Etiket: Eski Türk Edebiyatı

Divan Edebiyatı

Teorisi ve estetik temellerini İslam kültüründen alan; Acem edebiyatının sürekli etkisiyle şekillenen bir edebiyat olan Divan Edebiyatı, XIII. asrın ikinci yarısı ile XIX. asrın ikinci yarısı arasında yaşayan altı asırlık bir edebiyat dönemidir. Sanat amacı, bu edebiyatın temel vasfıdır. Bu yüzden de klasik sıfatına, hakkıyla layıktır.Zikredilen bu altı asırlık edebiyata, XIX. Asırdan itibaren, önce “edebiyat-ı kadîme”,     “şi’r-i kudemâ” (eski edebiyat, eskilerin şiiri) denmiştir. Daha sonra “saray edebiyatı”, “skolastik edebiyat”, “medrese edebiyatı”, “ümmet edebiyatı”; “ümmet çağı edebiyatı”, “İslamî Türk Edebiyatı”, ......

Yazılı Türk Edebiyatı ve Özellikleri

Yazılı Türk Edebiyatı: VIII. yüzyılda başlayıp X. yüzyıla kadar sürer. Türk edebiyatına ait en eski yazılı belge, Yenisey Yazıtları’dır. Yazılı belge olmaktan öte edebi bir değeri yoktur. Asıl önemli belgeler VIII. yüzyılda yazılan Göktürk Yazıtları’dır. Yazılı Edebiyat Özellikleri > Orhun Yazıtları, Göktürk alfabesiyle yazılmıştır. Göktürk alfabesi 38 harftir. > Bu dönemde hem dini hem de din dışı ürünler verilmiştir. > Şiirler, hece ölçüsüyle oluşturulmuş; dörtlükler halinde yazılmıştır. > Göktürkçe ile yazılan ürünlerin dili yabancı etkilerden uzaktır. Uygurca eserlerde ise yabancı etkiler görülür. > Bu dönemde öne ......

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı

İslamiyet öncesi Türk edebiyatı, milattan önceki yıllardan başlayarak Türklerin İslamiyet’i kabul ettiği XI. yüzyıla kadar süren bir edebiyattır. Bu uzun dönemin, Göktürkler’e ait anıtların ortaya konduğu MS VIII. yüzyıla kadar olan bölümü sözlü edebiyat dönemi olarak adlandırılır. Başlangıcı bilinmeyen bu dönem, II. yüzyıla ka­dar sürmüştür. Bu dönemdeki Türkler göçebe bir yaşam biçimi­ne sahipti. Toplumsal ve ekonomik farklılaşmalar henüz ortaya çıkmamıştı. Bu ortaklaşmacı yaşam biçiminin yansımalarını sanat ürünlerini de görürüz. Türkler önceleri Şamanizm dininin etkisinde kalmakla birlikte sonraları, Maniheizm ve Budizm dinlerinin ......

Murabba

  Dörder dizelik bentlerle kurulur. Murabba'da bent sayısı üç ile yedi arasında değişir. Uyak düzeni(aaaa/ bbba/ ccca...) biçimindedir. Halk edebiyatının etkisiyle geliştirilmiştir. Konu sınırı yoktur. Dörtlüklerden oluşan nazım şeklidir. Bent sayısı 4-7 arasındadır. Kafiye düzeni (aaaa, bbba, ccca…) şeklindedir. Murabbalar övgü, yergi, dinî ve öğretici konularla manzum mektuplarda tercih edilen bir türdür. Türk edebiyatında Yahya Bey ve Hayretî bu türü en çok kullanan şairler olmuştur.   Murabba Örneği:   Sıdk ile terk edelim her emeli her hevesi Kıralım hâil ise azmimize ten kafesi Inledikçe aleminden vatanın her ......

Kıta

Yalnız ikinci ve dördüncü dizeleri birbiriyle uyaklı iki beyitlik nazım biçimine denir. En az iki en çok on iki beyitten oluşur. Dört beyite kadar olanları kıt’a, dörttten çok olanlarına kıt’a-ı kebire (büyük kıta) adı verilir. Genellikle matla beyiti olmayan gazel biçimindedir. xa/xa şeklinde uyaklanır. Genellikle iki beyitten oluşur. Aruzun her kalı­bıyla yazılabilir. Kıt'a da şairin mahlası yer almaz. Uyak düzeni (ab/ cb) biçimindedir. Beyitler ara­sında anlam bağıntısı vardır. Kıt'ada da genellikle felsefi ve toplumsal düşün­celer, yergi dile getirilir. ÖRNEK KITA' Sen oldun çevrine ey dil-şiken mahzun ......
Yandex.Metrica