Ses Olaylarının Nedenleri

Reklamlar

Ses Olaylarının Sebepleri Nelerdir?

Türkçede meydana gelen ses olaylarının birtakım sebepleri vardır. Bu sebepler aşağıda sıralanmıştır:

a) Dilin Ses Özellikleri

Başka dillerden dilimize giren kelimelerde meydana gelen değişiklikler, Türkçenin ses özelliklerinin zorlayıcılığının sonucudur. Örneğin, Arapça “kalb” kelimesi Türkçede sonda yumuşak ünsüz bulunamayacağı için “kalp” şeklinde geçmiştir.

b) Başka Seslerin Etkisi

Reklamlar

“Yaşıl” kelimesinin “yeşil”e dönüşmesi de “y* ve sesinin inceltici etkisinden dolayıdır.

Türkçede bazı sesler yanlarında bulunan sesleri etkileyerek onları değiştirirler veya kendine benzetirler. Mesela, “anbar” kelimesindeki “b” sesi, yanında bulunan “n” sesini kendisi gibi bir dudak ünsüzü olan “m”ye dönüştürmüş ve kelime “ambar” şekline dönüşmüştür.

c) Zayıf Sesler

Örnekler:
ağabey > âbi
“ğ, h, I, n, r, y, z” ünsüzleri ve “ı” ünlüsü dilimizin zayıf sesleridir. Bu zayıf sesler, yanlarında bulunan bazı seslerin çeşitli değişikliklere uğramalarına sebep olmaktadır.
inan- > inan- pek iyi > peki postahane > postane

ç) Vurgu:

Örnekler
gelme-yor > gelmiyor
Türkçede orta hece vurgusu genellikle zayıf olduğu için bu hecede bulunan ünlüler bazen daralır bazen de düşer.
nerg-de > nerde tasarı-la- > tasarla-

d) Söyleyiş Güçlüğü ve Kakafoni

Türkçede bir kelimede bazı seslerin yan yana gelmesi hem söyleyiş güçlüğü meydana getirir hem de kulakta tırmalayıcı (rahatsız edici) bir etki uyandırır. Bu gibi durumlar ses olaylarına yol açar.

Örnekler
küçük-çük > küçücük ufak-çık > ufacık
büyük-çek > büyücek

Yandex.Metrica