Etiket: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı

Cumhuriyet Döneminde Tiyatro

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Tiyatro (1923-1950) Türk edebiyatında sözlü gelenek içinde ortaya çıkıp gelişen geleneksel Türk tiyatrosu (Karagöz, orta oyunu, meddah, seyirlik köy oyunları, kukla vb.) yüzyıllarca varlığını sürdürmüştür. Modern tiyatro, Türk edebiyatına Tanzimat Edebiyatı Dönemi’nde Batı’dan gelmiştir. Bu dönemde Şinasi ilk yerli oyun olan Şair Evlenmesi’ni yazmış; Ahmet Vefik Paşa, Fransız sanatçı Moliére’den uyarlamalar yapmıştır. Modern Türk tiyatrosu kurulurken kimi zaman geleneksel tiyatroya ait unsurlardan da yararlanılmıştır. Milli Edebiyat Dönemi’nde tiyatroda görülen gelişme; Cumhuriyet Dönemi’nde devlet konservatuvarlarının, devlet tiyatrolarının, şehir ......

Oğuz Atay

Oğuz Atay Hayatı Biyografisi Edebi Kişiliği Hakkında Kısaca Özet Bilgi (1934-1977) İnebolu’da doğdu. 1951’de Ankara Maarif Kolejini bitirdi. Yükseköğrenimini İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesinde yaptı. İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisinde (şimdiki Yıldız Teknik Üniversitesi) öğretim üyesi olarak bir süre çalıştı. Oğuz Atay, 1970’li yıllarda yazdığı eserleriyle Türk edebiyatında modernist roman ve öykünün öncülerinden oldu. Roman ve hikayeden başka tiyatro ve günlük türünde de eser verdi. Daha çok, toplumcu gerçekçiliğin hâkim olduğu bir dönemde bu çizginin dışına çıkarak modernizm çizgisinde farklı biçim, ......

Tutunamayanlar Romanının Özeti

Tutunamayanlar Adlı Romanının Kısa Özeti Oğuz ATAY Roman, genç bir gazetecinin yazdığı Sonun Başlangıcı adlı ön sözle başlar. Bu ön söze göre gazeteci, bir tren yolculuğu sırasında Turgut Özben adında bir mühendisle tanışır. Yolculuk süresince çok ilginç bulduğu bu mühendisle sohbet eder. Daha sonra gazeteci, bir yardım örgütünün sağladığı araştırma bursuyla iki yıl kadar Avrupa ülkelerinde dolaşır. Türkiye’ye döndüğünde masasının çekmecesinde büyük bir paket bulur. Bu paket kendisi Avrupa’ya gittikten kısa bir süre sonra gelmiş ve orada unutulup kalmıştır. Paketten bir ......

Huzur Romanının Özeti

Huzur Romanının Kısa Özeti Mümtaz henüz çocukken anne ve babasıyla birlikte yaşadığı şehrin işgali sırasında babası bir Rum tarafından öldürülür. Bu olay üzerine Mümtaz ve annesi, Akdeniz kıyısında bir şehirde yaşayan uzak bir akrabalarının yanına gider. Kısa bir süre sonra Mümtaz’ın annesi de hastalanır ve ölür. Daha sonra Mümtaz, amcasının oğlu İhsan’ın yanına, İstanbul’a gönderilir. İstanbul’da onu büyük yengesiyle İhsan karşılar. İhsan, Mümtaz’dan yirmi üç yaş büyüktür. Galatasaray Lisesinde tarih öğretmenliği yapan İhsan, sahip olduğu geniş kültür ve donanımıyla dönemin önemli aydın ......

Sabahattin Ali

Sabahattin Ali Hayatı Eserleri ve Edebi Kişiliği Hakkında Kısaca Özet Bilgi (1907-1948) Gümülcine’de doğdu. Bir subay olan babasının görev gereği sık sık yer değiştirmesinden dolayı farklı şehirlerde bulundu. Balıkesir Öğretmen Okulunda, daha sonra İstanbul İlköğretmen Okulunda öğrenim gördü. Bir süre ilkokul öğretmenliği yaptıktan sonra 1928’de devletçe Almanya’ya gönderildi. Yurda döndükten sonra çeşitli illerde Almanca öğretmenliği yaptı, Devlet Konservatuvarında çalıştı. Sabahattin Ali; Cumhuriyet Dönemi’nin başlarında toplumcu gerçekçi anlayışla öykü, roman ve şiir türlerinde eserler verdi. Olay hikâyesi geleneğini kendine özgü, farklı bir tarzla ......

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Hikaye

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Hikaye (1923-1940) Millî Edebiyat sanatçılarının da eser vermeye devam ettiği Cumhuriyet Dönemi'nin ilk yıllarında daha çok, gözlemci gerçekçiliğe dayalı hikâyeler yazılmıştır. Bu dönemde bazı sanatçılar hikâyelerinde toplumsal konuları, Cumhuriyet devrimlerini, yeni kurum ve değerleri ele alırken bazıları da bireyin iç dünyasını esas alan hikâyeler yazmıştır. Bu yıllarda Reşat Nuri Güntekin’in Leyla ile Mecnun; Fahri Celalettin Göktulga’nın Telak-ı Selase; Ercüment Ekrem Talu’nun Teravihten Sahura; Nahid Sırrı Örik’in Eski Resimler; Sadri Ertem’in Bacayı İndir Bacayı Kaldır; Memduh Şevket Esendal’ın ......

Memduh Şevket Esendal

Memduh Şevket Esendal (1883-1952): Çorlu’da doğan yazar, savaşlar ve imkânsızlıklar nedeniyle düzenli bir öğrenim göremedi. Kişisel çabalarıyla kendi kendini yetiştirdi. Farsça, Fransızca ve Rusça öğrendi. İttihat ve Terakki Cemiyetine girerek parti müfettişi oldu. Bu görevle Anadolu’nun çeşitli yerlerini görme ve Anadolu insanını yakından tanıma imkânı buldu. Cumhuriyet Dönemi’nde çeşitli okullarda tarih ve coğrafya öğretmenliği yaptı. Milletvekilliği ve elçilik görevlerinde bulundu. Memduh Şevket Esendal, roman türünde de eserler vermekle beraber asıl olarak öyküleriyle tanındı. Türk edebiyatında durum hikâyeciliği geleneğinin öncülerinden oldu. Çeşitli ......

Yahya Kemal Beyatlı

Yahya Kemal Beyatlı Hayatı Biyografisi Edebi Kişiliği ve Eserleri Hakkında Kısaca Özet Bilgi (1884-1958): Üsküp’te doğan sanatçının asıl adı Ahmet Agâh’tır. Yurt içindeki eğitiminden sonra gittiği Fransa’da Sorbonne (Sorbon) Üniversitesinde öğrenim gördü. Burada ders veren tarihçi Albert Sorel’den (Alber Sorel) etkilenerek Türk tarihine yöneldi. Yahya Kemal Beyatlı, burda döndüğünde tarih ve edebiyat dersleri verdi. Gazete ve dergilerde yazı ve şiirler yayımladı, yazılarıyla Millî Mücadele’ye destek verdi. Milletvekilliği, elçilik, büyükelçilik görevlerinde bulundu. Yahya Kemal, hece ölçüsünün yaygın olarak kullanıldığı bir dönemde Ok şiiri ......

Cumhuriyet Döneminde Halk Şiiri

İslamiyet öncesi Türk edebiyatının bir devamı niteliğinde olan halk şiiri; ozanların, âşıkların ya da adı bilinmeyen halk sanatçılarının millî ölçümüz olan hece ölçüsü ile ortaya koydukları manzum ürünleri kapsar. Geçmişi Orta Asya’ya kadar uzanan bu gelenek Türklerin Anadolu’ya yerleşmesiyle bu coğrafyada da devam etmiştir. Sözlü geleneğe dayanan halk şiiri, kuşaktan kuşağa aktarılarak bugünlere kadar gelmiştir. Millî Edebiyat Dönemi’nde başlayan halk kültürüne yöneliş Cumhuriyet Dönemi’nde giderek artmıştır. Bu yöneliş hem halk şiirinin gelişmesine katkıda bulunmuş hem de halk şiiri geleneği içerisinde birçok ......

Yedi Meşaleciler

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının ilk edebî topluluğu “Yedi Meşaleciler”dir. Bu edebî topluluk, 1928 yılında Sabri Esat Siyavuşgil, Ziya Osman Saba, Yaşar Nabi Nayır, Vasfi Mahir Kocatürk, Cevdet Kudret Solak, Kenan Hulusi Koray ve Muammer Lütfi Bahşi’nin şiirlerini “Yedi Meşale” adını verdikleri bir kitapta toplamalarıyla başlayan bir harekettir. Bu kitabın ön sözünde, “içtenlik, canlılık ve daima yenilik ilkeleri doğrultusunda alışılagelmiş konuların ötesine geçerek yeni bir üslupla eser yaratacaklarını; Türk edebiyatını taklitten uzaklaştırarak dünya edebiyatı karşısında daha önemli bir noktaya çıkaracaklarını” ilan ......

Karanfilsiz Hikayesi incelemesi (Tahlili)

Teknolojik ilerlemeler, sanayideki gelişmeler ve nüfus artışı gibi pek çok etken toplumsal hayatımızı biçimlendirmekle birlikte arzuhalcilik, nalbantlık, semercilik, hallaçlık, bakırcılık, kalaycılık, sepetçilik, kamyon kasası süslemeciliği gibi bazı mesleklerin de sonunu getirmiştir. Toplum ve bireydeki değişim, tüketim kültürünün hızla yaygınlaşmasına ve insani değerlerin yavaş yavaş kaybolmasına neden olur. Bu değişimle birlikte hızlı hareket eden, zamanı kısıtlı olan ve makineleşen bir insan tipi ortaya çıkar. İnsanların ne kamyonlarını süsletecek ne de kamyon kasalarındaki süsleri fark edecek kadar zamanı vardır. Onların tek amacı ......

Nurullah Ataç

Nurullah Ataç (1898-1957): İstanbul’da doğdu. Asıl adı Ali Nurullah Ata’dır. Galatasaray Lisesinde okuduktan sonra bir süre eğitim için İsviçre’de bulundu. İstanbul’a döndüğünde Darülfünunda edebiyat eğitimi aldı. Liselerde Fransızca, edebiyat ve sanat tarihi dersleri okuttu. Memuriyet görevinde bulundu, okutmanlık ve çevirmenlik yaptı, gazete ve dergilerde yazılar yazdı. Eleştiri, deneme, günlük gibi türlerde eserler veren ve bu türlerinin öncülüğünü yapan sanatçı, roman ve hikâye türünde eser vermemiştir. Yazı dilinin halka çok yaklaşması taraftarı değildir. O, halka yeni kelimeler öğretilmesi taraftarıdır. Dilde sadeleştirme ve ......

Kuyucaklı Yusuf Özeti Sabahattin ALİ

Tanzimattan 1950’lere kadarki Türk romanımızın ana sorununu batılılaşma oluşturuyordu. Yazarlarımız içinde bulunduğu toplumun aynası olmaya çalışmıyor, toplumu sorgulamıyorlardı. Buradan da anlaşılacağı üzere halk, ezilen köylü, işçi sınıfını konu alan eserlere 1950’li yıllardan sonra görebiliyoruz. İşte Kuyucaklı Yusuf bu konuları içine alan onları inceleyen ilk kitap olması dolayısıyla önemlidir. Kuyucaklı Yusuf’ta bir yanda eşraf bürokrasi, zengin kesim bir yanda da ezilen halk bulunmaktadır. Kuyucaklı Yusuf eserin adından da anlaşılacağı üzere Yusuf’un öyküsüdür. Sosyal açıdan Yusuf içinde bulunduğu kent toplumuna kendini yabancı hisseder; ......

Abdurrahim Karakoç

Abdurrahim Karakoç Hayatı Edebi Kişiliği ve Eserleri Hakkında Kısaca Özet Bilgi (1932-2012) Kahramanmaraş’ta doğmuştur. İlkokulu bitirince bir süre marangozluk yapmış, 1958-1981 yılları arasında belediyede memur olarak çalışmıştır. Sanatçı bir ailede yetişen Abdurrahim Karakoç, şiire çok küçük yaşlarda ilgi duymaya başlamıştır. Dedesinden ve babasından dinlediği Yunus Emre, Dadaloğlu gibi usta halk sanatçılarının şiirlerinden etkilenmiştir. Halk şiiri geleneğini devam ettirmiş, şiirlerini genellikle dörtlük nazım birimiyle kaleme almıştır. Millî ölçümüz olan hece ölçüsünü şiirlerine başarı ile uygulamıştır. Şiirlerinde daha çok koşma ve semai nazım ......

Röportaj

Röportaj Nedir? Röportaj Nasıl Yapılır Nelere Dikkat Edilir? Röportaj; bir gerçeği, sorunu, olayı ya da durumu ortaya koymak; açığa çıkarmak amacıyla oluşturulan öğretici gazete ve dergi yazısıdır. Bu tür yazılar araştırmaya, incelemeye, soruşturmaya, gezip görmeye ve somut olgulara dayanır. Röportaj türünde yazar, olayı yerinde görerek, farklı kişilerle konuşup soruşturarak yazar. Gerektiğinde yetkililerle görüşerek bilgi ve belge toplar, yazısını fotoğraflarla destekleyebilir. Olaylara tanıklık ederek gerçeklere ışık tutar. Okuyucuyu gerçekle yüzleştirerek aydınlatmaya çalışır. Olayları aktarırken ayrıntılara girer, söz konusu olaylar hakkında kendi düşünce ......
Yandex.Metrica