Uygur Metinleri

Reklamlar

Uygur Metinleri (Uygur Yazısı) Hakkında Kısaca Özet Bilgi

* Orhun Kitabeleri’nden başka Uygurca ve Uygur alfabesi kullanılarak yazılmış Uygur metinleri İslamlıktan önceki dönemin önemli yazılı belgeleridir. Bu belgelerin çoğu dönemin önemli yazılı belgeleridir. Bu belgelerin çoğu Turfan Kazıları’nda ele geçmiştir.
* Çoğunlukla mezar taşı olarak dikilen Uygur yazıtları üslup ve hikaye ediliş bakımından Göktürk yazıtlarını andırır.
* Göktürk yazısı az da olsa kullanılmakla beraber Uygurlar dinin etkisiyle Soğd alfabesini kullanmışlardır.
* Uygurlara ait yazıtlardan ilki Uygurların ikinci hükümdarı olan Moyunçur adına dikilmiştir.
* Hem 14 hem 18 harfli Uygur alfabesi kullanılmıştır.
* Şiirleri elimize geçen ilk Türk şairi, Aprınçur Tigin’dir. Bu şairin elimizde lirik bir aşk şiiri ile dini şiiri bulunmaktadır.
* Bu dönemde “kökünç” adı verilen ilkel tiyatro yapıtları vardır.
* Mani dinini benimseyen Uygurlar, bu dinin esaslarını anlatmıştır.

Uygurlar döneminde yazılan eserler şunlardır

a. Altun Yaruk: Dini-ahlaki bir yapıttır. Budizm’in ilkelerini, Buda’nın yaşamını kapsar.
b. Sekiz Yükmek: Dini-ahlaki inanışlar ve pratik bilgiler vardır. Çinceden çevrilmiştir.
c. Kalyanamkara ile Papamkara (İyi Prens ile Kötü Prens): İyi düşünceli
şehzade ile kötü düşünceli şehzade anlamına gelen ve Bin Buda mabetlerinde bulunan bu eser Çinceden Uygurcaya çevrilmiştir.
d. Irk Bitig: Göktürk harfleriyle kaleme alınmış bir fal kitabıdır.

Yandex.Metrica