EdebiyatFakultesi.Com » Şairlerin Hayatı

Ziya Osman Saba

admin — Sat, 13 Feb 2010 11:25:04 +0000

(1910-1957) Şâir, yazar. İstanbul’da doğdu. Galatasaray Lisesi (1931) ve Hukuk Fakültesi’ni (1936) bitirdi. Emlâk Kredi Bankası’da, Millî Eğitim Basımevi’nin İstanbul Şubesi’nde çalıştı (1945-1950). İstanbul’da öldü. Eyüp Mezarlığı’na gömüldü.
İlk şiirleri Servet-i Fünun dergisinde çıktı. Sonra arkadaşları ile Yedi Meş’ale topluluğunu kurdu. Şiirlerinde çocukluk özlemi, ev ve aile sevgisi, alınyazısına boyun eğme, yoksullara acıma, ölüm gibi temaları işledi. Hikayelerinde de hatıralarını anlattı.
Şiir kitapları: 1. Sebil ve Güvercinler (1943), 2, Geçen Zaman (1947), 3. Nefes Almak (1957), 4. Geçen Zaman- Nefes Almak (Bütün şiirleri, 1974). Hikâyeleri: 1. Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi (1952, 1962), 2. Değişen İstanbul (1959).

Recaizade Mahmut Ekrem

admin — Sun, 29 Nov 2009 00:11:07 +0000

(1847-1914) Şâir ve yazar. İstanbul’da doğdu. Recâi Efendi’nin oğlu. Beyazıt Rüştiyesi ile Mekteb-i Irfan’da okuduktan sonra Harbiye İdâdîsi’ne girdi (1858). Sağlık bakımından uygun olmadığı için okuldan ayrılıp, Hariciye Nezareti Mektubî Kalemi’ne memur oldu (1862). Namık Kemal ile tanışıp Tasvir-i Efkâr’da yazmaya başladı 1867′de aynı gazeteyi devraldı. 1877′de Şûrâ-yı Devlet (Danıştay) üyesi oldu. Öğretmenlik ve bakanlık, Ayan azâlığı yaptı. İstanbul’da öldü. Küçüksu Mezarlığı’na gömüldü.
Tanzimat dönemi sanatçılarındandir. Şiir, hikaye, roman, piyes ve tenkit yazıları yazmıştır. Sanat sanat İçindir prensibine bağlı olarak tabiat, sevgi, Ölüm temalarını işleyen şiirler yazdı. Batılı edebiyatın doğmasına zemin hazırladı.

Şiir kitapları: 1. Nağme-i Seher (1871), 2. Yadigâr-ı Şebâb (1873), 3. Zemzeme (Üç cilt, 1883-1885), 4. Nijad Ekrem (Şiirler, hatıralar, 1911).

Roman: Araba Sevdası (1896, 1940, 1963).

Hikâyeler: 1. Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Netîcesl (1889), 2. Şemsâ (1895).

Piyesleri: 1. Afife Anjelik (1870), 2. Vuslat yahut Süreksiz Sevinç (1874), 3. Çok Bilen Çok Yanılır (1914,1941,1970).

Diğer eserleri: 1.Tâlim-i Edebiyat (Edebiyat bilgileri, 1872,1882), 2. Takdir-I Elhan (Tenkid, 1886), 3 Atala (Chateaubriand’dan tere. 1871), 4. Meprlzon Tercümesi (1875, S. Peltico’dan), 5. Nâçiz (Fransızca’dan manzum ve mensur tercümeler, 1885), 6. Kudemâdan Birkaç Şâir (1888), 7. Tefekkür (1888)

Pir Sultan Abdal

admin — Sat, 14 Nov 2009 23:48:56 +0000

Şâir. Hayatı hakkında fazla bilgi yok. Sivas’ın Banaz köyünde doğdu. Asıl adı Haydar. Kanunî Sultan Süleyman ile İran Şahı I. Tâhmasb zamanında yaşadı. İran şahının tahriki ile Osmanlı Devleti aleyhine olan isyana katıldığı ve Iran lehine casusluk yaptığı gerekçesi ile Hızır Paşa tarafından Sivas’ta asıldı.
Hece vezni ve halk Türkçe‘si İle yazdığı şiirlerinde Şiî- Bâtınî inancını dile getirdi. Nefesleri asırlarca Alevî, Bektaşî Türk zümreleri arasında sevilerek okundu. Hayatı menkıbeleşti. Türk halk edebiyatının büyük şairlerindendir.
Pir Sultan Abdal’ın hayatı ve şiirleri hakkında çıkan başlıca kitaplar; 1. Sadettin Nüzhet Ergun, Pir Sultan Abdal (1929), 2. Abdülbaki Gölpınarlı- P.N. Boratav, Pîr Sultan Abdal (1943), 3. Cahit öztolli, Pîr Sultan Abdal (1971).

Halit Fahri Ozansoy

admin — Mon, 21 Sep 2009 00:41:21 +0000

Şâir ve yazar. İstanbul’da doğdu. Doktor M. Fahri Paşa’nın oğludur. Galatasaray Lisesi’ni bitirdi. Yeterlik imtihanı vererek edebiyat öğretmeni oldu (1916). Muğla ve İstanbul’da Öğretmenlik yaptı, istanbul’da öldü. Zincirlikuyu Mezarlığı’na gömüldü.
ilk şiirlerinde vezin, dil ve duyuş tarzı bakımından Fecr-i Âtî şâirlerinin tesirinde idi. Millî Edebiyat cereyanına katılınca aruz veznini bırakıp hece vezni ve konuşulan Türkçe‘ye döndü. Şiirlerine hüzün hakimdir. Daha çok aşk ve ölüm temalarını İşlemiştir. Beş hececilerden biridir. Piyes, roman ve hatıra türünden de kitapları vardır.

Şiir kitapları: 1. Rüya (1912), 2. Cenk Duyguları (1917), 3. Efsaneler (1919), 4. Zakkum (1920), 5. Bulutlara Yakın (1920), 6. Gülistanlar Harabeler (1922), 7. Paravan (1929), 8.. Balkonda Saatler (1931), 9. Sulara Dalan Gözler (1936), 10. Hap Onun için (1962), 11. Sonsuz Gecelerin Ötesinde (1962).

Romanları: 1. Sulara Giden Köprü (1939), 2. Aşıklar Yolunun Yolcuları (1939). Piyesleri: 1. Baykuş (1916), 2. İlk Sair (1923), 3. Sönen Kandiller (1926), 4. Nedim (1932), 5. On Yılın Destanı (1933), 6. Hayalet (1936), 7. Bir Dolaptır Dönüyor (1958), 8. İki Yanda (1970). [İlk iki piyes aruz ölçüsü ile diğerleri hece ölçüsü ile yazılmıştır.]

Hatıraları: 1. Edebiyatçılar Geçiyor (1939, 1969, Edebiyatçılar Çevremde adı İle 1970), 2. Dârülbedâyi Devrinin Eski Günleri (1964), 3. Eski İstanbul Ramazanları.

Yusuf Ziya Ortaç

admin — Mon, 31 Aug 2009 23:59:39 +0000

Şâir ve yazar. İstanbul’da doğdu. S.Sâmi Bey’in oğludur. Vefa İdâdîsi’ni bitirip Dârülfünun’da yeterlik imtihanı verdi. İzmit ve İstanbul’da öğretmenlik, Ordu milletvekilliği {1946-1950) yaptı. Akbaba dergisini çıkardı, istanbul’da öldü. Zincirlikuyu Mezarlığı’na gömüldü.
XX’inci asır şâir ve yazarlarındandır. Kehkeşan, Türk Yurdu, Servet-i Fünun, Şâir, İnci ve Büyük Mecmua’da çıkan şiirleri ile tanındı. Akbaba ve Mer Ay dergilerindeki mizahî şiirleri ile meşhur oldu. ilk zamanlar aruz vezni ile yazdığı halde Millî Edebiyat cereyanına katılınca hece veznini tercih etti. Roman ve piyesleri de vardır. Beş Hececilerden biridir hece ölçüsü ile yazılmış manzum ve başarılı ilk piyesin sahibidir. Sağlam dili ve üslûbu vardı.
Şiir kitapları: 1. Akından Akına (1916), 2. Cenk Ufukları (1917), 3. Âşıklar Yolu (1919), 4. Yanardağ (1928), 5. Kuş Cıvıltıları (Çocuk şiirleri, 1938), 6. Bir Rüzgâr Esti (1962).

Piyesleri: 1. Binnaz (1919,1962), 2. Nâme (HHU), 3. Nikâhta Keramet (1923).

Romanları: 1. Göç (1943), 2. Üç Katlı Ev (1953).

Fıkraları: 1. Beşik (1943,1948), 2. Ocak (1943), 3. Sarı Çizmell Mehmet Ağa (1956), 4- Gün Doğmadan (1960).

Gezi, biyografiler, hatıra: 1. Göz Ucuyla Avrupa (1958), 2. Portreler (1960), 3. Bizim Yokuş (1966), 4. İsmet İnönü (1946, 1962). [Eserlerinin tam listesi Yeni Yayınlar dergisi Hazlran-1968 sayısındadır.]

Nesimi

admin — Tue, 16 Jun 2009 23:53:25 +0000

Dîvan şâiri. Azerî sahasında yetişen Türk şâiridir. Asıl adının Imâdeddîn olduğu, Bağdat civarında Nesîm kasabasında doğduğu söylenir. Hayâtı hakkında verilen bilgiler çelişkilidir. İran’da Hurufilik mezhebini kuran Fazlullah’ın (Öl. 1401) halîfelerinden olduğu, şeriata aykırı inançları propaganda ettiği için Halep’te derisi yüzülerek Öldürüldüğü bilinmektedir (1404). Hayâtı efsaneleşmiş, özellikle alevî, bektaşî şairler arasında “Şâh-ı Şehid” adı ile îtibar kazanmıştır.
Nesîmî sâdece yaşadığı asrın değil, bütün Türk edebiyatının da en usta şairlerindendir. Türkçe ve Farsça ile mesneviler, gazeller, rubailer ve tuyuglar yazmıştır. İlâhî aşkın verdiği heyecanla yazdığı Türkçe şiirlerinde ahenkli ve çok düzgün bir dil görülür. Bu şiirlerde Hurûfi inancının izleri de açıkça görülür. Asırlarca okunmuş ve şiirlerine nazireler yazılmıştır. Fuzuli gibi büyük bir şâir üzerinde etkili olmuştur. Kanunî Sultan Süleyman da onun meşhur bir gazeline nazire yazmıştır.
Türkçe ve Farsça olmak üzere İki divânı vardır. Türkçe şiirlerinde Nesimi, Farsça şiirlerinde Hüseynî mahlasını kullanmıştır. Türkçe dîvânı 1844-1881 yılları arasında dört defa neşredildi. Bütün şiirleri Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Akademisi tarafından üç cilt hâlinde Bakü’de basıldı (1973). [Hüseyin Ayan, Nesîmî dîvanı konusunda doktora tezi hazırlamıştır. Kemâl Edip Kürkçüoğlu'nun hazırladığı Seyyİd Nesîmî Dîvânı'ndan Seçmeler isimli açıklamalı kitap Kültür Bakanlığı'nca neşredildi (1973).]

Nedim

admin — Wed, 20 May 2009 20:58:33 +0000

Dîvan şâiri. İstanbul’da doğdu. Asıl adı Ahmed’dir. Mehmed Efendi’nin oğlu. İyi bir medrese öğrenimi görmüş, müderris olmuştur. Damat İbrahim Paşa sadrazam olunca kadılık, aynı paşanın özel kütüphanesinde memurluk ve mahkeme naipliği yaptı. 1720-1730 yılları arasında, Müneccimbaşı Ahmed Efendi’nin (Ölüm: 1702) Sahalfü’l-Ahbâr (Haberlerle Dolu Sahifeler) adlı Arapça tarihini Türkçe‘ye çevirmiş (Bu eser 1769-70 yılında 3 cilt halinde basıldı. Yeni haskısı Tercüman 100 Temel Eser dizisinde yapıldı.) Antepli Aynî’nin Arapça tarihini tercüme komisyonunda çalışmıştır. Patrona Halil İsyanı’nda ölen şâirin kabri Çiçekçi’ye yakın olan mezarlıktadır.
Nedim, hem Lâle Devri’nin hem de bütün Türk edebiyatının en büyük şairlerindendir. Lâle Devri’nin zevk, safa ve eğlence âlemlerini istanbul Türkçe‘si ile yazdığı gazel, kaside ve şarkıları ile anlatmıştır. Dinî muhtevalı şiiri yoktur. Divan şiirine bâzı yenilikler getirmiştir. Sebk-i hindi (hint üslûbu) özellikleri görülen şiirleri de vardır.

Nedim Şiirleri: 1. Dîvan [En iyi baskıyı Halil Nihat Boztepe yaptırdı (1922). Yeni harflerle de Abdülbaki Gölpınarlı yayımladı (19B1,1972] 2. Sahaifü’l-Ahbar Tercümesi, 3. İkde’l-Cümân fi târihiz-zamân (Aynî Tarihi) Tercümesi (Tercüme komisyonunda üyedir).

Nedim ile ilgili önemli eserler: Hasibe Mazıoğlu, Nedim’in Dîvan Şiirine Getirdiği Yenilik (1957); Halit Fahri Ozansoy, Nedim (1932); Nevzat Yesirgil, Nedim (1952). vb.

Necati Bey

admin — Wed, 06 May 2009 19:37:11 +0000

Divan şairlerindendir. Doğum yeri belli değil. Asıl adı “isâ. Edirne’de bir hanım tarafından köle olarak alınmış, sonra Kastamonu’ya gitmiş, orada söylediği gazellerle tanınmaya başlamıştır. Fatih Sultan Mehmet’in dîvan kâtipliğine tâyin edilince istanbul’a geldi. II. Bayezit’in oğlu Şehzade Abdullah’ın dîvan katipliğini yaparken şehzade Ölünce Karaman’dan tekrar İstanbul’a döndü. Şehzade Mahmud’un nişancısı olarak Manisa’ya gitti. Orada kısa sûre kalıp İstanbul’a geldi (1507) ve ömrünün geri kalan kısmını Vefâ’daki evinde geçirdi. İstanbul’da öldü.
istanbul’a meşhur bir şâir olarak gelmişti. Ahmet Paşa gibi devrinin usta bir şairi tarafından beğenildi. Asrının en büyük şairlerinden biri oldu. Divan şiirini, atasözleri ve deyimleri katarak renklendirdi. XVl’ıncı asır şâirlerinden bâzıları üzerinde tesiri vardır.
Elde bulunan tek eseri Divan’ıdır. (Ali Nihat Tarlan, 1963′te yayımladı. Mehmet Çavuşoğlu da dîvanın tahlilini İhtiva eden bir doktora tezi hazırladı. Bu tezin bâzı bölümleri “Necati Bey Divanı‘nın Tahlili” adıyla 1971′de neşretti).

Nail-i Kadim

admin — Thu, 23 Apr 2009 16:45:44 +0000

(?-1666) Divan edebiyatı şâiri. İstanbul’da doğdu. Asıl adı Mustafa’dır. Dîvân-ı Hümâyun’da kâtiplik yaptı. Mâden kalemi başhalifesi oldu. Hayatının sonlarına doğru Edirne’ye sürüldü. Avusturya zaferinden sonra (1665) affedildi; İstanbul’a döndü. İstanbul’da Öldü. Fındıklı’da Sünbülî Tekkesi’nin mezarlığına gömüldü.
Nail-i Kadim, fikrini en kısa, söz katılamayacak bir tarzda ve en ahenkli bir ifâde ile anlatır. Kelime seçmekte titizdir. Usta bir şairdir. Bilhassa gazelleri çok güzeldir. Tanzimat edebiyatı şairlerinden Leskofçalı Galip, Hersekli Arif Hikmet, Yenişehirli Avni ve Namık Kemal üzerinde tesiri vardır.
Divânı Haluk İpekten tarafından İlmî yollarla hazırlandı ve bastırıldı (1970). Aynı yazar, Naili Kadim Hayatı ve Edebi Kişiliği adlı incelemisini de yayımladı (1973).

Edirneli Nazmi

admin — Fri, 10 Apr 2009 17:31:06 +0000

(XVII’ıncı asır) Şâir Edirne’de doğdu. Asıl adı Mehmed’dir. Yeniçeri olarak Yavuz Sultan Selim’in Iran (1514) ve Mısır (1516) seferlerine katıldığı, Kanunî Sultan Süleyman devrinde de bir süre ahkâm kâtipliği ve silâhtarlar bölükbaşısı olduğu bilinmektedir. 1555′ten sonra öldüğü sanılıyor.
Türki-i basit denilen sâde Türkçe ile şiir yazma akımı şairlerindendir. Divânı bu dille yazılmış şiirlerle doludur. Türki-i basit akımı dilde süratle çoğalan Arapça, Farsça kelime ve tamlamalara tepki olarak doğan ve XV’inci asırda Tatavlalı Mahremi tarafından başlatılan bir milli edebiyat akımı idi. Mahremi ile Nazmi usta bir şâir olmadıkları için bu akım tutunmarmştır. Nazmî’nin şiirleri Türkçe’nin tarihi bakımından önem taşır. Bu şiirlerde mahallî hayât ile yurt güzellikleri de anlatılmıştır. Nazmî‘yi asıl meşhur eden Mecmuatü’n-Nezâir (Nazireler Mecmuası) adlı antolojisidir. Antolojisinde 244 şairin şiirleri yer alır. Bugün hayatı hakkında hiçbir şey bilmediğimiz bazı divan edebiyatı şairlerinin varlığını bu kitap sayesinde biliyoruz.
Eserleri: 1. Dîvan (46-48 bin beyittik bir eserdir. Elyazması halindedir. Mehmet Fuat Köprülü tarafından 1928′de Hayat Mecmuası’nda yayımlanmıştır. Nihal Atsız‘ın da, Edirneli Nazmi‘nin Eseri ve Bu Eserin Türk Dili ve Edebiyatı Bakımından ehemmiyeti isimli makalesi 1934′te Orhun mecmuasında yayımlandı.) 2. Mecmuatü’n-nezair (244 şâirin 3356 şiirinden meydana gelen bir antolojidir, elyazması halindedir.)