Etiket: Göstermeye Bağlı Edebi Metinler

Türk Tiyatrosu

Türk Tiyatrosu aslında, Türklerin Asya'da yaşadıkları dönemlerin bazı törenlerinde ilkel taklit gösterileriyle başlayan tiyatrodur. Türkler'in Anadolu'yu fethetmeleri, İstanbul'u almaları ve İstanbul’u başkent yapmaları ile tiyatro sanatının gelişmesi daha da hızlanmıştır. Türk Tiyatrosunun gelişmesiyle birlikte, tiyatromuz geleneksel tiyatro ve batı etkisi altında gelişen tiyatro olarak iki ana gruba ayrılmıştır. Tanzimat Edebiyatı ile başlayan Batı etkisindeki Türk edebiyatı tiyatrosu, Cumhuriyet’in ilk döneminde olgunlaşmış, 1950’den itibaren de evrensel nitelikte eserler vermiştir. 1960’tan itibaren dünyadaki gelişimler de takip edilerek başarılı eserler ortaya konmuştur. Haldun Taner, ......

Tiyatro

Tiyatro Nedir Tiyatro Hakkında Kısaca Özet Bilgi Yaşamdaki olayları sahnede canlandırma sanatına tiyatro denir. Drama ya da tiyatro eseri, olayları oluş halinde gösterir. Bu bakımdan tiyatro, konuşma ve eyleme dayanan bir gösteri sanatı olarak da tanımlanabilir. Tiyatro eserlerinde olaylar yazarın ağzından anlatılmaz, eserdeki kişiler tarafından doğrudan doğruya söylenir ve yapılır. Tiyatro, sahnede, bir seyirci topluluğu önünde oyuncular tarafından canlandırılmak üzere yazılan edebi türlerden biridir. Bu türün oynanma sanatına ve oynandığı yere de tiyatro denir. Eski Yunan Edebiyatında Tiyatro Tiyatro konusunda ilk kuramsal görüşler Antik Yunan ......

Siyasal Politik Tiyatro

Siyasal Anlamda Tiyatronun Özellikleri Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Almanya'da halkın ilgisi politik konulara, siyasi içerikli mesajlara ve toplumsal sorunlara yönelir. Bu genel eğilim, tiyatroda da karşılık bulur ve sahne, siyasal konuların tartışıldığı, toplumsal sorunların sorgulandığı yer olur. Tiyatronun dili, politik bir söylemi, propagandayı önceler. Tiyatroda, seyirciyi istenen düşünce sürecine sokma temel amaç olarak görülür. Erwin Piscator (1893-1966), görüntüsel anlatım olanaklarını geliştirerek, biçimsel ve teknik yenilikler getirir. "politik tiyatro", "epik tiyatro", "belgesel tiyatro", "bütüncül (total) tiyatro" kavramlarını geliştirir. Siyasal amaçlı tiyatro düşüncesi, Bertolt ......

Romantik Tiyatro

Romantik Akımda Tiyatro Romantik akım, Klasik akımının etkisini yitirmesiyle 18. yüzyıl sonlarında ortaya çıkar ve 19. yüzyılın ilk yarısı boyunca tiyatroda parlak dönemini yaşar. Romantik tiyatro akımı, klasik tiyatronun akıl ve sağduyu bağlamında belirlediği kurallarına karşı çıkarak tanrısal gerçeğe ve insanın doğal özüne ışık tutmayı amaçlar. İnsanın kişiliğini bu gerçeklik içinde geliştirmeyi başlıca görev sayar. Romantik tiyatroda oyunda mantığın, aklın ön planda tutulmasından ziyade seyircinin oyundan duygusal, coşkusal olarak etkilenmesi amaçlanır. On sekizinci yüzyılda, tiyatroda klasik akım ön planda olmasına rağmen halk ......

Realist Akımda Tiyatro

Realist Akımda Tiyatro Anlayışı Romantik akımdan sonra (19. yüzyılın ikinci yarısında) tiyatroda realist (gerçekçi) akım etkisini gösterir. Edebi akımlar genelde daha önceki sanat anlayışlarına tepki olarak ortaya çıkar. Realizm akımı da romantizm akımına tepki olarak doğar. Romantizm sanatçıları toplumsal sorunlara gerçekçi bir şekilde yaklaşmadıkları için realistler toplum gerçeklerine eğilmek ve bunları bilimsel yolla İncelemek amacındadırlar. Realist tiyatronun en önemli özeliği sahnelenen oyunun gerçeği aratmayacak şekilde gösterilmesidir. Dekorda, kostümde aksesuarda gerçekçilik gözetilir. Sanayi Devrimi ile ekonomik ve toplumsal yaşamda büyük değişimler yaşanır. ......

Klasik Akımda Tiyatro

Klasik Akımda Tiyatro Anlayışı 17. ve 18. yüzyıllarda Avrupa tiyatrosunda, klasisizm akımı (klasik akım) egemen olur. Klasisizm, 17. yüzyılda Fransa'da ortaya çıkar. Bu dönemde tiyatro, Hristiyan dünya görüşünü benimser ve bu dünya görüşü ile krallık değer yargılarını sanatsal bütünlük içinde bir araya getirir. Antik Yunan ve Latin eserlerine dönen, onlardan esinlenen ve örnekler alan klasisizm sanatçıları, aynı zamanda tiyatroya dair düşüncelerini de ortaya koyarlar. Klasik tiyatro anlayışında iki ana kaynak, Aristoteles Poetika ve Descartes'tır. Klasisizm akımı, akıl ve sağduyuya dayanır. Akla ve ......

Eski Roma Döneminde Tiyatro

Roma Döneminde Tiyatro ve Tiyatro Eserleri, Sanatçıları Roma'da sanatın, kuramsal sorunlarından ziyade teknikleri, eğitim ve öğretimi üzerinde durulur. Bu dönemde daha çok sanatın topluma karşı görevi önemlidir. Roma döneminde tiyatro sanatı ile ilgili en önemli eser, Horatius'un Ars Poetika'sidir. Bu eserde de tiyatronun eğitici işlevi üzerinde durulur. Romalı tiyatro eleştirmenleri ve kuramcıları, Yunan kuramcılarının görüşlerine yeni bir şey katamaz, sadece kendi çağlarının oyunlarını eleştirip yöntem ve biçim bilgisi üzerinde dururlar. Roma sanatı başlangıçta Yunan sanatının devamı olur. Daha sonra geniş bir ......

Rönesans Döneminde Tiyatro

Rönesans Tiyatrosu Orta Çağ'da tiyatro gösterileri yasaklandığı için tiyatro ile ilgili düşünce de gelişmez. Rönesansla birlikte her türlü sanat olayı gibi tiyatroya dair düşünceler de tartışılır. Rönesans Döneminde Tiyatronun Özellikleri Tiyatro okunmak için değil, oynanmak içindir. Tiyatro gösterilerinin yasaklandığı Orta Çağ'da tiyatro metinleri, yalnızca şiir şeklinde okuma parçaları olarak değerlendirilir. Trissino, Poetika (1529) adlı eserinde tiyatronun okunmak için değil oynanmak için olduğunu anımsatır. Tiyatroda gerçeğe benzerlik gözetilmelidir. Örneğin, Vida, Dearte Poetika (1527)'sında şairin ilk işinin doğayı gözlemlemek, onu taklit etmek olduğunu ifade ......

Tragedya (Trajedi, Ağlatı)

Trajedi Nedir, Trajedi Hakkında Kısaca Özet Bilgi Kendine özgü sıkı kuralları vardır. Seyircide kor­ku ve acıma gibi duygular uyandırır. Böylece ruhun tutkulardan temizlenmesi hedeflenir, ilk kez M.ö 6.yüzyılda Yunan edebiyatında görülmüştür. Tragedya, eski Yunan edebiyatının ve Latin edebiyatının taklit edildiği ve Klasisizmin etkili olduğu 17. yüzyılda, özellikle Fransa'da yeniden canlanmış ve 19. yüzyılın ortalarına kadar sürmüştür. Önemli Trajedi Sanatçıları Aiskhylos (MÖ. 525-456) Sophokles (MÖ. 495-406) Eski Yunan Edebiyatı: Euripidies (MÖ. 480-406) Pierre Corneille (1606-1684) Racine (1639-1690) Trajedinin özellikleri 1. Koro, trajedinin temel öğesidir. Halkı temsil eder, eyleme karışmaz. Kentin yaşlıları ......

Komedya (Komedi, Güldürü)

Olayların, insanların, durumların gülünç yanları­nı ortaya koyan komedya, insanları güldürürken düşündürmeyi hedefler. Edebiyatta toplumsal bozukluklar, kişisel zaaflar komedi yoluyla ortaya konur. Komedya kelimesini Comos +Oidia kelimeleri meydana getirmiştir. Comos; halk, cümbüş vs.anlamına, Oidia ise ezgi anlamına gelir. Olayların ve insanların komik yanlarını ortaya koyan oyun türüne komedya denir. Bu tür de, tragedya gibi, şarap tanrısı Dionysos adına yapılan törenlerden doğmuştur. İnsanların bir takım olaylar karşısında verdiği bazı tepkilerin ve duyguların tarihsel süreç içinde güncel yaşama yansıması komedyanın kaynağıdır. Aristophanes (MÖ. 445 - ......

Ortaoyunu

Ortaoyunu, etrafı seyircilerle kuşatılmış ve  sahne olarak kabul edilen bir alanda oynanan bir güldürü oyunudur. Bu oyun da birçok yönden Karagöz'e benzer. Karagöz'de olduğu gibi tuluata (doğaçlamaya ) dayalıdır. Yazılı bir metne bağlı kalınmaz. Seyirci­lerle çevrilmiş bir alanda oynanır. En önemli kişileri Kavuklu ve Pişekar'dır. Yanlış anlamalar, şive taklitleri söz oyunları, ha­zır cevaplık başlıca güldürü öğeleridir. Ortaoyununun Özellikleri: * Bu oyun türü Halkın ortak malıdır yani anonimdir. * Oyuncular oyunda doğaçlama konuşur, dolayısıyla yazılı bir metne dayanmaz. * Yanlış anlamalara, karşılıklı konuşmalara, ve özellikle şive ......

Çağdaş (Modern) Dram

Romantizm akımının etkili olduğu dönemlerden sonra da biçim ve içerik değişiklikleriyle yeni boyutlar kazanmış ve günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Günümüzde değişik görüşlerin ve akımların doğrultusunda dramlar yazılmakta ve bunlar çağdaş dram içerisinde değerlendirilmektedir. Dram Sayfasına Dönmek için TIKLAYIN   Tiyatro Türleri Sayfasına Dönmek için TIKLAYIN   Tiyatro Ana Sayfasına Dönmek İçin TIKLAYIN ...

Romantik Dram

Tragedyanın belli kurallarını yıkmak amacı gütmüştür. 19. yüzyılın ilk yarısında Romantizm akımıyla birlikte ortaya çıkmıştır. Romantizmle birlikte edebiyatın her dalında başlayan isyan hareketi tiyatro alanında ürününü dram olarak vermiştir. İngiliz oyun yazarı Shakespeare'ın ilk örneklerini verdiği bu tür, Alman edebiyatında Goethe, Schiller gibi sanatçıların ilgisini kazanmıştır. Romantik dramın ilkelerini ilk kez Fransız sanatçı Victor Hugo, Cromvvell (1827) adlı oyununun önsözünde ortaya koymuştur. Romantik Dramın Özellikleri: *Oyunda acıklı ve gülünç olaylar bir arada verilebilir. *Olaylar tarihten ya da günlük hayattan alınabilir. *Nazım ya da nesir ......

Burjuva Dramı

Fransız filozofu Diderot (1713-1784)'un tragedyaya karşı çıkmasıyla ortaya çıkmıştır. Burjuva dramında günlük olayları işlemek, orta sınıfa seslenmek, güzel İle faydalıyı göstermek, ahlakçı görüşü vurgulamak ve günlük yaşayışın doğal dili olan nesir ile yazmak başlıca amaçlar olmuştur. Dram Sayfasına Dönmek için TIKLAYIN   Tiyatro Türleri Sayfasına Dönmek için TIKLAYIN   Tiyatro Ana Sayfasına Dönmek İçin TIKLAYIN ...

Dram

18.asırdan sonra, trajedi (tragedya) ve komedinin (komedya) dışında üçüncü bir tiyatro türü olarak çıkmıştır. İnsan yaşamını çirkin ve güzel yanlarıyla ortaya koymak amacıyla ortaya çıktı. Bu tiyatro türü, Romantizm döneminde doğduktan sonra, her dönemde varlığını sürdürdü. Başlıca Özellikleri şunlardır: 1. Kahramanlar her ekonomik katmandan seçile­bilir. 2. Hem acıklı hem de güldürücü olaylar, bir arada bulunabilir. 3. Üç birlik kuralına uyma zorunluğu yoktur. 4. Şiir biçiminde ya da düzyazıyla yazılabilir. 5. Olay, tarihten ya da günlük yaşamdan alınabilir. 6. Perde sayısı, yazarın isteğine bağlıdır. Dram türünün en önemli sanatçıları Diderot ......

Komedya Türleri (Komedi Çeşitleri)

A) Karakter Komedyası:   İnsanların karakterlerinin ve kişiliklerinin aksak ve gülünç taraflarını gösteren komedi çeşitidir. Bu tür komedyanın en tanınmış örnekleri şunlardır:   Tartuffe (Moliere), Cimri, Venedik Taciri (Shakespeare) B) Töre Komedyası:   İnsanların gülünç ve aksak yanlarını, gelenek-göreneklerin ve törelerin bozuk taraflarını anlatan komedya türlerindendir. Aşağıda verilen eserler bu türün en önemli örenkleridir:   Şair Evlenmesi (Şinasi), Gülünç Kibarlar (Moliere), Eşek Arıları (Aristophanes), Müfettiş (Gogol)     c) Entrika Komedyası:   Günlük yaşamda yaşanan olayları merak uyandıracak ve insanları şaşırtacak biçimde anlatan tiyatro çeşitidir. Entrika komedisine şu örnekler verilebilir:   Yanlışlıklar Komedyası (Shakespeare), capin'in Dolapları ......

Komedyanın (Komedinin) Özellikleri

Komedyanın özellikleri şunlardır: 1. Konular günlük yaşamdan seçilir. 2. Komedya'da kahramanlar genellikle halktan kişilerdir. 3. Olaylar çirkin ya da acılı olsa da sahnede se­yirciye gösterilir. 4. Anlatımda soyluluk aranmaz. Sahnede kaba saba sözlere de yer verilebilir. 5. Trajediler gibi kora ve diyolog bölümlerinden oluşur. 6. Üç birlik kuralına uyulur. 7. Şiir biçiminde yazılır. 8. Komedinin karakter komedisi, töre komedisi ve entrika komedisi olmak üzere üç türü vardır. ...

Tiyatro Türleri

Tiyatro türlerini ilk sınıflandıran kişi Aristoteles'tir. Aristoteles Poetika adlı eserinde komedya ve tragedyadan ilk kez bahsetmiştir. Tarihsel gelişim süreci içinde tiyatroyu üç bölümde inceleyebiliriz: 1. Tragedya (Trajedi) 2. Komedya (Komedi) 3.Dram Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki başlıklara göz atınız. ...

Tiyatro Biçimleri

  Tiyatro türünün başlıca biçimleri şunlardır: a) Benzetmeci Tiyatro : Sahnede gösterilenlerin gerçek yaşamdan farklı olmadığını anlatan tiyatro eserleri, benzetmeci tiyatronun örnekleridir. Bu tür tiyatronun amacı, seyircileri sahnede gördüklerinin bir oyun olmadığı, yaşamlarından bir kesit olduğu düşüncesine götürmektir. Benzetmeci tiyatro, seyirciyi böylece yanıltmak ister. Oyuncular, sahnede rol yaparken sanki hiç seyirci yokmuş gibi davranırlar. Oyunun bitiminde de ortada gözükmeyerek seyircide uyandırdıkları etkinin sürüp gitmesini düşünürler. b) Göstermeci Tiyatro : Bu tiyatro biçimi benzetmeci tiyatroya karşıt bir anlayışla geliştirilmiştir. Göstermeci tiyatroda sahnede gösterilenlere aldanmamak gerektiği, bunun ......

Tiyatronun Öğeleri

Bir tiyatro eserinde iki temel öğe vardır: a) Tiyatroda Olay: Her tiyatro eserinde bir olay ya da olaylar zinciri vardır. Bu olaylar eyleme dönüşmüş tutkular, özlemler, düşler ve isteklerdir. Her oyunda dramatik eylem, bir anadüşünceye, bir duyguya dayanır. Sözgelimi, Shakespeare'nin Kral Lear adlı tiyatro eserindeki olaylarla okuyucuya iletilmek istenen düşünce şudur: "Güzel ve parlak sözlere inanış, körü körüne güven, en güçlü kişileri bile yıkıma götürür." Oyunda, Kral Lear kızlarının yaldızlı sözlerine inanarak onlarla iktidarı paylaşır. Kızları da devleti ele geçirince babalarını saraydan kovarlar. ......
Yandex.Metrica