Etiket: Şiir Bilgisi

Şiir Dinletisi

Şiir Dinletisi Nedir Nasıl Yapılır Nelere Dikkat Edilir? Şiir dinletisi, detaylı hazırlıkla belli bir plan doğrultusunda şiir okuma kurallarına göre, seçilmiş şiirlerin dinleyici kitlesine okunması etkinliğidir. Şiir dinletisinin şiir ve edebiyat sanatına saygıyı göstermek, dinleyici kitlesine sanatsal bir haz aldırmak, duygu paylaşımında bulunmak gibi birçok yararı vardır. Şiir dinletisi hazırlarken aşağıda verilen bilgilere dikkat ediniz. Şiir Dinletisinin Hazırlık aşamasında neler yapmalısınız? Dinletinizin temasını, amacını ve hedef kitlesini belirlemelisiniz. Örneğin temanız “aile birliği” ise ona göre şiirler seçmelisiniz. Hitap edeceğiniz kitleyi ve amacınızı da belirlemeniz ......

Tevriye Sanatı

Tevriye (Uzak Anlamı Çağrıştırma) Sanatı Nedir Ne Demektir Kısaca Örnekler Birden çok anlamı olan bir sözün yakın anlamını söylüyormuş gibi görünüp aslında onun uzak anlamını kastetme sanatına söz sanatları içerisinde tevriye sanatı adı verilmektedir. Bu kadar letafet çünkü sende var Beyaz gerdanında bir de ben gerek İkinci dizedeki ben sözcüğü yakın anlamı olan insan yüzündeki siyah nokta söylenir görünerek sözcüğün uzak olan birinci tekil kişi zamiri anlamı kastedilmiştir. Bu nedenle ben sözcüğü tevriyeli kullanılmıştır. Biri var pencere Pencere önlerinde ağlar duruyor Behçet Necatigil’in, bu mısralardaki ağlar sözcüğünü ......

Şiir

Duygu, düşünce ve hayallerin genellikle imge ve ahenk unsurları kullanılarak dizeler hâlinde anlatıldığı edebî türe şiir denir. Şiir ile Manzuma farkı Şiir ile manzume sık sık birbiriyle karıştırılmaktadır. Manzume, “ölçülü düzenlenmiş söz” demektir. Biçim bakımından şiire benzer ama tema ve temayı işleyiş bakımından şiirden farklıdır. Manzumeler; Ölçülü ve uyaklı manzum parçalardır. Öğretici konular ve akılda kolay kalması istenen düşünceler bu nazım şekliyle yazılır. Estetik kaygı taşımazlar. Çağrışım yönü ve imgeleme zayıftır. Manzum hikâyeler birer manzumedir. Manzum Hikâye: Toplumu ilgilendiren olaylar işlenir. Mensur hikâyelerdeki gibi olay, yer, zaman, kahramanlar vardır. Daha çok ders ......

Çarpraz Uyak

Bir dörtlükte birinci dize ile üçüncü dizenin, ikinci dize ile dördüncü dizenin kendi arasında uyaklı olmasına çapraz kafiye denir, abab şeklinde gösterilir. Çarpraz uyak (kafiye) örnekleri: ........ dinlesem a ........ içinden b ........ inlesem a ........ ruhumdakinden b Dur yolcu! Bilmeden gelip bastığın   a Bu toprak, bir devrin battığı yerdir   b Eğil de kulak ver, bu sessiz yığın   a Sana dün bir tepeden baktım aziz İstanbul  a Görmedim:Gezmediğim,sevmediğim hiç bir yer  b Ömrüm oldukça, gönül tahtıma keyfince kurul   a Sade bir semtini sevmek bile ömre değer Çarpraz Uyak Soru Örnekleri Örnek Soru 1: Hasret ettin ......

Dramatik Şiir

Acıklı ya da korkunç bir konuyu anlatan şiir türüdür. Tiyatroda kullanılan şiir türüdür. Bu şiirin konusu olaydır. Konuyu tiyatro gibi canlandıran bu şiirler Eski Yunan’daki tragedyalar ile başlamıştır. Günümüzde ise manzum tiyatrolarla varlığını sürdürmektedir. Bizim edebiyatımızda dramatik şiir türüne pek önem verilmemiştir. Dünya edebiyatında Cornaille, Racine, Shakespeare; bizim edebiyatımızda Namık Kemal, Abdülhak Hamit Tarhan bu türün örneklerini vermiştir. Halketsem esirlerle leşker Mahveylesem ordularla asker Olsa bana hep mülûk çâker Cinsince o iktidar münker Fevkimde uçar tuyûr-u kemter! Âvâze-i dehr ikentanînim A. Hamit TARHAN Bu tür şiirler, klasik trajedi ......

Satirik Şiir

Dünya edebiyatında ilk örnekleri Eski Yunan edebiyatı ve Latin edebiyatında görülen satirik şiir, Halk edebiyatındaki taşlama, Divan edebiyatındaki hiciv, günümüz edebiyatındaki de yerginin karşılığıdır. Kişilerin ya da toplumun kusurlarını, aksaklıklarını alaylı bir dille anlatan şiirlerdir. BAŞKA BİR KAYNAK: Toplumsal yaşamdaki bozuklukların, insanların zaaflarının güldürü unsuru da katılarak dile getirildiği şiir türüdür. Satirik şiirlere divan edebiyatında hiciv, halk edebiyatında taşlama yeni edebiyatımızda ise yergi adı verilir. Satirik şiirlerde didaktik özellikler de görüldüğünden bu şiir türü didaktik şiir içinde de incelenebilir. Satirik Şiir Örneği: Han-ı Yağma Yiyin, efendiler, ......

Didaktik (Öğretici) Şiir

Öğretme amacıyla yazılır. Duygulara değil, düşünceye seslenir. Didaktik şiirler bilim, sanat, felsefe, din ve ahlak gibi alanlara özgü bilgiler verir. Bunlarla ilgili kuralları ve ilkeleri öğretir. Belli bir düşünceyi aşılamak ya da belli bir konuda öğüt, bilgi vermek ahlâki bir ders çıkarmak amacıyla öğretici nitelikte yazılan duygu yönü zayıf, kuru anlatımlı şiirlerdir. Kafiye ve ölçülerden dolayı akılda kolay kaldığından bilgiler bu şiir türüyle verilmiştir. Eski Yunan edebiyatında Hesiodos, bu türün ilk örneklerini vermiştir. Fabllar, manzum hikâyeler didaktik şiir grubunda Didaktik (Öğretici) Şiir ......

Pastoral Şiir

Kır ve doğa güzelliklerini, çobanların doğadaki yaşayışını anlatan şiirlere denir. Özentiden, süsten uzak bir dil kullanılır. Bu tür şiirlerde okuyucuda doğaya karşı bir imrenme uyandırma amaçlanır. Edebiyatımızda Batılı anlamdaki ilk örneği Abdülhak Hamit Tarhan’ın “Sahra” adlı şiiridir. Pastoral şiirin türleri şunlardır: İdil: Şairlerin doğa karşısındaki duygulanmasının anlatıldığı kır hayatının güzelliklerinin kaleme alındığı şiirlerdir. Eglog: Birkaç çobanın kır hayatı, aşk gibi konular üzerinde karşılıklı konuşmaları tarzında yazılan pastoral şiirlerdir. Doğa güzelliklerinin dile getirdiği çoban ve kır yaşamını anlatan şiirlere pastoral şiir denir. BAŞKA BİR KAYNAK: Bu şiirlerde ......

Lirik Şiir

Aşk, ayrılık, hasret, özlem gibi konuları işleyen duygu yüklü şiirlerdir. Okurun kalbine seslenen bu şiir türü eskiden Yunanlarda “lyra” (lir) adı verilen sazlarla söylendiği için bu adı almıştır. Tanzimat Dönemi’nde rebab adı verilen bir sazdan dolayı bu tür şiirlere “rebabi” adı verilmiştir. Halk edebiyatında semai, koşma (güzelleme); divan edebiyatında gazel, şarkı lirik şiiri örnekler. Kara- caoğlan halk edebiyatında, Fuzuli, Nedim divan edebiyatında, Yahya Kemal, Cahit Külebi, Necip Fazıl, Ahmet Muhip gibi şairler ise Batı etkisindeki Türk edebiyatındaki lirik şiir yazan ......

Epik Şiir

Yunanca "epos" sözcüğünden gelir. Destan niteliğindeki şiirlere denir. Destanlarda olağan üstü kişi ve olaylar vardır. Bir ulusun yaşamını derinden etkileyen tarih ve toplum olayları, destanın konusudur. Günümüzde epik şiire, "hamasi şiir", "destansı şiir" de denmektedir. Destansı özellikler gösteren şiirlerdir. Bu şiirlerde kahramanlık, savaş, yiğitlik konuları ele alınır. Divan edebiyatında kasideler, halk edebiyatında koçaklama, destan, varsağı gibi türler epik özellikler gösterir. Dadaloğlu, Köroğlu halk edebiyatında önemli temsilcileridir. * Dadaloğlu yarın kavga kurulur Öter tüfek davlumbazlar vurulur Nice koç yiğitler yere serilir Ölün ölür kalan sağlar bizimdir * ......

Terkib-i Bent

Bentlerle kurulan uzun bir nazım biçimidir. Yaşamdan, talihten şikayet; felsefi düşünceler, dini, tasavvufi konular ve toplumsal yergilerin işlendiği şiirlerdir. En az beş en fazla on bentten oluşur. Aruz ölçüsüyle yazılır. Her bent de beş ile on beyitten oluşur. Bentlerin kafiye düzeni gazele benzer. Her bendin (terkib-hane, kıta) sonunda vasıta beyiti denen bir beyit vardır. Vasıta beyiti her hanenin sonunda değişir. Eğer değişmiyorsa terciibent olur. Edebiyatımızda Bağdatlı Ruhi ve Ziya Paşa bu türün iki önemli şairidir. İkisi de toplumsal konularda yazmıştır. Her bendindeki ......

Aşık Edebiyatı Halk Şiiri Nazım Biçimleri

16. yüzyıldan itibaren Anadolu’da âşık denen kişilerce ortaya konan, kendine özgü biçim ve içeriği olan halk edebiyatı koludur. Türk edebiyatını bir bütün olarak düşünürsek Âşık edebiyatı, İslamiyet’ten önceki sözlü edebiyatın devamı sayılabilir. Önceleri tasavvuf şairleri için kullanılan âşık sözcüğü zamanla din dışı konularda şiirler yazan şairler için de kullanılmaya başlanmıştır. Böylece İslamiyet’ten önce “ozan, baksı, kam, şaman” diye anılan şairler, İslamiyet’ten sonra âşık adını almıştır. Türk halk edebiyatında âşıklığa belli aşamalardan sonra ulaşıldığına inanılır. Bu inanışa göre âşık, şairlik gücünü ......

İslamiyet Öncesi Türk Şiiri Nazım Biçimleri

İslamiyet Öncesi Türk Şiiri Nazım Biçimleri İslamiyet öncesi Türk edebiyatı, Orta Asya’da göçebe olarak yaşayan avcılık ve hayvancılıkla geçimlerini sağlayan Türklerin milattan önceki yıllardan başlayarak İslamiyet’i kabul ettikleri X. yüzyıla kadar süren edebiyattır. Bu uzun dönemde şiir temel anlatım aracıdır. İslamiyet Öncesi Türk Şiiri özelliklerini ◗◗ Dönemin şiirleri, sığır (sürek avları), şölen (toy, ziyafet), yuğ (ölüm) adı verilen dinsel törenlerden doğmuştur. ◗◗ Şiirler ulusal ölçümüz olan hece ölçüsüyle söylenmiştir. Hecenin 7, 8, 11’li kalıpları kullanılmıştır. ◗◗ Nazım birimi dörtlüktür. ◗◗ Kafiye ve redif önemlidir, genel olarak ......

Yeni Türk Şiiri Nazım Biçimleri

Türk edebiyatında görülen yeni nazım biçimleri ya Batı edebiyatından aktarılmış ya da şairlerimizce bulunmuştur. Türk edebiyatında ilk kez kullanılan sone, terzarima ve triyole gibi biçimler bizim için yenidir ancak Batı'da çok eski geçmişleri vardır. Yeni Türk şiirimizdeki en önemli yenilik, anlam birliği­dir. Halk edebiyatındaki nazım birimi dörtlük, Divan ede­biyatındaki beyttir. Çağdaş şairler in yazdıkları şiirlerdeki nazım birimi ise dizedir ve artık cümle bir dizede bitmek zorunda değildir. Bu bölümde fazla ayrıntıya girmeden klasik na­zım biçimlerinden terzarima ve sone, daha sonra da ......

Divan Şiiri Nazım Biçimleri

Divan şiirinin nazım şekilleri ve türleri, yeni dönemin başlangıcında daha sık olmak üzere bazı değişikliklerle kullanılmıştır. Müesseselerde ve zihniyette meydana gelen değişiklik, sanatta ve edebiyatta kendini gösterince önce muhtevada sonra şekilde değişiklikler görülür. Eski şekiller ve türler, yeni kavramlar ile muhtevada değişiklik gösterirken ne doğrudan doğruya şekle ne de anlama katabileceğimiz bir yenilik yaşanır. Bu noktada ilk çözülmesi gereken şey, şiirin yapısında teşekkül eden değişimdir.Beyit düzeni bozulmuştur. Tanzimat şiirinde, eserin adı kasidedir, gazeldir ama beyitler arasındaki ilişki, eski gazel ve kasidenin ......

Redif

Redif Nedir Nasıl Bulunur? Redif Örnekleri Atalarımızın ”şevkin zirvesine fırlamak için’’ uyguladıkları redif örnekleri de isimlendirme ve ölçüt bakımından kafiye örneklerine benzerlik gösterir. Mısra sonunda, kafiyenin son harfinden (reviden) sonra gelen, aynı görevdeki eklere ve yazılışı ve anlamı aynı olan kelimelere redif denir. Halk Edebiyatı’nın Aşık Edebiyatı dalında redife dönerayak  ismi verilir Divan Edebiyatı örneklerine göre “redif, Türk edebiyatına İranlılardan girmiştir. Oysa kafiyenin kökeni Arap Edebiyatına dayanır. Redifin en önemli görevi, kafiye bulmakta güçlük çekilen kelimeleri dize sonunda getirebilmekte sağladığı kolaylıktır. Not: Redifler ek ......

Serbest Nazım

Şiirde hece ölçüsü ya da aruz ölçüsü kullanılmadan serbest ölçüyle (serbest vezin) yazılan şiirlere denir. Uyağın kullanılıp kullanılmaması, dizelerin uzunluğu ve kısalığı, şiirin belli bölümlere ayrılıp ayrılmaması şairin isteğine bağlıdır. Serbest nazımda, şiirin dış ahenk öğeleri olan ölçü ve uyak bir kenara itildiğinden sözcüklerin uyumuna dayalı olan iç ahenk önem kazanmıştır. Türk edebiyatında bu şiirin İlk örneklerini Nazım Hikmet RAN vermiştir. Serbest nazım, 20. yüzyılda yaygınlık kazanmıştır. Serbest Nazım Örneği: DAVET Dörtnala gelip Uzak Asya'dan Akdeniz'e bir kısrak başı gibi uzanan bu memleket bizim Bilekler ......

Edebi Sanatlar

Söz Sanatları Hakkında Detaylı Bilgi İfadenin gücünü artırmak, etkisini kuvvetlendirmek, monotonluğunu engellemek, hafızada kalmasını kolaylaştırmak gibi pratik faydaları olan edebî sanatların asıl fonksiyonu; duygu, düşünce ve hayal unsurlarının estetik yorumunu kurmak üzere tercih edilen bilgiyi ve heyecanı taşıma basamağında ortaya çıkar. Edebi sanatlar, kalıpların ışığında, orijinal bir söyleyiş ve buna bağlı orijinal bir çağrışım zinciri oluşturur. Sanatların kullanımında geleneğin kalıplarını taşıyan belirtiler olduğu gibi sanatkârın psikolojik yönlerini gösteren ipuçları da mevcuttur. Asırların şiir örneklerine akseden edebî ifadenin birbirinden farklı yanı, birbirinden farklı ......

Halk Edebiyatı Nazım Şekilleri

Hece Vezniyle Meydana Getirilen Nazım Şekilleri Mâni • Halk şiirimizin en küçük ölçekli şekildir. • Ağırlıklı olarak bir tek kıtadan oluşur. • Genellikle birinci ve üçüncü mısralar serbest, ikinci ve dördünce mısralar kafiyelidir, fakat koşma tipinde olduğu gibi üçüncü mısra serbest, diğerleri de aynı kafiye¬de olan tarzda da vardır. • İlk mısrası 3 veya 4 heceden ibaret olanlar da vardır kİ bunlara kesik mani adı verilir. Mısra adedi 4'ten fazla olan (5 ile 14 arası) ve yine ilk mısrası eksik tutulan maniler de söylenmiştir. Bunlara ......

Divan Edebiyatında Kullanılan Türler ve Nazım Biçimleri

Divan Edebiyatında Kullanılan Türler ve Nazım Biçimleri XII. yüzyıldan başlayarak Orta Asya’da ve XIII. Yüzyıldan sonra da Anadolu’da ve bütün Osmanlı topraklarında gelişen İslami-Türk edebiyatı olan divan edebiyatı, nesir ve nazım olarak ikiye ayrılır. Bu edebiyatın, nazım ağırlıklı olduğu, kolayca görülür. Divan şairlerinin mesnevi dışındaki şiirlerini topladıkları kitapları, “divan” adını taşır ve bu sebeple bu edebiyat “divan edebiyatı” adını almıştır. Dîvânların Tertibi: Bir divanın içinde, sırasıyla şu tip şiirler bulunur. l. Tevhîd: Allâh’ın birliğini, yüceliğini anlatan kasîde. 2. Münâcât: Allâh’ın yüceliğini, onun karşısında kulun ......
Yandex.Metrica