerle eserler vermeyi amaçlar; geleneksel dilbilgisi kurallarını dışlar.
Fütürist şairler geçmişe ait tüm değerleri yıkmak istemişler; geleneksel olan her şeye karşı çıkmışlardır. “Makineleşmeye hayranlık”, “hız”, “ataklık”,”gemilere, trenlere, uçaklara övgü”,”savaşın güzelliği” temaları fütürist şairlerin başlıca dayanakları olmuştur.
Fütürizm resim, heykel, mimarlık alanlarını da etkilemiş, ancak uzun ömürlü olmamış ve I. Dünya Savaşı’ndan sonra yerini Dadaizme bırakmıştır. Bu akım, İtalyan milliyetçiliğine ve askeri işgalciliğine çanak tutmuş; Rusya’da Marksist şairler tarafından benimsenmiştir.

Fütürizmin Önemli Sanatçı Temsilcileri:

F.T. Marinetti
Mayakovski

Fütürizmin Türk Edebiyatındaki Temsilcileri:

Nazım Hikmet

Fütürizm Akımı Örnek Metinleri:

PİSTON

Gürültüler arasından Dan… Dan… Gelir bir ses uzaktan Makinenin gürültüsü Pistonun gümbürtüsü Piston… Ton… Ton… Ton Piston… Pis…Ton…

(F.T. Marinetti)

MAKİNALAŞMAK

Trrrum,
Trrrum
Trrrum
Trak tiki tak
Makinalaşmak
İstiyorum
Beynimden etimden iskeletimden
geliyor bu!
Her dinamoyu
altıma almak İçin
çıldırıyoruml
Tükrûklû dilim bakır telleri yalıyor
damarlarımda kovalıyor
oto – dlrezinler lokomotifleri III
Trrrum,
Trrrum,
Trrrum
Trak tiki tak!
Makinalaşmak
İstiyorum

(Nazım Hikmet)

Diğer Akımlar:

« »

Siz de Fikrinizi Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yandex.Metrica