Etiket: Anlam Bilgisi

Zıt Anlamlı Kelimeler

ZIT ANLAMLI SÖZCÜKLER - Farklı sözcüklerin karşıt kavramları ifade etmesine zıt anlamlı kelimeler denmektedir. * İnce çizgili kumaşları tercih ediyorum. (kalın) * Ahmet geldiğine göre telaşlanmamıza gerek yok. (gittiğine) { Bu kadar erken gelebilmeyi nasıl başarıyorsun? (geç) * Bu küçük ve tenha otel inanılamayacak kadar temizdi. (pisti) - Sözcüklerin karşıtlık doğurabilmesi, anlam alanlarının çakışmasına (bağlama) bağlıdır. * Dışarıya çıkarken üzerine kalın bir şeyler al. (inerken değil girerken) * Sizden küçük bir ricam olacak. ( büyük değil önemli) h Sözcüğün olumsuz biçimi, karşıtı değildir. * Orhan, dün İstanbul’a gitmiş. ......

Paragraf

Paragraf Nedir Ne Demektir Kısaca Özet Paragraf, yazı parçası demektir. Herhangi bir olayı, durumu, düşünceyi, kavramı veya varlığı anlatan cümleler topluluğudur. Paragraftaki cümlenin anlamı ve yapısı olarak bir bütünlük oluşturur. Paragraf sözcüğünün sözlük anlamı : Yazı bölümü (Latince "para": bölüm, "graf': yazı sözcüklerinden oluşur.) Paragrafın terim anlamı: Anlatım birliği veya düşünce birimi. Cümleler bir zincirin halkaları gibi birbirlerine bağlıdır. ÖSYM'nin yaptığı tüm sınavlarda (YKS, KPSS, ALES, DGS...) paragraf soruları 4 bölüm altında sorulmaktadır: 1) Paragrafta Anlatım Teknikleri 2) Paragrafta Konu - Ana Düşünce 3) Paragrafta Yapı 4) ......

Mecaz Anlam

Bir sözcüğün zaman içerisinde yeni bir varlık ya da kavramı karşılamasıdır. Sözcüğün mecaz anlamı, soyut olarak (hayali bir ilgiyle) temel anlamını düşündürür. Genelde somut anlamlı bir sözcüğün soyut anlam kazanmasıyla ortaya çıkar. Ev sahibinin bizi “soğuk” karşılamasına bir anlam verememiştim. (Soğuk kelimesi temel anlamıyla, ısısı düşük olan demektir. Bu cümlede, duygudan sevgiden yoksun olan, yakın ve içten olmayan anlamında kullanılmıştır. Kelimenin temel anlamıyla bu cümlede kullanılan anlamı arasında soyut ve hayalî bir ilgi sezilmektedir. Soğuk kelimesinin insanda uyandırdığı olumsuzluk, ev sahibinin ......

Gerçek Anlam

GERÇEK ANLAM (TEMEL ANLAM) NEDİR? Sözcükler genellikle birden çok kavramı yansıtır. Bu anlamlar, sözcüklerin kullanıldıkları bağlama göre belirlenir. Başka bir deyişle, her sözcük, bir kavramı karşılamak üzere doğ­muştur. Sözcüğün bu ilk anlamına temel anlam ya da konuluş anlamı denir. Temel anlam, sözcüğün, tek başına söylendiğinde, herkeste çağrıştırdığı an­lamıdır. Ancak zamanla sözcüklerin yeni anlamlar kazandığı görülür. İşte, sözcüklerin temel anlamı ile sonradan kazandığı ama ilk anlamla az çok ilişkili olan anlamlarına gerçek anlam denir. Dedem, soğuk günlerde evden dışarı çıkmazdı. Çocukların hepsi birden binince ......

Sözcükte Anlam

Sözcük, dilin anlamlı en küçük birimidir. Duygu ve düşünceler, sözcükler aracılığıyla ifade edilir. Bu bakımından sözcükler, duygu ve düşünceleri gösteren simgeler/göstergelerdir. Sözcükler kavramların sese bürünmüş biçimidir. Bir kısmı tek başına anlamlıdır; duygu, düşünce, varlık, durum bildirir. Mutluluk, bilgi, ağaç, uyumak... Bir kısmı tek başına anlamsızdır; cümle içinde görevdeş unsurları bağlar ya da anlam ilgileri kurar. -ve, ama, hatta, göre, kadar, gibi... Şimdi birkaç örnekle, sözcüklerin farklı cümlelerde nasıl değişik anlamlar kazandığını inceleyelim: I. Gök gürültüsünden korkan çocuklar evlerine kaçmış. II. Tutuklulardan bazıları, hapisten tünel kazarak kaçmış. III. ......

Öznel ve Nesnel Cümleler

Öznel Yargılar Cümleyi dile getiren insanda oluşan; kavramların veya olayların gerçekliğine değil de, insanların hislerine ve fikirlerine dayalı olan, bu sebeple de herkese göre değişiklik gösterebilen cümlelerdir. Bu anlatım türünde cümleyi dile getiren insan, cümleye bireysel hislerini karıştırır ve yorum yapar. Bu çeşit cümleler, "bana göre, kişisel düşünceme göre veya bence" gibi sözcükleri içerisinde barındırabilir. Doğrudan bu sözcükler olmasa bile cümleyi okuyan kişi cümleden bu kavramları anlayabilir. Örnek: * Sevginin bulunmadığı yerlerde vicdani bir duygunun oluşacağına inanmıyorum. (Bu cümlede bana göre veya ......

Terim Anlam

Bir sözcüğün özel bir alanda (bilim, sanat, spor, meslek vb.) taşıdığı ya da kazandığı anlamdır. - Terim anlamı içeren kelimeler, ilgili olduğu alanda, sadece bir anlamı karşılar. - Başka bir deyişle terim olarak tüm cümlelerde aynı anlamı taşır. * “Özne” cümlenin bir ögesidir. (dil bilgisi) * Hakem “taç” atışının tekrarlanmasını istedi. (spor) * Şiirde kullanılan “uyakları” bulunuz. (edebiyat) * “Sahne”, “kostümler”, “dekor”, her şey mükemmeldi. (tiyatro) * Mahkeme, “sanıkların” “tahliyesine” karar verdi. (hukuk) * İç bükey aynaların kullanıldığı yerlerden biri de arabalardır. (fizik) - Özel bir alanda terim anlam ......

Soyut ve Somut Anlam

SOYUT VE SOMUT ANLAMLI SÖZCÜKLER Soyut Anlamlı Kelimeler - Duyularla algılanamayıp akıl yoluyla kavranan kavramları karşılayan sözcüklerdir. Soyut anlamlı sözcüklerin çoğu duygu bildirir. * sevgi Kızına duyduğu sevgiyi tarif etmenin imkânı yoktu. * korku Korkudan ne yapacağını şaşıran İhsan ümitsizce bağırmaya başladı. * telaş Bu saate kadar eve gelmeyince hepimizi bir telaş aldı. * kıskanç Bu kadar kıskanç biri olabileceğin hiç aklıma gelmezdi. * güzellik Güzelliğin insanın başına bela olduğu az değildir. * amaç Meğer amacı kendisini bakanlıklarda rahat bir göreve aldırmakmış. - Kimi soyut kelimeler, cümle içinde somut anlam kazanabilir. Bu durum, somut sözcüklerin ......

Sesteş Kelimeler

EŞ SESLİ (SESTEŞ) SÖZCÜKLER - Farklı (aralarında anlam ilişkisi olmayan) sözcüklerin aynı sesi vermesidir. - Sesteş kelimeler, ses ortaklığı olan sözcüklerdir. Karşıladıkları anlamlar arasında uzak yakın hiçbir bağ yoktur.   Sol yanında bir yara izi vardı. (yön bildiren sözcük, sol taraf)   Gül, susuz kalınca solmuş. (solmak fiili) Aranan kan sonunda bulundu. (damarlarımızdaki sıvı) Sana nasıl kandım, bilmiyorum. (inanmak fiili) Akşamki yemeğe kaç kişi gelecek? (soru sıfatı) Yemek buldun ye, dayak buldun kaç. (kaçmak fiili)   - Tür yönünden aynılık/farklılık söz konusu olabilir. Kara ......

Yakın Anlamlı Sözcükler

Benzer kavramları karşılayan farklı sözcüklerdir. Böyle sözcüklerde hem anlam ortaklığı hem de anlam ayrılığı söz konusudur. - Sorunlarımızı muhatabıyla konuşmaktan çekinmemeliyiz. - Sorunlarımızı muhatabımızla konuşmaktan kaçınmamalıyız. Birinci cümlede kullanılan çekinmek kelimesi temel anlamıyla "saygı, korku, utanma vb. duygularla bir şeyi yapmak istememek" anlamına gelir. İkinci cümlede kullanılan kaçınmak kelimesi ise "herhangi bir işi yapmaktan veya özverili davranmaktan geri durmak" anlamındadır. Görüldüğü gibi yakın anlamlı bu iki kelimenin anlamlarında hem çakışma hem de ayrılık vardır. - Yakın anlamlı sözcükler çoğu zaman birbiri yerine kullanılamaz. “Çıkar, ......

Eş Anlamlı Kelimeler

EŞ ANLAMLI SÖZCÜKLER (Anlamdaş Sözcükler) Sesleri farklı, anlamları aynı olan sözcüklere eş anlamlı (anlamdaş) sözcükler denir. Türkçede söz­cükler arasında eş anlamlılıktan çok, yakın anlamlılık vardır. Bu nedenle Türkçede eş anlamlı sözcüklerin sayısı çok azdır. Türkçedeki eş anlamlılık, yabancı kökenli sözcüklerden kaynaklanır. Eş anlamlı kelimelere bakıldığında genellikle bunlardan birinin Türkçe, öbürünün yabancı kökenli sözcük olduğu görülür: Eş Anlamlı Kelimelerin (Anlamdaş Sözcükler) Özellikleri Nelerdir * Aynı kavramları karşılayan sözcüklerdir. * Anlamdaşlığı sağlayan sözcüklerden biri genellikle alıntıdır. * Milletler arasında yaşanan kültür alışverişinde doğal olarak kelime geçişleri olur. * ......

Genel ve Özel Anlam

SÖZCÜKLERDE GENEL VE ÖZEL ANLAM Anlamca kapsamı geniş olan sözcüklere genel anlamlı kelimeler, anlamca kapsamı daha dar olan sözcüklere de özel anlamlı kelimeler denir. Genel Anlamlı Sözcükler * Aynı türden kavramları topluca düşündüren sözcüklerdir. * “Ağaç” sözcüğü; “çam”, “kayın”, “söğüt”, “kavak”, “ardıç” vs. kavramları topluca belirtir. “Ağaç” sözcüğü, bu varlıklara göre daha kapsamlı ve genel anlamlıdır. Kıta → ülke → bölge → şehir → mahalle Yukarıdaki sözcükler genel anlamdan özel anlama doğru sıralanmıştır. Özel Anlamlı Sözcükler - Aynı türden kavramları tek tek düşündüren sözcüklerdir. - “Gül” sözcüğü; “çiçek”, “bitki”, “canlı”, ......

Cümlede Anlam

      İnsanoğlunun duygu ve düşünce dünyasını şekillendiren, zenginleştiren ve bu dünyayı başkalarına açmasına yarayan en önemli araç dildir. Dilin yapı taşı, ham maddesi ve özü ise kelimelerdir. Kelimeler düşüncenin kabı, kalıbı olurken duygunun da teşekkülünde aynı şekilde yegâne araçtır. Ancak, insanoğlu kelimelerle şekillendirip çeşitlendirdiği duygu ve düşüncelerini muhatabına cümle adı verilen ve her biri yargı birimi olan bir yapı ile yansıtır. Cümle Nedir?         Cümle, meramın karşı tarafa eksiksiz anlatılmasını sağlayan en önemli araçtır. Cümleler belli bir ......

Cümle Tamamlama

Cümle Tamamlama : Kimi zaman bir yargı bütünlüğünden bir sözcük yada sözcük öbeği (kelime grubu) çıkarılmış olabilir. Yargının anlamsal ve anlatımsal bütünlüğü göz önünde bulundurularak bu eksik tamamlanır. Tamamlanacak ve tamamlayacak cümleler ya da sözler arasında; * Anlamsal ilişki doğru kurulmalıdır. * Zaman ve kişi yönünden uyum olmalıdır. * Cümleleri anlamca bağlamak için uygun bağlaçlar kullanılmalıdır. Örnek : İnsanlar bilerek ya da bilmeyerek doğanın dengesini bozuyorlar, sonra aynı doğayı korumak için sempozyumlar düzenleyip, dernekler kuruyorlar; çünkü... a Doğanın kendileri için yaşamsal değerini biliyorlar. b Yanlış yaptıklarının bilincindeler. c ......

Karşılaştırma Cümleleri

Karşılaştırma Cümleleri : Karşılaştırma, birbirleriyle ilişkili iki varlık, iki kavram ya da herhangi iki şeyi, ortak olan ya da olmayan yönleriyle anlatmaktır. Karşılaştırma cümlelerinde; karşılaştırma ilişkisi "gibi, kadar, daha, en..." gibi bağlaçlar, edatlar ve zarflarla kurulur. Örnek: * Haber alma gereksinimini en iyi karşılayan iletişim aracı televizyondur. * Hiçbirimiz onun kadar duyarlı ve hoşgörülü değildik. * Kendi yaşıtı insanlardan daha genç ve daha diri bir görünüşü vardı. ...

Şart (Koşul) Sonuç Cümleleri

Şart (Koşul) Sonuç İlişkili Cümleler : Bir durumun, yargının oluşmasını, gerçekleşmesini, bir diğer yargı ile, anlatılan  koşulun olmasına bağlayan cümlelerdir. Bu ilişki genellikle "-se / -sa" dilek koşul kip ekiyle, "ise" ek-fiiller ya da bağlaçlarla sağlanır. Örnek : * Annem sana baktıkça gençlik yıllarını anımsadığını söylüyor. * Sinemaya gideceksin; ancak önce ödevlerini bitir. * İstediğin her şeyi alırım, yeter ki sınıfını geç. * Git; ama saat on ikiden önce evde ol. * Buraya gelirse görüşebiliriz. ...

Neden Sonuç Cümleleri

Neden - Sonuç İlişkili Cümleler : Bir cümlede ifade edilen yargılardan birinin neden, diğerinin sonuç olabilecek biçimde kullanılmasıyla ortaya çıkan cümleler, neden sonuç anlamı taşır. Bir cümlede neden (sebep) sonuç ilişkisi genellikle "için, ile, den dolayı, den ötürü" ilgeçleriyle kurulabileceği gibi "den / dan" eki ya da kimi bağlaçlar ve sözcüklerle de kurulabilir. Böyle cümlelerde "neden" bildiren kısım başta ya da sonda olabilir. Örnek: * Yoğun kar yağışı yüzünden Ankara - İstanbul seferleri iptal edilmiş. * Elindeki işi bitiremediğinden bir hafta kadar yeni ......

Aşamalı Durum Bildiren Cümleler

Aşamalı Bir Durumu Bildiren Cümleler : Aşamalı bir anlam içeren cümlelerde, bir durumun gitgide ilerlemesi anlamı vardır. Örnek : * Zavallı kadın sürekli zayıflıyor, her geçen gün biraz daha küçülüyordu. * Uçak önce havalandı, sonra yavaş yavaş bulutların arasında kayboldu. * Hastamız günden güne iyiye gidiyor. * Kurşun sırtından girince, asker önce dizlerinin üzerine çöktü, sonra boylu boyunca yere yığıldı. ...

Sitem Cümleleri

Sitem - Kızgınlık Anlamı Taşıyan Cümleler : Sözü ya da hareketleriyle, birinin, bir kimseyi kırdığını, üzdüğünü veya gücendirdiğini öfkelenmeden dile getiren cümleler sitem cümlesi; sözü söyleyenin bir kişiye kızdığını anlatan cümlelerse kızgınlık anlamlı cümlelerdir. Örnek : * Her hafta sonu toplanıp kıra gidersiniz de beni çağırmazsınız. * İnsan, kendisine bunca emeği geçen insanı bir kere de olsa arayıp sorar. * Dediklerimi yapma da göreyim seni! * Sen kim oluyorsun da bana karşı böyle konuşuyorsun! ...

Hayıflanma Cümleleri

Hayıflanma - Üzülme Anlamı Taşıyan Cümleler : Hayıflanma cümlesi bir olay, durum ve kişi karşısında üzülme ya da yerinme anlamlarını taşır. Örnek : * Kuşlar göç ediyor, ne yazık ki kış geliyor. * O güzelim kız, birkaç yılda çöküp yaşlandı. * Yüreğinin acısını, yılların izini taşıyordu yüzündeki derin çizgiler. * Zavallı adam, çocuklarını yetiştirebilmek için ne acılar çekti. ...
Yandex.Metrica