Etiket: Eylem Soylu Sözcükler

Birleşik Fiil Grubu

Birleşik Fiil (Eylem) Grubu     Bir hareketi karşılamak maksadıyla isim veya fiile getirilen bir yardımcı fiille kurulan kelime grubudur. Üç tür birleşik fiil vardır: a) Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiiller 1) Ayrı Yazılanlar Örnekler yardım et arzıendam eylemek namaz kıl spor yap ku ol 2) Bitişik Yazılanlar Örnekler hisset- zannet zikret şükret b) Bir Fiil ile Bir Yardımcı Fiilden Kurulan Birleşik Fiil Bu birleşik fiiller bazı başlıklar altında incelenir: 1) Yeterlik Birleşik Fiili     Ana fiile yapabilme, edebilme anlamı katan yardımcı fiillerdir. -abilmek/-ebilmek yardımcı ......

Yapısı Bakımından Sözcükler

Yapıları Açısından Kelime Çeşitleri 1. Basit Kelimeler      Yapım ekleriyle yeni bir anlam ve görev kazanmamış kelimelere "basit sözcük" denir. Bu tür kelimeler ya kök durumunda ya da köke çekim ekleri ilave edilmiş şekilde bulunurlar. (çekim ekleri ile kastedilen: isim çekim ekleri (hal ekleri, çokluk eki, iyelik veya tamlama ekleri olabilir. Fiil çekim ekleri de alabilir: kip ekleri ve kişi ekleri alabilir.) Örnekler: ağaç (kök) ev-ler-imiz (kök+çokluk eki+şahıs eki) sev-iyor-sun (kök+zaman eki+şahıs eki) 2. Türemiş Kelimeler             İsim ya da fiil köklerinin ......

Fiilimsiler ( Eylemsiler )

Fiilimsiler Hakkında Kısaca Özet Bilgi Fiil olma özelliğini yani iş, hareket anlamını tam olarak kaybetmemesine rağmen, eylem çekimine giremediği için tam anlamıyla fiil olmayan; üzerine eklenen eklerle ön ad, ad ve belirteç görevlerinde kullanılabilen; temel tümce içerisinde yan tümce kurabilen kelimelere fiilimsi denir. Fiilimsiler karakteristik olarak "melez" özelliği gösterir. İsim ile fiil arasında kalmış bir sözcük türüdür. Fiilimsilerin Genel Özellikleri : * Kip ve şahıs ekleriyle çekime giremezler. Bu nedenle tam anlamıyla fiil kabul edilmezler. * Eylemlere gelen olumsuzluk eki “-ma, -me” ekini alara ......

Zarf Fiiller

Zarf Fiiller (Bağ-Eylemler Ulaçlar) Hakkında Bilgi Fiil köklerinden veya gövdelerinden türeyerek üzerine eklendiği fiille yüklem arasında anlam bağlantısı kurup cümlenin ögelerinde ise zarf tümleci (belirteç tamlayıcısı) görevinde kullanılan eylemsilerden biridir.  Zarf Fiil (Ulaç) Eklerinin Kodlaması Şifresi Nelerdir? “Kenyalı asiye ince ipi araklamadan gittiğinde oldukça” veya “Ali madan da(ı)ğında yaramazken ince ip atarak incelmeksizin dikçe durdu.” şeklinde kodlayabiliriz. -ir, -mez :                     Onu görür görmez elindeki çantayı yere bıraktı.                  (Ne zaman bıraktı?) -arak, -erek:                  Gülerek yanıma geldi.               (Nasıl geldi?) -ken :                           Gece saatlerine kadar beklerken uyumuş.      (Ne zaman ......

Sıfat Fiiller

Sıfat Fiiller (Ortaçlar) Hakkında Kısaca Özet Bilgi Fiil kök veya gövdelerinin üzerine bazı özel eklerin gelmesiyle türeyerek cümle içerisinde ön ad (sıfat) görevinde kullanılan kelimelere ortaç, bu özel eklere ise ortaç ekleri denir. Fakat diğer ön adlardan farklı olarak, isimleri hareket bakımından nitelerler ve fiil olan tarafını tam olarak kaybetmemiş olurlar. İsim-fiillerde zaman anlamı olmamasına rağmen, sıfat-fiiller aşağıdaki gibi kategorize edilebilir. Geniş Zaman Anlamı Katan Sıfat-Fiil Ekleri “- maz, -mez, -an, -en, -r” ekleriyle oluşturulan sıfat-fiiller cümleye geniş zaman anlamı katar. Örnek : Spor ......

İsim-Fiiller

İsim Fiiller (Ad Eylemler - Mastarlar) Hakkında Kısaca Özet Bilgi Ad-Eylemler (İsim-Fiiller) : Fiil kök veya gövdelerine getirilen “-mak, -mek, -ma, -me, -ış, -iş” ekleriyle türeyen ve fiilin ismi olarak kullanılan kelimelerdir. Aklınızda daha kolay kalması için ma(y)ışmak şeklinde kodlayabilirsiniz. Örnek : Evime gitmek ve uzunca bir süre dinlenmeyi istiyorum. Ders çalışmayı ve kitap okumayı seviyor. Köprüye çıkış meşakkatli, köprüden iniş ise oldukça basit olur. Sadece düşünmek yetmez, fikirler dillendirilmek ister. İsim-Fiillerlerin Genel Özellikleri * “-mak, -mek, -ma, -me, -ış, -iş” isim fiil eklerini alan kelimeler iş, ......

Fiil Kipleri (Eylemde Kip)

Fiillerin herhangi bir durumu, herhangi bir işi veya oluşu ortaya koyuş şekillerine kip denir. Kipler ikiye ayrılır: a. Haber (Bildirme) Kipleri 1. Geniş Zaman (-r) 2. Şimdiki Zaman (-yor) 3. Gelecek Zaman (-ecek, -acak) 4. Di’li Geçmiş Zaman(-di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, tü) 5. Miş’li Geçmiş Zaman (-miş, -mış, -muş, -müş) b. Dilek (Tasarlama) Kipleri 1. İstek Kipi (-e, -a) 2. Dilek-Koşul Kipi (-se, -sa) 3. Gereklilik Kipi (-meli, -malı) 4. Emir Kipi (-) Devamını Oku ...

Yüklem

        Cümledeki işi, hareketi, oluşu üzerine alan, yargı bildiren unsurdur. Cümle ögelerindeki en temel unsurdur.. Yüklem, çekimli bir eylem ya da ek eylemle çekimlenmiş bir isim soylu sözcük olabilir. Örnekler: Güzel ülkemin eşsiz güzelliklerini doyasıya seyretmekten büyük keyif alıyorum. Arkadaşım çok eli açık bir kişidir. Yazdıklarımı tekrar tekrar okudu. Gelecek hafta evde değiliz. Seninle bir yağmur başlıyor iplik iplik, Bir güzellik doğuyor yüreğime şiirden. Martılar konuyor omuzlarıma, Gözlerin İstanbul oluyor birden. Eylem Tabanı + Haber Kipi + Kişi Eki = Yüklem Eylem Tabanı + ......

Ek Fiil (Ek – Eylem)

Ek fiil “i-mek” fiilidir. Sözcük özelliğini yitirip ek durumuna geldiğinden bu şekilde adlandırılmıştır. Ek fiilin (ek eylemlerin) görevleri şunlardır: a. Basit çekimli fiillere gelerek onları birleşik çekimli fiil yapar. b. Ad soylu sözcüklere gelerek onları yüklem yapar. Şimdi bu görevleri inceleyelim. a. Basit çekimli fiillere gelerek onları birleşik çekimli fiil yapar: Bir fiil iki tane kip eki almaz. Daha önce gördüğümüz gibi birleşik çekimli fiillerde ikinci kip eki fiile ek fiil (imek) sayesinde gelir. Daha sonra ek fiil genellikle düşer. Altı çizili kelimeler ek fiil ......

Fiiller (Eylemler)

İş, oluş veya durum bildiren sözcüklere fiil denir. Fiiller yalın hâldeyken mastar ekini (-mek, -mak) alır: koş-(mak), gül-(mek), ara-(mak), uyu-(mak). Cümlede kullanılırken mastar eki kullanılmaz. Aşağıdaki cümlede altı çizili kelimeler fiil görevindedir. Örnek: Kan Turalı der. Oğuz beylerini ağırladı. ANLAMINA GÖRE FİİLLER Fiiller anlam bakımından üçe ayrılır: a) İş (Kılış) Fiilleri Yapılan işten etkilenen bir nesnenin bulunduğu fiillerdir. Aşağıdaki altı çizili kelimeler iş fiilidir. Örnek: Babası oğlancığını gördü Allah’a şükürler eyledi. Yeşil, alaca, güzel çimene çadır dikti. b) Durum Fiilleri Yapılan işten etkilenen bir nesnenin bulunmadığı fiillerdir. Aşağıdaki altı ......

Fiil Çatısı Konu Anlatımı ve Örnekler

Türkçede fiillerin cümle içinde nesne alıp almamalarına ya da aldıkları özneye göre gösterdiği özelliğe çatı denir. Yüklemi fiil olmayan cümlelerde çatı aranmaz. Fiiller çatısı bakımından temelde ikiye ayrılır: A. NESNESİNE GÖRE FİİLLER 1. Geçişli Fiil 2. Geçişsiz Fiil 3. Oldurgan Fiil 4. Ettirgen Fiil B. ÖZNESİNE GÖRE FiilLER 1. Etken Fiil 2. Edilgen Fiil 3. Dönüşlü Fiil 4. İşteş Fiil A. NESNESİNE GÖRE FiilLER 1. Geçişli Fiil Cümlede nesne alabilen fiillerdir. Yükleme sorduğumuz "neyi, kimi, ne” sorularının cevabı cümlede nesne olur. Öyleyse fiilin nesne alıp almadığını fiile "neyi, kimi, ne” sorularından birini sorarak öğrenebiliriz. Örnek: ......
Yandex.Metrica