Etiket: Dil Tarihi

Batı lehçesi (Oğuzca)

Anadolu Türkler tarafından fethedildikten sonra bir bilim merkezi haline gelmeye başlamıştır. Moğol istilasından kaçan şeyh ve dervişlerin Anadolu’ya gelmeleri de tasavvuf akımının burada kökleşmesini sağlamıştır. Bu dönemde Türk dili sadece hakin ve ordunun dili olmaktan çıkmış, resmi dil ve edebi dil konumuna yükselmiş, 1453 yılında İstanbul’un fethedilmesiyle birlikte XV. yüzyılın ikinci yarısından itibaren gelişmeye başlayan klasik Türk edebiyatının temelleri atılmıştır. Batı lehçesi (Oğuzca) Göktürkçenin devamıdır. Oğuzlar. II.yüzyılda Karahanlıiarın egemenliğinden kurtularak Selçuklu İmparatorluğunu kurdular. 14 Yüzyıldan sonra Oğuz Lehçesi, Azeri ve Anadolu ......

Ön Türkçe

Ön Türkçe Dönemi Hakkında Kısaca Özet Bilgi      Milattan sonra 8. yüzyılda taşa yazılmış olan Orhun Kitabeleri (Köktürk Yazıtları) Türk dilinin ilk yazılı metinleridir. İlk metinler olması sebebiyle bu metinlerin diline Eski Türkçe adı verilmektedir. Elbette Türkçenin geçmişi Eski Türkçe dönemiyle sınırlandırılamaz, şüphesiz daha önceki çağlarda da bu dil vardı. Ancak, elimizde daha önceki çağlara ait vesika olmadığı için Eski Türkçeden önceki döneme Ön Türkçe adı verilmektedir. Dolayısıyla Ön Türkçe döneminde Türkler henüz yazıyı kullanmamışlardır. Bunda en büyük etken ise ......

Karahanlı Türkçesi

Karahanlı Tarihi Hakkında Kısaca Özet Bilgi        Uygur Devleti’nin yıkılmasından sonra Orta Asya’nın doğusundaki yani Doğu Türkistan'daki boşluk, bu bölgede yaşayan Karluklarla beraber Yağma, Çiğil ve Tohsı gibi Türk boylarının da göç etmelerine neden olmuştur. Göçen bu Türk boyları Tarım Havzası’nın batısına, Kâşgar ve civarına yerleşmişlerdir. Buradaki Türk boylarının dağınıklığı bir süre daha devam etmiştir. 10. yüzyılın başlarına doğru çevresindeki Türk boylarını idaresi altına alarak müstakil bir Türk devleti kuran Karahanlı Türkleri Saltuk Buğra Han’ın 950 tarihinde İslamiyeti kabulüyle ......

Dillerin Doğuşu – Ortaya Çıkışı

Dillerin Doğuşu        Dilin ortaya çıkışı ile ilgili görüşler iki merkezde toplanır: Dilin tek bir kaynaktan ortaya çıktığı düşüncesi (Bu düşünceye sahip insanlara monojenistler adı verilir.) ve dillerin ayrı ayrı kaynaklardan doğup geliştiği düşüncesi. (Bu düşünceye sahip kişilere de polijenistler adı verilir.) Dillerin Doğuşu ile İlgili Kuramlar a) Yansıma Kuramı        Alman bilim adamı Max Müller tarafından ortaya atılmıştır. Bu kurama göre dil, ses çıkaran bütün varlıkların sesinden ortaya çıkmıştır. Hayvanların çıkarmış olduğu sesler, rüzgârın uğultusu, suların çağıltısı gibi ......

Dilin Türleri ve Alt Birimleri

Genel Olarak Dilin Türleri ve Alt Birimleri a- Ana Dili:          İnsanın başlangıçta annesinden ve doğup büyüdüğü aile ve soyca bağlı bulunduğu toplum çevresinden öğrendiği dildir. Bu dil, bir insanın bilinç altına iner ve onun, kişilerle, toplum arasındaki ilişkilerinde en güçlü bağı oluşturur. b) Ana Dil:       Ses ve şekil yapısı, anlam özellikleri bakımından birbirinden az çok farklılaşmış olan lehçelerin, köken bakımından bilinmeyen bir tarihte birleştikleri ortak dildir. Roman dillerine kaynaklık eden Latince ve Türk Lehçelerine kaynaklık eden ......

Dilin Toplum Hayatındaki Yeri

Dilim Toplumsal Yaşamımızdaki Yeri ve Önemi      Dil, tek bir insan varlığının çokluğu kadar toplum yaşayışının da ayrılmaz bir parçasıdır, insanlar tek başlarına değil de toplum halinde yaşadıklarında uzun bir zaman içinde o toplumu oluşturan fertlerin ortaklaşa katkıları ile biçimlenir. Bu niteliği ile de sosyal bir varlık durumundadır. Her toplumun kendi özünden gelen bir mayası, kendine has bir yapı ve gelişme düzeni olduğu için, diller de toplumdan topluma değişirler o toplumların kendi niteliklerine uygun bir kalıba girerler. Türkçe ile İngilizce ......

Dil Öğreniminde Göz Önünde Bulunması Gereken İlkeler

Dil Öğrenimi Nasıl Gerçekleştirilir ?       Dil öğretiminde çocuğun dili, (dil kapasitesi) çıkış noktası olarak alın malıdır. Bu kapasite, çocuğun çevresi, ilgileri, ihtiyaçları ile sınırlıdır. Eğitim bu kapasiteyi geliştirir.       Dil çalışmaları, konuşma, dinlemeyi, dinleme - anlamayı, anlama- öz ve yazıya dönüştürmeyi gerektirir. Dil dersinin bilgi dersi olmadığı, beceri ve alışkanlık dersi olduğu, bu nedenle öğretimin uygulamaya dayanağı unutulmamalıdır.Dil dersinin, bir beceri ve alışkanlık dersi olduğu kadar, çocuğun kişiliğini kurma ve geliştirme dersi olduğu dikkate alınarak, kişiliğin meydana ......

Dil Bilgisinin Alt Bilim Dalları

Dil Bilgisi ve Dil Bilgisine Ait Bazı Kavramlar     Dili bütün yönleriyle inceleyen bilim dalına “dil bilgisi” denir. Dil bilgisi, seslerden başlayarak cümleye varana kadar dil içindeki birlikleri yapı, anlam, görev ve kaynak bakımından inceler. Dil bilgisinin incelediği konulara göre şu alt bilim dalları vardır: 1. Ses Bilgisi ( fonoloji):    Dilin en küçük birimi olan sesleri, bunların özelliklerini, sınıflandırılmalarını  ve bunlarla ilgili ses hadiselerini inceleyen dala "ses bilgisi" denir. Örneğin, “b” sesi iki dudağın birbirine değmesiyle şekillenen bir sestir ve bu yönüyle ......

Dil Aileleri

Dil Ailelerine Göre Dillerin Sınıflandırılması: Aralarındaki ilgilere göre yeryüzündeki belli başlı dünya dil aileleri şunlardır: 1) Hint Avrupa Dilleri Ailesi Hint-Avrupa dilleri: Dünyada en çok konuşulan dil ailesidir. Ve yüzlerce şivesi ve gurubu vardır. Üç milyara yakın insan bu dili ailesinde anlaşmayı sağlamaktadırlar. Günümüz dünyasında en çok konuşulan 20 dilin 12 tanesi bu dil ailesinin içinde yer almaktdır. Urduca, Pencapca, Almanca, Fransızca, İngilizce, Portekizce, Rusça, Bengalce, Hintçe, İspanyolca, İtalyanca... 2)  Hami-Sami Dilleri Ailesi Orta Doğu’da yaygın kullanılan bir dil ailesidir. Arapça, İbranice, Aramice, Habeşçe.. 3) Kafkas ......

Yapısına Göre Diller

Yapılarına Göre Diller Yeryüzündeki diller yapı bakımından üç türlüdür: a) Tek heceli diller b) Çekimli diller c) Eklemeli diller Tek heceli diller Bu dillerde her kelime bir heceliktir. Kök, ek yoktur. Bu bölümdeki dillerde kelimeler tek bir heceden oluşmaktadır. Tümceyi vücuda getiren kelimeler ek almaz ve biçim değiştirmez. Çok zengin bir vurgu sistemi vardır. Bu haliyle de çıkarılan seslerin vurgusu üst seviyede olması lazımdır. Kelime çeşitleri aynı türden seslerle ifade edilmediği için bir kelime kullanıldığı yere göre, sıfat, isim, zarf, zamir vb. gibi görevlerde kullanılmaktadır. Tibetçe ......

Göktürkçe

Köktürkçe (Göktürkçe) Köktürk Kağanlıkları döneminde kullanılan Türkçedir. MS. 6. ve 8. yüzyıl arasındadır.   Kısaca Köktürk Tarihi Tarihte kurulmuş iki Köktürk kağanlığı vardır. (a) I. Köktürk Kağanlığı (552-630)      Tarihte “Türk” adını resmî devlet adı olarak ilk defa kullanan Köktürklerdir. Köktürklerin ortaya çıkışları 542’li yıllardır. Çin kaynaklarında Köktürklerin lideri Bumin Kağan’dır. Bumin Kağan 552 yılında Avarları mağlup ederek Köktürk Kağanlığını tam olarak bağımsızlığına kavuşturmuştur. Ülkenin batısını Bumin Kağan’ın kardeşi İstemi Kağan idare etmiştir. Bumin Kağan’ın ölümünden sonra kısa süreliğine oğlu Kara Kağan tahta geçmiştir. ......

Uygurca

Uygurca (Uygur Türkçesi) Hakkında Kısaca Özet Bilgi     Uygurca genel olarak Köktürkçe'nin devamı olarak görülmekle birlikte aşağıda belirtileceği gibi bazı noktalarda Köktürkçe'den ayrılır.    11. yüzyıla kadar devam etmiştir. Eski Uygurca, Göktürkçeden sonra Uygur Devleti tarafından resmî devlet dili olmuştur. Türkler, özellikle ticari hayatın da etkisiyle eski bir İrani kavim olan Soğdlularla etkileşim içinde olmuşlardır. Soğdlulardan Sami kökenli Soğd alfabesini öğrenen Uygurlar, bu yazının işlek türünden kendileri için yeni bir alfabe geliştirmişlerdir. On sekiz harften oluşan bu alfabe, Türkler tarafından çok ......

Eski Anadolu Türkçesi

Eski Anadolu Türkçesi Hakkında Kısaca Özet Bilgi       Orta Asya’dan batıya doğru göçen Oğuz Türklerinin 13. yüzyıldan itibaren Anadolu’da kendi lehçelerine dayalı olarak kurup geliştirdikleri edebî yazı diline Eski Anadolu Türkçesi denilmektedir. 11. yüzyılın sonlarında 1071 Malazgirt Zaferi’nin ardından çeşitli Türk boyları Anadolu’ya gelip yerleşmiştir. Anadolu’ya gelen bu boyların çoğunluğunu Oğuzlar meydana getirdiği için burada teşekkül eden edebî esasını Oğuzca teşkil etmiştir. Anadolu’ya ilk yerleşen Oğuz Türkleri fetih hareketlerine ağırlık vermiş, İlmî ve edebî alanda ciddi faaliyet göstermemiştir. Anadolu Selçuklu ......

Türk Dilinin Dönemleri

Türkçe'nin Tarih İçindeki Dönemleri 1. Altay  Dil Birliği Dönemi: ( Ana Altayca Dönemi: MÖ. 5. Yüzyıl)         Altay dil ailesi içinde yer alan Türk dilinin ve diğer akraba dillerin (Moğolca, Tunguzca, Korece, Japonca) bağımsız birer dil olarak henüz teşekkül etmediği dönemdir. Bu dönemle ilgili bilinenler oldukça sınırlıdır. O yüzden bu döneme “Türkçenin Karanlık Dönemi” de denilmektedir. 2. Ana Türkçe Dönemi: (En Eski Türkçe Dönemi: MÖ. 4500-4000 yy.)       Türk dilinin Altaycadan ayrılarak bağımsız bir dil olarak geliştiği dönemdir. Bazı bilginler, ......

Dil

Dil nedir? Dilin Tanımı Hakkında Geniş Detaylı Bilgi        Dil, insanların isteklerini ve dertlerini anlatmak için kullandıkları işaretler sistemidir. İnsanların anlaşmasını sağlayan dilin, bir geniş bir de dar anlamı vardır. Geniş anlamıyla dil insanların anlaşmasını çeşitli yönlerle sağlayan bir sistemdir. Dış yön ve iç yön gibidir dil. Dış yönü; koklanan işitilen, bilinen, anlaşılan sistemdir. İç anlamıyla ise anladıklarımız, mana çıkardıklarımızdır. Dil, insanlara ve insanlığa özgü bir araçtır. Maksadı anlatmaya yarar. İşitme ve görme ve bunlara sıkı sıkıya bağlı bir ......

Doğu Lehçesi (Hakaniye Türkçesi)

Doğu Türkçesi (Hakaniye Lehçesi - Türkçesi)       Cengiz Han’ın 1227 yılında ölümünden sonra, İmparatorluk dört oğlu arasında taksim edilmiştir. Bu taksimde ikinci oğlu Çağatay’a Türkistan toprakları düşmüştür. Önceleri merkezî otoriteye önem verilmesine rağmen ilk nesilden sonra Cengiz topraklarında bağımsız devletler oluşmaya başlamıştır. Bunlardan biri de, Çağatay’ın torunu Kara Hülagü’nün (1242-1246) kurduğu Çağatay Hanlığı’dır. Çağatay hanlığı Türklerin en yoğun olduğu bölgede olmasından dolayı 14. yüzyılın başlarından itibaren Türkleşme ve İslamlaşma sürecine girmiştir. Çağatay Hanı Tuğluk Timur’un (1360-1363) ölümünden sonra iyice zayıflayan ......
Yandex.Metrica