EdebiyatFakultesi.Com » Tiyatro Yazarları

Turan OFLAZOĞLU

admin — Fri, 03 Jul 2009 00:24:22 +0000

Tiyatro eseri yazarı. Adana’da doğdu. İ.Ü. Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı ile Felsefe bölümlerini bitirdi (1960). Washington Üniversitesi’nde tiyatro ve piyes yazarlığı dersleri aldı. İstanbul Radyosu Tiyatro Şûbesi’nde çalıştı.
Günümüzün güçlü oyun yazarlarındandır. Eserlerinin konusunu çoğunlukla Osmanlı tarihinden seçer. Tanıtma kitapları da vardır.
Oyunları: 1. Kezlban (1967), 2. Deli İbrahim (1967), 3. IV. Murat {1970, televizyon filmi yapıldı), 4. Sokrates Savunuyor (1971), 5. Genç Osman (1979), 6. Elif Ana (1979), 7. Kösem Sultan (1980), 8. Fatih. Diğer eserleri: 1. Rilke’den Seçme Şiirler (1976), 2. Shakespeare (Şekspir) (1977), 3. Moliere (1978). Deli İbrahim ile TDK 1968 tiyatro Ödülü’nü, IV. Murat ile TRT 1970 Sanat Ödülleri Yarışması Başarı Ödülü’nü, Kösem Sul-
n ile 198? Avni Dilligil Tiyatro Ödülü’nü kazandı.

Musahipzade Celal

admin — Fri, 27 Mar 2009 10:34:36 +0000

Tiyatro yazarlarındandır. İstanbul’da doğdu. İlk öğrenimini Tophane Firuzağa Sübyan Mektebi’nde, orta öğrenimini -Tophane Fevziye Rüştiyesi ile Süleymaniye Nümûne-i Terakkî İdâdîsj’nde yaptı. Bir süre Hukuk Mektebi’ne devam etti. Bâb-ı âli Tercüme Odası’nda memurluk yaptı. İkinci Meşrutiyet’ten sonra (1908) bu görevden ayrılarak yalnız piyes yazmakla uğraştı. 1917-1923 yıllarında tekrar mumurluk yaptı. İstanbul’da öldü.
İlk piyesi 1913′te oynanan Köprülüler’dir. 1927-1937yılları arasında çok meşhur oldu. Konusunu, genellikle Osmanlı tarihinden alan ve çeşitli devirlerin sosyal hayatını inançları, âdetleri ve gülünç tarafları ile canlandıran piyesler yazdı. Sosyal tenkide büyük yer verdi. Tiyatro ve piyeslerinde ahramanları kendi zamanlarındaki dil ve üslûp ile konuşturdu.

Eserleri: 1. Köprülüler (1912), 2. İstanbul Efendisi (1920, 1936), 3. Lâle Devri (1921,1936), 4. Macun Hokkası (1936), 5. Yedekçi (1946), 6. Kaşıkçılar (1936)7. Tatlı Ases1936), 8. Demirbaş Şarl (1936), 9. İtaat hamı (1936), 10. Fermanlı Deli Hazretleri (1936), 11. Kafes Arkasında (1936), 12. Mum Söndü (1936), 15. Pazartesi Perşembe (1936), 16. Gül ve Gönül (1936), 17. Balaban Ağa (1936), 18. Selma (dram, 1936), 19. Gülsüm (dram, 1936), 20. Genç Osman (dram, basılmadı), 21. Moda Çılgınlıkları (basılmadı). Sevda Şener Müsahipzâ-de Celâl ve Tiyatrosu adlı bir inceleme yayımladı (1963). Yazarın bütün oyunları Milliyet Yayınları arasında yeniden basıldı (1970).

Manastırlı Rıfat

admin — Thu, 05 Mar 2009 22:15:37 +0000

MANASTIRLI RIFAT (1851-1907)
Tiyatro eseri yazarı, Manastır’da doğdu. Reşit Bey’in oğludur. Harbiye’yl bitirdikten sonra (1872) uzun süre subay
olarak çalıştı. Osmanlı-Rus Savaşı’na katıldı (1877). Abdülaziz’in tahttan indirilmesine sebep olanlardan sayılarak II. Abdülhamid tarafından Haleb’e sürüldü. Haleb’de öldü.

Şiirleri de olmakla beraber gazete yazıları ve tiyatro eserleri ile tanınır. Tanzimat edebiyatı döneminin en çok oyun yazan yazarı ve sanatkârlarındandır.

Piyesleri: 1. Osman Gâzi (dram, 1873, konusu vatan sevgisi), 2. Görenek (dram, eski düğünlerdeki İsrafı tenkit eden, 1874), 3. Ya Gâzi Ya Şehid (dram, vatan sevgisi İşlenir, 1874,19087). 4. Pâkdâmen (Bir romanın sahneye uygulanması, dram, 1874), Hasan Bedreddin Paşa ile birlikte yazdıkları piyesleri Temâşfi adlı bir serîde yayımladılar. Bu serideki oyunlar: 1. Ebu’l-alâ (1875), 2. Delile yahut Kanlı İntikam (1878), 3. Kölemenler (1875), 4. Fakire yahut Mükâfat-ı İffet (1876), 5. Ahmed Yetim yahut Netice-i Sadâkat (1880), 6. Nedamet (1875 komedi), 7. Ebu’l-Fedâ (opera-komedya). Bu serinin İlk beş tanesi dram türündendir. Gedikpaşa Tiyatrosu’nda oynanmıştır. Fransızca’dan tercümeleri vardır. Mecâmiü’l-edeb adlı eserinde şiir ve nesir kaidelerinden bahseder.

Necip Fazıl Kısakürek

admin — Tue, 27 May 2008 15:54:04 +0000

(16.05.1905- 25.05.1983)
Şâir, yazar. İstanbul’da doğdu. Hukukçu Abdülbâkı Fâzıl Bey’in oğlu. Bahriye Mektebi’ni (Deniz Lisesi) bitirip İstan bul Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne devam etti (1924 1925). Milli Eğitim Bakanlığı’nca Sorbon Universitest’ne gönderildi. Tahsilini tamamlamadan aeri döndü. Necip Fazıl, İstanbul ve Anadolu’da çeşitli bankalarda müfettişlik ve muhasebe müdürlüğü (1926-1939), Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nde öğretim görevliliği, Devlet Konser vatuvarı’nda, İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde ve Robert Kolej’de öğretmenlik yaptı. (1939-1943). Daha sonra basın hayatına atılıp geçimini yayımları ile sağladı Büyük Doğu dergisinin ve Büyük Doğu Yayınları’nın sahibi idi. Günlük gazetelerde zaman zaman fıkralar ve makaleler yazdı. İstanbul’da öldü. Necip Fazıl Kısakürek, şiirlerini sâde ve temiz bir Türkçe ile, hece vezni ile söyledi. Fransız edebiyatı şiir anlayışını Türk halk şiirinin ifade kudreti ile birleştirerek his ve fikir yüklü manzumeler meydana getirdi. Pek çok şiirinin ilham kaynağı tasavvuftur. Mistik duygu ve düşünceleri, İnsanın İçine gömülmüş gizli kalmış özlemleri kuvvetli bir nazım tekniği ile anlatıldı. Tiyatro eserlerinde insanların ruh bunalımlarını ustaca sergiledi. Fıkra ve makalelerinde, dinî eserlerinde konuyu değişik bir açıdan görüp işlemiş ve yenilik yapmıştır.

Şiir kitapları:

1. Örümcek Ağı (1925), 2. Kaldırımlar (1928), 3. Ben ve Ötesi (1932), 4. Sonsuzluk Kervanı (1955), 5. Çile(1962…..1979), 6. Şiirlerim (1969), 7. Esselâm (1973).

Tiyatro eserleri:

1. Tohum (1935), 2. Bir Adam Yaratmak (1938), 3. Künye (1940), 4. Sabırtaşı (1940), 5. Para (1942), 6. Nâm-ı diğer Parmaksız Salih (1949), 7. Reis Bey (1964), 8. Siyah Pelerinli Adam (1964), 9. Ahşap Konak (1964), 10. Yunus Emre (1969), 11. Abdülhamid Han (1969), 12. Kanlı Sarık (1970), 13. Mukaddes Emânet (1975), 14. İbrahim Edhem. [Bu oyunlar Kültür Bakanlığı tarafından Tiyatro Eserleri dizisinde tekrar ve 3 cilt hâlinde basıldı (1976).]

Hikaye kitapları:

1. Birkaç Hikâye, Birkaç Tahlil (1933), 2. Ruh Burkucularından Hikâyeler (1965), 2. Hikâyelerim (1970).

Roman: Aynadaki Yalan (1980).

Hatıralar:

1. Cinnet M üs tatili (1955), 2. Yılanlı Kuyudan (1970, Cinnet Müstatili’nin ilaveli baskısı), 3. Hac (1973), 4. Büyük Kapı (1965, daha sonra, 1974′de O ve Ben adı İle çıktı), 5. Babıâli (1975).

Dinî ve tasavvufi eserleri: 1. Halkadan Pırıltılar (1948), 2. Çöle İnen Nur (1950), 3. Altın Zincir (1959), 4. Altun Halka (1960), 5. O ki O Yüzden Varız (1961), 6. İlim Beldesinin Kapısı Hazret-i Ali (1964), 7. Bir Pırıltı Binbir Işık (1965), 8. Peygamber Halkası (1968), 9. Nur Harmanı (1970), 10. Başbuğ Velîlerden-33 41974), 11. Velîler Ordusundan -333 (1976), 12. Doğru Yolun Sapık Kollan (1978), 13. İman ve İslâm Atlası (1981, İlmihâl), 14. Batı Tefekkürü ve İslâm Tasavvufu (1982), 15.101 Hadis (1951).

Tarihî, siyasî incelemeler, fıkralar, hitabeler, konferans metinleri:

1. Abdülhak Hamid ve Dolayısıyla (1937), 2. Namık Kemal (1940), 3. Çerçeve (1940), 4. Müdafaa (1946), 5. Maskenizi Yırtıyorum (1953), 6. At’a Senfoni (1958), 7. Ideolocya Örgüsü (1959), 8. Büyük Doğuya Doğru (1959), 9. Her Cephesiyle Komünizma (1961), 10. Türkiye’de Komünizma ve Köy Enstitüleri (1962), 11. İman ve Aksiyon (1964), 12. Ulu Hakan il. Abdülhamid Han (1965), 13. Tarih Boyunca Büyük Mazlumlar (1966), 14. İki Hitabe (1966), 15. Türkiye’nin Manzarası (1968), 16. Tanrıkulundan Dinlediklerim l-ll (1968), 17. Binbir Çerçeve MV (1968-1969), 18. Vahidüddîn (1968), 19. Müdâfaalarım (1969), 20. Çepeçevre Anadolu ve Gençlik (1968), 21. Çepeçevre Sosyalizm, Komünizm ve İnsanlık (1960), 22. Son Devrin Din Mazlumları (1969), 23. Benim Gözümle Menderes (1970), 24. Yeniçeri (1970), 25. Tarihimizde Moskof (1973), 26. Hitabe (1975,26 hitabe), 27. İhtilâl (1976), 28. Sahte Kahramanlar (1976), 29. Rapor 1-13 (1976-1980), 20. Yolumuz Halimiz Çaremiz (1977). Senaryoları: 1. Vatan Şâiri Namık Kemal (1944), 2. Senaryo Romanları (1972, altı senaryo). Sabırtaşı oyunu CHP Piyes Yarışması’nda birincilik aldı (1947).

Refik Halit Karay

admin — Tue, 27 May 2008 14:26:24 +0000

(1888-1965)
Roman ve hikaye yazarı. İstanbul’da doğdu. Mehmet Hâlit Bey’İn oğlu. Galatasaray Sultânîsi’ne (1900-1906) devam etti. Mekteb-İ Hukuk’a başladı. Bir yandan da kâtiplik yaptı. Sonra okulu ve kâtipliği bırakıp gazetecilik yaptı. Tercuman-ı Hakikat gazetesinde çalıştı (1909). Fecr-i Ati topluluğuna katıldı. Kalem ve Cem gibi dergilerde Kirpi İmzası ile yazdığı yazılarla meşhuroldu. Mahmut Şevket Paşa’nın öldürülmesi üzerine diğer muhalifler gibi, o da Sİnop’a sürüldü. Sürgün hayatı Çorum, Ankara ve Bilecik’te devam etti (1913-1918). Mütareke döneminde Posta-Telgraf Genel Müdürü oldu (1919). Aydede isimli meşhur mizah dergisini çıkardı (1922). Millî Mücadele’yl baltalayıcı yazılar yazdığı için “Yüzellilikler” listesine alınarak yurt dışına çıkarıldı (1922). 1938 yılında çıkan affa kadar günleri Beyrut ve Halep’te geçti. Refik Halit, 1938′de yurda döndü. Aydede dergisinin yayımını sürdürdü. İstanbul’da öldü. Zincirllkuyu Mezarlığı’na gömüldü. Refik Halit Karay, hikaye, roman, hatıra, kronik, mizah ve hiciv türlerinde eser veren XX’inci yüzyıl yazarlarındandır. Konuları Anadolu halkının hayâtından alınmış hikayelerinden meydana gelen Memleket Hikayeleri ile meşhur oldu. Çağdaş hikayeciliğin güzel örneklerini vermiştir. Eserlerinde konuşma dilini ustaca kullandı. Romanlarının konusu aşk ve kadındır. Refik Halit Karay, İstanbul Türkçesi’nl en iyi kullanan yazarlardandır. Mizah ve hicivleri de oldukça güzeldir.

Hikaye kitapları: 1. Memleket Hikayeleri (1919), 2. Gurbet Hikayeleri (1940).

Romanları: 1. İstanbul’un iç Yüzü (1920) 2. Yezitin Kızı (1939), 3. Çete (1939), 4. Sürgün (1941), ‘, Anahtar (1947), 6. Bu Bizim Hayatımız (1950), 7. Nilgün (1 cilt: Türk Prensesi Nilgün, Mapa Melikesi Nilgün, Nllgün’ün Sonu 1950-1952), 8. Yer Altında Dünyâ Var (1953), 9. Dhjl Örümcek (1953), 10. Bugünün Saraylısı (1954), 11.2000 Yılı. nın Sevgilisi (1954), 12. iki Cisimli Kadın (1955), 13. Kadınlar Tekkesi (1956), 14. Karlı Dağdaki Ateş (1956), 15. Dört Yapraklı Yonca (1957), 16. Sonuncu Kadeh (1965), 17. Yerini Seven Fidan (1977), 18. Ekmek Elden Su Gölden (1980), 19 Ayın On Dördü (1980), 20. Yüzen Bahçe (1981).

Hatıraları: 1 Minelbâb llelmihrâb (1946), 2. Bir Ömür Boyunca (1980).

Mizah ve hicivleri: 1. Sakın Aldanma İnanma Kanma (1915), 2 Klrpİ’nln Dedikleri (1918), 3. Ago Paşa’nın Hatıratı (1918), 4. Ay Peşinde (1922), 5. Guguklu Saat (1925), 6. Tanıdıklarım (1922).

Kronikler: 1. Bir Avuç Saçma (1939), 2. Bir İçim Su (1931), 3. İlk Adım (1941), 4. Üç Nesll-Oç Hayat (1943), 5. Makyajlı Kadın (1943), 6.Tanrı’ya Şikâyet (a 1944).

Tiyatroları: 1. Kanije Müdafaası ve Tiryaki Hasan Paşa (Müfit Ratip ile birlikte, oynandı, basılmadı), 2. Dell (1929). Külliyâtı İnkılap ve Aka Kitabevleri tarafından yayımlanmaktadır.

YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU

admin — Tue, 27 May 2008 14:07:50 +0000

(1889-1974)
Roman yazarı. Kahire’de doğdu. Abdülkadir Bey’in oğludur. İlköğrenimini Manisa’da, ortaöğretimini İzmir ve Mısır’da yaptı. 1908′de İstanbul’a geldi. Yükseköğrenimine başladığı Mekteb-i Hukuk’un üçüncü sınıfından ayrıldı. Fecr-i Ati edebiyatı topluluğunda edebî faaliyetlere katıldı (1909). Müterake döneminde İkdam gazetesinde siyasî yazılar yazdt. İsviçre’ye tedavi için gitti (1916). 1921′de Anadolu’ya geçerek Millî Mücadele’ye katıldı. Mardin (1923-1931) ve Manisa (1933 1934) milletvekilliği yaptı. Yakup Kadri, Arnavutluk, Çekoslovakya, İsviçre ve iran’da elçilik görevlerinde bulundu (1934-1954). 1961′-de Manisa milletvekili oldu. Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı iken Ankara’da öldü. Beşiktaş’ta Yahya Efendi Mezarlığı’na gömüldü.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu, mensur şiir, deneme, hatıra, monografi, hikaye, roman ve oyun türünde eser veren XX’ncı asır yazarlarındandır. Tanzimat’tan Atatürk Türkiyesi’ne kadar gelen nesillerin geçirdiği sosyal değişme ve bunalımlarını, her neslin yaşayış, hayâta ve olaylara bakış tarzını özellikle romanlarında çok başarılı bir şekilde işledi. Hatıralarında çocukluk, millî mücadele ve politika yıllarını anlattı. Mensur şiirler de yazan Yakup Kadri’nin kendine has bir üslûbu vardır. Atatürk’ü çeşitli yönleriyle değrelendiren ilk önemli eserin de yazarıdır. Hikayelerinde aşk, düşmanlık, görev duygusu, kadın, din, namus, bâtıl inançlar, cehalet, yoksulluk ve savaş konularını işledi. Bâzı eserleri yabancı dillere çevrilmiştir.

Hikaye kitapları:

1. Bir Serencam (1913), 2. izmir’den Bursa’ya (Halide Edip Adıvar -R.Rıfkı-M.Âsım ile birlikte, 1922), 3. Rahmet (1923), 4. Milli Savaş Hikayeleri (1947).

Romanları: 1. Kiralık Konak (1922), 2. Nur Baba (1922), 3. Hüküm Gecesi (1927), 4. Sodom ve Gomore (1928), 5. Yaban (1932), 6. Ankara (1934), 8. Bir Sürgün (1937), 8. Panorama (2 cilt, 1953-1954), 9. Hep O Şarkı (1956).

Mensur şiirleri:

1. Erenlerin Bağından (1922), 2. Okun Ucundan (1940), 3. Alp Dağlarından ve Miss Chaif-rin’in Albümünden (1942).

Hatıraları:

1. Zoraki Diplomat (1955), 2. Anamın Kitabı (1957), 3. Vatan Yolunda (1958), 4. Politikada 45 Yıl (1948), 5. Gençlik ve Edebiyat Hatıraları (1969).

Monografileri:

1. Ahmed Hâşim (1943), 2. Atatürk (1946).

Makaleleri:

Kadınlık ve Kadınlarımız (1923), 2. Ergenekon (2 cilt, 1929),

Oyunları: 1. Nİrvana (1909), 2. Veda (1909), 3. Sağanak (basılmadı), 4. Mağara (1934). Yaban romanı ile CHP 1942 Roman Mükâfâtı’nda ikincilik kazandı. Birikim Yayınları, yazarın bütün eserlerini yayımladı.

EMİNE IŞINSU ÖKSÜZ

admin — Tue, 08 Apr 2008 17:01:10 +0000

Yazar. Kars’ta doğdu. Şair Halide Nusret Zorlutuna’nın kızıdır. Ankara Koleji’ni bitirdi. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü öğrencisi iken Öğrenimini yarıda bırakarak fıkra yazarlığına başladı. Töre dergisini 1971′den bu yana çıkarmaktadır.
Şiir, hikâye, fıkra ve roman türlerinde eserler vermiştir. Romanlarının ikisinde Türkiye dışında yaşayan Türkler’in acı dolu hayatını anlatmıştır. Okçu, her yeni eserinde yeni bir üslûp denemesi ile de dikkati çeker. Tiyatro eserleri de vardır.

Romanları:

1. Küçük Dünya (1966), 2. Azap Topraklan (1970, 6. baskı 1978), 3. Ak Topraklar (1971), 4. Tutsak (1973), 5. Sancı (1974), 6. Çiçekler Büyür (1978), 7. Cambaz (1981).

Diğer eserleri:

1. İki Nokta (Şiirler, 1956), 2. Bir Yürek Satıldı (Tiyatro eseri, 1967), 3. Bir Milyon İğne (Tiyatro eseri, 1967). Okçu, Küçük Dünya romanı ile Turizm ve Tanıtma Bakanlığı Sanat armağanı’nı (1967), Bir Yürek Satıldı oyunu ile de TRT Radyo Oyunları Yarışması dram bölümü birinciliğini kazandı (1969).

OKTAY RİFAT HOROZCU

admin — Sun, 06 Apr 2008 11:22:23 +0000

(1914- T
Şair. Trabzon’da doğdu. ŞâirSamİh Rıfat’ın oğludur. Adana Erkek Lisesi’ni, Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Devlet hesabına üç yıl Paris’te Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde okudu (1943). Basın-Yayın Genel Müdürlüğü’nde çalıştı. Avukatlık yaptı. İlk şiirleri Varlık mecmuasında çıktı (1936-1946). Daha sonra Aile (1947), Yaprak (1949-1950) ve Yeditepe {1951-1967) dergilerinde yazdı. Orhan Veli ve Melih Cevdet Anday ile birlikte çıkardığı Garip (1941) isimli kitabı ile Yeni Şiir’in öncülerinden oldu. Horozcu, espri ve kelime oyunlarına dayanan şiirler söyler. Halk şiirimizden de faydalanmış, şiirlerine masal ve tekerlemelerden motifler almıştır. Şiir tercümeleri ile romanları davardır.

Şiir kitapları:

1. Garip (1941), 2. Yaşayıp Ölmek, Aşk ve Dî-vânelik Üstüne Şiirler (1945,1962′de 3. baskı), 3. Güzelleme (1945), 4. Aşağı Yukarı (.1952), 5. Karga ile Tilki (1954), 6. Perçemli Sokak (1956), 7. Aşık Merdiveni (1958), 8. İkilik (4 ve 5 numaralı kitapların ikinci baskısı, 1963), 9. Elleri Var Özgürlüğün (1966), 10. Şiirler (1969), 11. Yeni Şiirler (1973), 12. Çobanlı Şiirler (1976), 13. Bir Cigara İçimi (1979), 14. Elifli (1980), 15. Denize Doğru Konuşma (1982).

Oyunları:

1. Birtakım İnsanlar (1961), 2. Kadınlar Arasında (1966), 3. Oyun İçinde Oyun {Basılmadı, 1949′da oynandı), 4. Atlar ve Filler (Basılmadı, 1962′de oynandı), 5. Çil Horoz (Basılmadı, 1964′-te oynandı), 6. Zabit Fatma’nın Kuzusu (1965′te oynandı, basılmadı), 7. Yağmur Sıkıntısı (1969′da oynandı, basılmadı), 8. Dirlik Düzenlik (1975′de oynandı, basılmadı).

Romanları:

1. Bir Kadının Penceresinden (1976), 2. Danaburnu (1980), 3. Bay Lear (1982). [Karga İle Tilki, 1955 Yeditepe Şiir; Şiirler, 1970 TDK Şiir; Yağmur Sıkıntısı, Ankara Sanatseverler Derneği Yılın En İyi Oyunu ile TRT 1970 Sanat; Bir Cigara içlmb 1980 Sedat Simâvî Vakfı; Danaburnu 1981 Madaralı Roma ödüllerini aldı.

HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR

admin — Sun, 06 Apr 2008 08:10:33 +0000

1864-1944

Roman, hikaye ve oyun yazan. İstanbul’da doğdu. Babası Mehmed Said Paşa’dır. Çok küçük yaşta annesini kaybetti, anneannesi ile teyzesinin yanında büyüdü. Mahalle mektebi ile Mahmudiye Rüştiyesi’nde okudu. Özel dersler alarak Fransızca öğrendi. 1880′de Mülkiye Mektebi’ne girdi, hastalandığı için İkinci sınıftan ayrıldı. Adliye ve Nâfıa (Bayındırlık) bakanlıklarında kısa süreli memurluklarda bulundu. 1908′den sonra hayatını kalemi ile kazandı. V.ve Vl’ıncı dönemlerde (1935-1943) Kütahya milletvekili olarak TBMM’nde bulundu.Hayatının son 30-31 yılını Heybeliada’da geçirdi. Kabri aynı adadadır.
Hiçbir edebî topluluğa katılmayan Hüseyin Rahmi ilk romanı olan Sık ile tanınarak Tercüman-ı Hakikat gazetesinin yazarları arasına katıldı. Bir müddet tercüme ile uğraştıktan sonra kendini tamamen telif romana verdi. Sayıları altmışa yaklaşan hikâye ve roman kitapları yayımlandı. 1921-1924 yıllan onun yazı hayâtının en verimli yıllandır. Eserlerinde gözleme büyük değer verdi. Yaşadığı devrin insanlarının hayatını, İnançlarını, kavgalarım, gülünç hallerini anlattı.

Bilhassa sosyal problemleri, bâtıl inançları, yanlış batılılaşmanın toplum hayâtında yarattığı sarsıntıları başarılı bir şekilde tasvir etti. Kahramanları kendi dilleri ite ustalıkla konuşturarak canlı eserler verdi. Meddah, Karagöz ve Ortaoyunu geleneğinden de faydalanarak romanlarında güldürü unsuruna ağırlık verdi.

Romanları:

1. Şık (1889), 2. İffet (1896), 3. Mutallaka (1998), 4. Mürebbiye (1899), 5. Bir Muadele-i Sevda (1899), 6. Metres (1900), 7. Tesadüf (1900), 8. Şıpsevdi (1911) 9. Nî-metşinas (1901), 10. Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç (1912), 11. Gulyabânî (1913), 12. Cadı (1912), 13. Sevda Peşinde (1912), 14. Hayattan Sayfalar (1919), 15. Hakka Sığındık (1919), 16. Toraman (1919), 17. Son Arzu (1922), 17. Tebessüm-! Elem (1923), 18. Cehennemlik (1924), 19. Efsun-cu Baba (1924), 20. Meyhanede Hanımlar (1924), 21. Ben Deli Miyim? (1925), 22. Tutuşmuş Gönüller (1926), 23. BÎHÛr Kalp (1926), 24. Evlere Senlik, Kaynanam Nasıl Kudurdu? (1927), 25. Mezarından Kalkan Şehit (1928), 26. Kokotlar Mektebi (1928), 27. Şeytan İşi (1933), 28. Utanmaz Adam (1934), 29. Eşkıya İninde (1935), 30. Kesik Baş (1942), 31. Gönül Bir Yeldeğlrmenidfr, Sevda Öğütür (1943), 32. Ölüm Bir Kurtuluş Mudur? (1954), 33. Dlrilen İskelet (1946), 34. Dünyânın Mihveri Kadın Mı Para Mı? (1949), 35. Deli Filozof (1964), 36. Kaderin Cilvesi (1964), 37. İnsanlar Maymun Muydu? (1968), 38 Can Pazarı (1968), 39. Ölüler Yaşıyor Mu? (1973), 40. Namuslu Kokotlar (1973).

Hikaye kitapları:

1. Kadınlar Vâizf (1920), 2. Namuslu Açlık Meselesi (1933), 3. Katil Püse (1933), 4. İki Hödüğün Seyahati, 5. Tünelden lik Çıkış (1934), 6. Gönül Ticâreti (1939), 9. Meyhanede Kadınlar (İçinde birkaç hikâye var.).

Oyunları:

1. Hazan Bülbülü (1916), 2. Kadın Erkek I eğince (1933), 3. Tokuşan Kafalar (1973), 4. İki Damla Yaş (1973), 5. Gülbahar Hanım (Yandı).

Diğer eserleri:

1. Cadı Çarpışıyor (1913, tartışmalar), 2. Şekâvet-i Edebiye (1913, tartışmalar), 3. Sanat ve Edebiyat (1972, H.A. Önelçin derledi, sanat yazılarıdır.) [Külliyatı, Atlas Kitabevi tarafından 54 kitap hâlinde yayımlandı. Fazla bilgi İçin A.S. Levend'in Hüseyin Rahmi Gürpınar (TDK, 1964) adlı eseri ile M. Gökmenin Gürpınar Bibliyografyası (1966), isimli eserlere bakınız.]

FERAİZCİ-ZADE MEHMET ŞAKİR

admin — Fri, 21 Mar 2008 15:46:46 +0000

(1853-1911)
Tiyatro eseri yazarı. Bursa’da doğdu. Özel öğrenim görerek yetişti. Bursa Vilâyet Mektebî Kalemi ile Bursa ve Kırklareli’nde devlet memurluğu, öğretmenlik, gazete ve basımevi müdürlüğü yaptı. Bursa’da öldü.
Tanzimat dönemi oyun yazarlarındandır. Nilüfer (1885-1891) ile Gündoğdu (1894) dergilerini çıkarmış, tasfiyecilik derecesinde dilde sadeleşmeyi savunmuştur. Ahmet Vefik Paşa’nın Bursa valiliği sırasında, tiyatro çalışmalarında yardımcı olmuştur. Moliere’nin tercümelerinin tesirinde kalarak oyunlar yazıp kendi matbaasında yayımlamıştır.

Eserleri:

1. Evhâmî (1883, C. Kudret tarafından yeni neşri 1974), 2. îcâb-ı Gurur yâhud İnkılâbı Muhabbet (1883), 3. İnatçı yâhud Çöpçatan (1883), 4. Kırkyalan Köse (1884), 5. Teehhül yâhud İlk Gözağrısı (1884), 6. Yalan Tükendi (1884). Bir de elyazması hâlinde lügati vardır (TDK Ktp. ve Millet Ktp.’de)