Ünlü Düşmesi (Hece Düşmesi)

Reklamlar

Ünlü Düşmesi (Hece Düşmesi)

Kelime ek aldığında veya başka bir kelimeyle birleştiğinde birbirine benzeyen hecelerden birinin söylenmeme durumuna hece düşmesi denir.

Örnekler:

cuma ertesi > cumartesi kahve altı > kahvaltı
pek iyi > peki sütlü aş > sütlaç

Kelimede yer alan ünlünün söylenmemesi şeklinde meydana gelen ses olayıdır.

Reklamlar

Örnekler:

alın-ı > alnı

burun-um > burnum

göğüs-ü > göğsü

Omuz > um omzum

oğul-unuz > oğlunuz

Kahır – ından > kahrından

seyir – i > seyrine

Ayır ıntı ayrıntı

sıyır ık sıyrık

Yalın ız yalnız

yanıl ış yanlış

Türemiş Kelimelerde Ünlü Düşmesi Örnekleri:

ayır-ı > ayrılmak

beniz-et-ir > benzetirim

Savur – ul > Savrulmuştu

ileri-le- > ilerledikten

oyun-a- > oynamamıştı

Çevir – e > Çevre

sarı-ar- > sararmıştı

Kıvır – ım > Kıvrımlı

yumurta-la- > yumurtlamadan

Kavur – ul > Kavrulmuştu

Ayır – ıl > Ayrılanlar

Devir – il – di > Devrilmiştik

Çevir – il –meden > Çevrilmeden

Sıyır – ıl – mamıştı > Sıyrılmamıştı

Kıvır – ım – lı > Kıvrımlıydı

Devir – e > Devrelerden

Birleşik Kelimelerde Ünlü Düşmesi Örnekleri:

cuma+ertesi > cumartesi

kayın+ana > kaynana
kahır+olmak > kahrolmak

kahve+altı > kahvaltı

 

NOT: Özel isimler ek aldığında veya ikilemeler kurulurken hece düşmesi meydana gelmez.

Omuz omza verirsek bizi kimse yenemez. (Yanlış)

Omuz omuza verirsek bizi kimse yenemez. (Doğru)

 

Köşeyi döndüğümüzde onunla burun burna gelmiştik. (Yanlış)

Köşeyi döndüğümüzde onunla burun buruna gelmiştik. (Doğru)

 

Sevdiğimiz bu masallar nesilden nesle aktarılarak günümüze gelmiştir. (Yanlış)

Sevdiğimiz bu masallar nesilden nesile aktarılarak günümüze gelmiştir. (Doğru)

 

Tarladan eve geldiğimizde Ufk’u tanıyamamıştım. (Yalnış)

Tarladan eve geldiğimizde Ufuk’u tanıyamamıştım. (Doğru) 

NOT 2: Hece düşmesi bazı durumlarda iki kelimenin birleşimi esnasında olabilir. Bir araya gelen ilk kelimenin sonu ve ikinci kelimenin başı ünlü bir ses ise bu kelimelerdeki çatışmaya giren iki sesli harften bir tanesi düşüme uğrar. Bu ses olayına “aşınma” denir.

Ne –  için > Niçin

Ne + ise > Neyse (İki ünlü arasına “y” koruyucu ünsüzü girmiştir.)

Ne – asıl > Nasıl

Kahve – altı > Kahvaltı

Sütlü – aş > Sütlaç

Bu – arada > Burada

O  – arada > Orada

Cuma – ertesi > Cumartesi

Öyle + ise > Öyleyse (İki ünlü arasına “y” koruyucu ünsüzü girmiştir.)

 

NOT 3: Bazı durumlarda kelimelerin birleşme esnasında iki sesli harf bir araya gelemeyeceği için hece düşmesi meydana olurken, bazı durumlarda ise iki sesli harf yan yana gelir ama hece düşmesi olmayabilir. (Ör: Anneanne, Babaanne)

Pazar + ertesi > pazartesi (hece düşmesi)

Kayın + ana > kaynana  (hece düşmesi)

Diğer Ünlü Düşmesi Örnekleri

Ağız – ım > Ağzım  (Ünlü düşmesi)

Bağır – ım > Bağrım (Ünlü düşmesi)

Beyin – i > Beyni

Beniz – im > Benzim

Boyun – un > Boynun

Karın – ın – a > Karnına

Gönül – ünüz > Gönlünüz

Akıl – ınız > Aklınız

Fikir – iniz > Fikriniz

Cisim – i > Cismi

Kayıp – ımız > Kaybımız

Zülüf – ün > Zülfün

Hapis- i > Hapsi

Sabır – ın > Sabrın

Ufuk – a > Ufka

Yandex.Metrica