EdebiyatFakultesi.Com » Oyun Yazarları

Recaizade Mahmut Ekrem

admin — Sun, 29 Nov 2009 00:11:07 +0000

(1847-1914) Şâir ve yazar. İstanbul’da doğdu. Recâi Efendi’nin oğlu. Beyazıt Rüştiyesi ile Mekteb-i Irfan’da okuduktan sonra Harbiye İdâdîsi’ne girdi (1858). Sağlık bakımından uygun olmadığı için okuldan ayrılıp, Hariciye Nezareti Mektubî Kalemi’ne memur oldu (1862). Namık Kemal ile tanışıp Tasvir-i Efkâr’da yazmaya başladı 1867′de aynı gazeteyi devraldı. 1877′de Şûrâ-yı Devlet (Danıştay) üyesi oldu. Öğretmenlik ve bakanlık, Ayan azâlığı yaptı. İstanbul’da öldü. Küçüksu Mezarlığı’na gömüldü.
Tanzimat dönemi sanatçılarındandir. Şiir, hikaye, roman, piyes ve tenkit yazıları yazmıştır. Sanat sanat İçindir prensibine bağlı olarak tabiat, sevgi, Ölüm temalarını işleyen şiirler yazdı. Batılı edebiyatın doğmasına zemin hazırladı.

Şiir kitapları: 1. Nağme-i Seher (1871), 2. Yadigâr-ı Şebâb (1873), 3. Zemzeme (Üç cilt, 1883-1885), 4. Nijad Ekrem (Şiirler, hatıralar, 1911).

Roman: Araba Sevdası (1896, 1940, 1963).

Hikâyeler: 1. Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Netîcesl (1889), 2. Şemsâ (1895).

Piyesleri: 1. Afife Anjelik (1870), 2. Vuslat yahut Süreksiz Sevinç (1874), 3. Çok Bilen Çok Yanılır (1914,1941,1970).

Diğer eserleri: 1.Tâlim-i Edebiyat (Edebiyat bilgileri, 1872,1882), 2. Takdir-I Elhan (Tenkid, 1886), 3 Atala (Chateaubriand’dan tere. 1871), 4. Meprlzon Tercümesi (1875, S. Peltico’dan), 5. Nâçiz (Fransızca’dan manzum ve mensur tercümeler, 1885), 6. Kudemâdan Birkaç Şâir (1888), 7. Tefekkür (1888)

Refik Halit Karay

admin — Tue, 27 May 2008 14:26:24 +0000

(1888-1965)
Roman ve hikaye yazarı. İstanbul’da doğdu. Mehmet Hâlit Bey’İn oğlu. Galatasaray Sultânîsi’ne (1900-1906) devam etti. Mekteb-İ Hukuk’a başladı. Bir yandan da kâtiplik yaptı. Sonra okulu ve kâtipliği bırakıp gazetecilik yaptı. Tercuman-ı Hakikat gazetesinde çalıştı (1909). Fecr-i Ati topluluğuna katıldı. Kalem ve Cem gibi dergilerde Kirpi İmzası ile yazdığı yazılarla meşhuroldu. Mahmut Şevket Paşa’nın öldürülmesi üzerine diğer muhalifler gibi, o da Sİnop’a sürüldü. Sürgün hayatı Çorum, Ankara ve Bilecik’te devam etti (1913-1918). Mütareke döneminde Posta-Telgraf Genel Müdürü oldu (1919). Aydede isimli meşhur mizah dergisini çıkardı (1922). Millî Mücadele’yl baltalayıcı yazılar yazdığı için “Yüzellilikler” listesine alınarak yurt dışına çıkarıldı (1922). 1938 yılında çıkan affa kadar günleri Beyrut ve Halep’te geçti. Refik Halit, 1938′de yurda döndü. Aydede dergisinin yayımını sürdürdü. İstanbul’da öldü. Zincirllkuyu Mezarlığı’na gömüldü. Refik Halit Karay, hikaye, roman, hatıra, kronik, mizah ve hiciv türlerinde eser veren XX’inci yüzyıl yazarlarındandır. Konuları Anadolu halkının hayâtından alınmış hikayelerinden meydana gelen Memleket Hikayeleri ile meşhur oldu. Çağdaş hikayeciliğin güzel örneklerini vermiştir. Eserlerinde konuşma dilini ustaca kullandı. Romanlarının konusu aşk ve kadındır. Refik Halit Karay, İstanbul Türkçesi’nl en iyi kullanan yazarlardandır. Mizah ve hicivleri de oldukça güzeldir.

Hikaye kitapları: 1. Memleket Hikayeleri (1919), 2. Gurbet Hikayeleri (1940).

Romanları: 1. İstanbul’un iç Yüzü (1920) 2. Yezitin Kızı (1939), 3. Çete (1939), 4. Sürgün (1941), ‘, Anahtar (1947), 6. Bu Bizim Hayatımız (1950), 7. Nilgün (1 cilt: Türk Prensesi Nilgün, Mapa Melikesi Nilgün, Nllgün’ün Sonu 1950-1952), 8. Yer Altında Dünyâ Var (1953), 9. Dhjl Örümcek (1953), 10. Bugünün Saraylısı (1954), 11.2000 Yılı. nın Sevgilisi (1954), 12. iki Cisimli Kadın (1955), 13. Kadınlar Tekkesi (1956), 14. Karlı Dağdaki Ateş (1956), 15. Dört Yapraklı Yonca (1957), 16. Sonuncu Kadeh (1965), 17. Yerini Seven Fidan (1977), 18. Ekmek Elden Su Gölden (1980), 19 Ayın On Dördü (1980), 20. Yüzen Bahçe (1981).

Hatıraları: 1 Minelbâb llelmihrâb (1946), 2. Bir Ömür Boyunca (1980).

Mizah ve hicivleri: 1. Sakın Aldanma İnanma Kanma (1915), 2 Klrpİ’nln Dedikleri (1918), 3. Ago Paşa’nın Hatıratı (1918), 4. Ay Peşinde (1922), 5. Guguklu Saat (1925), 6. Tanıdıklarım (1922).

Kronikler: 1. Bir Avuç Saçma (1939), 2. Bir İçim Su (1931), 3. İlk Adım (1941), 4. Üç Nesll-Oç Hayat (1943), 5. Makyajlı Kadın (1943), 6.Tanrı’ya Şikâyet (a 1944).

Tiyatroları: 1. Kanije Müdafaası ve Tiryaki Hasan Paşa (Müfit Ratip ile birlikte, oynandı, basılmadı), 2. Dell (1929). Külliyâtı İnkılap ve Aka Kitabevleri tarafından yayımlanmaktadır.

YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU

admin — Tue, 27 May 2008 14:07:50 +0000

(1889-1974)
Roman yazarı. Kahire’de doğdu. Abdülkadir Bey’in oğludur. İlköğrenimini Manisa’da, ortaöğretimini İzmir ve Mısır’da yaptı. 1908′de İstanbul’a geldi. Yükseköğrenimine başladığı Mekteb-i Hukuk’un üçüncü sınıfından ayrıldı. Fecr-i Ati edebiyatı topluluğunda edebî faaliyetlere katıldı (1909). Müterake döneminde İkdam gazetesinde siyasî yazılar yazdt. İsviçre’ye tedavi için gitti (1916). 1921′de Anadolu’ya geçerek Millî Mücadele’ye katıldı. Mardin (1923-1931) ve Manisa (1933 1934) milletvekilliği yaptı. Yakup Kadri, Arnavutluk, Çekoslovakya, İsviçre ve iran’da elçilik görevlerinde bulundu (1934-1954). 1961′-de Manisa milletvekili oldu. Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı iken Ankara’da öldü. Beşiktaş’ta Yahya Efendi Mezarlığı’na gömüldü.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu, mensur şiir, deneme, hatıra, monografi, hikaye, roman ve oyun türünde eser veren XX’ncı asır yazarlarındandır. Tanzimat’tan Atatürk Türkiyesi’ne kadar gelen nesillerin geçirdiği sosyal değişme ve bunalımlarını, her neslin yaşayış, hayâta ve olaylara bakış tarzını özellikle romanlarında çok başarılı bir şekilde işledi. Hatıralarında çocukluk, millî mücadele ve politika yıllarını anlattı. Mensur şiirler de yazan Yakup Kadri’nin kendine has bir üslûbu vardır. Atatürk’ü çeşitli yönleriyle değrelendiren ilk önemli eserin de yazarıdır. Hikayelerinde aşk, düşmanlık, görev duygusu, kadın, din, namus, bâtıl inançlar, cehalet, yoksulluk ve savaş konularını işledi. Bâzı eserleri yabancı dillere çevrilmiştir.

Hikaye kitapları:

1. Bir Serencam (1913), 2. izmir’den Bursa’ya (Halide Edip Adıvar -R.Rıfkı-M.Âsım ile birlikte, 1922), 3. Rahmet (1923), 4. Milli Savaş Hikayeleri (1947).

Romanları: 1. Kiralık Konak (1922), 2. Nur Baba (1922), 3. Hüküm Gecesi (1927), 4. Sodom ve Gomore (1928), 5. Yaban (1932), 6. Ankara (1934), 8. Bir Sürgün (1937), 8. Panorama (2 cilt, 1953-1954), 9. Hep O Şarkı (1956).

Mensur şiirleri:

1. Erenlerin Bağından (1922), 2. Okun Ucundan (1940), 3. Alp Dağlarından ve Miss Chaif-rin’in Albümünden (1942).

Hatıraları:

1. Zoraki Diplomat (1955), 2. Anamın Kitabı (1957), 3. Vatan Yolunda (1958), 4. Politikada 45 Yıl (1948), 5. Gençlik ve Edebiyat Hatıraları (1969).

Monografileri:

1. Ahmed Hâşim (1943), 2. Atatürk (1946).

Makaleleri:

Kadınlık ve Kadınlarımız (1923), 2. Ergenekon (2 cilt, 1929),

Oyunları: 1. Nİrvana (1909), 2. Veda (1909), 3. Sağanak (basılmadı), 4. Mağara (1934). Yaban romanı ile CHP 1942 Roman Mükâfâtı’nda ikincilik kazandı. Birikim Yayınları, yazarın bütün eserlerini yayımladı.

TARIK DURSUN KAKINÇ

admin — Sun, 13 Apr 2008 16:09:33 +0000

Hikaye ve roman yazarı. İzmir’de doğdu. Ortaokul öğreniminden sonra hayata atılarak çok çeşitli işlerde çalıştı. Gazetelerde çalıştı (Son Havadis, Pazar Postası, Yenigün, Ulus, Vatan, Milliyet), sekreter yardımcılığı yaptı, kitap tanıtma yazıları yazdı. Bir ara senaryo yazarlığı ve rejisörlüğü yaptı. Milliyet Yayınlan’nı yönetti.
Sanat hayatı hikaye ile başlar (1947). Sonra, 1949-1954 yılları arasında Kaynak ve Varlık dergilerinde şiir denemelerini yayımladı. 1954′ten sonra hikâyeciliğe başladı. Eserlerinde İşçilerin, dargellrii memurların ve esnafın hayat mücadelesini anlatır. Şiirli dili İle ve değişik konularla dikkat çekmiştir. Yazılarında Tarık Dursun K. imzasını kullanır.

Hikaye Kitapları:

1. Hasangiller (1955), 2. Vezir Düşü (1957), 3. Güzel Avrat Otu (1960), 4. Sevmek Diye Birşey (1965), 5. Yabanın Adamları (1966), 6. 36 Kısım Tekmili Birden (1970), 7. Bağ riyan ık Ömer ile Güzel Zeynep (1972), Bahriyeli Çocuk (1976), 9. İmbatla Dol Kalbim (1982).

Romanları:

1. Rıza Bey Aile Evi (1957), 2. İnsan Kurdu (1959), 3,! Sabah Olmasın (1967), 4. Denizin Kanı (1968), 5. Kopuk Takı-mı (1969), 6. Gün Döndü (1974), 7. Kayabaşı Uygarlığı’nın Yükselişi ve Birdenbire Çöküşü (1980), 8. Alçaktan Uçar Güvercin (1980).

Diğer eserleri:

1. Devriâlem (1951), şiirle, Cengiz Tuncer ile birlikte), 2. Deve Tellâl, Pire Berber… (masallar, 1980), 3. Bir Küçücük Aslancık Varmış (masallar,, 1980), 4. Hoşçakal Çocuk (çocuk romanı, 1980), 5. Ünlü Sinema Rejisörleri (T-Kakınç adı ile, 1963), 6.Bir Damla Kan Bir Damla Petrol (inceleme, 1965), 7. Aşkın Dünü Bugünü Yarını (senaryo, 1966), 8. Haritada Beş Nokta (röportaj, 1980), 9. Ezop Masalları (1966), 10. Taşbasması (1972, halk hikayeleri), 11. Molla Kendini Kolla (1969′da oynandı, oyun). Güzel Avrat Otu ile 1961 Türk Hikaye Armağanı’nı, Yaban’ın Adamları ile de Sait Faik Hikaye Armağanı’nı (1967) kazandı. Ömer İle Güzel Zeynep hikayesi İle Deniz’in Kanı ve Alçaktan Uçan Güvercin romanları Yücel Çakmaklı tarafından televizyon filmi yapıldı (1979,1980,1981).

OKTAY RİFAT HOROZCU

admin — Sun, 06 Apr 2008 11:22:23 +0000

(1914- T
Şair. Trabzon’da doğdu. ŞâirSamİh Rıfat’ın oğludur. Adana Erkek Lisesi’ni, Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Devlet hesabına üç yıl Paris’te Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde okudu (1943). Basın-Yayın Genel Müdürlüğü’nde çalıştı. Avukatlık yaptı. İlk şiirleri Varlık mecmuasında çıktı (1936-1946). Daha sonra Aile (1947), Yaprak (1949-1950) ve Yeditepe {1951-1967) dergilerinde yazdı. Orhan Veli ve Melih Cevdet Anday ile birlikte çıkardığı Garip (1941) isimli kitabı ile Yeni Şiir’in öncülerinden oldu. Horozcu, espri ve kelime oyunlarına dayanan şiirler söyler. Halk şiirimizden de faydalanmış, şiirlerine masal ve tekerlemelerden motifler almıştır. Şiir tercümeleri ile romanları davardır.

Şiir kitapları:

1. Garip (1941), 2. Yaşayıp Ölmek, Aşk ve Dî-vânelik Üstüne Şiirler (1945,1962′de 3. baskı), 3. Güzelleme (1945), 4. Aşağı Yukarı (.1952), 5. Karga ile Tilki (1954), 6. Perçemli Sokak (1956), 7. Aşık Merdiveni (1958), 8. İkilik (4 ve 5 numaralı kitapların ikinci baskısı, 1963), 9. Elleri Var Özgürlüğün (1966), 10. Şiirler (1969), 11. Yeni Şiirler (1973), 12. Çobanlı Şiirler (1976), 13. Bir Cigara İçimi (1979), 14. Elifli (1980), 15. Denize Doğru Konuşma (1982).

Oyunları:

1. Birtakım İnsanlar (1961), 2. Kadınlar Arasında (1966), 3. Oyun İçinde Oyun {Basılmadı, 1949′da oynandı), 4. Atlar ve Filler (Basılmadı, 1962′de oynandı), 5. Çil Horoz (Basılmadı, 1964′-te oynandı), 6. Zabit Fatma’nın Kuzusu (1965′te oynandı, basılmadı), 7. Yağmur Sıkıntısı (1969′da oynandı, basılmadı), 8. Dirlik Düzenlik (1975′de oynandı, basılmadı).

Romanları:

1. Bir Kadının Penceresinden (1976), 2. Danaburnu (1980), 3. Bay Lear (1982). [Karga İle Tilki, 1955 Yeditepe Şiir; Şiirler, 1970 TDK Şiir; Yağmur Sıkıntısı, Ankara Sanatseverler Derneği Yılın En İyi Oyunu ile TRT 1970 Sanat; Bir Cigara içlmb 1980 Sedat Simâvî Vakfı; Danaburnu 1981 Madaralı Roma ödüllerini aldı.

HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR

admin — Sun, 06 Apr 2008 08:10:33 +0000

1864-1944

Roman, hikaye ve oyun yazan. İstanbul’da doğdu. Babası Mehmed Said Paşa’dır. Çok küçük yaşta annesini kaybetti, anneannesi ile teyzesinin yanında büyüdü. Mahalle mektebi ile Mahmudiye Rüştiyesi’nde okudu. Özel dersler alarak Fransızca öğrendi. 1880′de Mülkiye Mektebi’ne girdi, hastalandığı için İkinci sınıftan ayrıldı. Adliye ve Nâfıa (Bayındırlık) bakanlıklarında kısa süreli memurluklarda bulundu. 1908′den sonra hayatını kalemi ile kazandı. V.ve Vl’ıncı dönemlerde (1935-1943) Kütahya milletvekili olarak TBMM’nde bulundu.Hayatının son 30-31 yılını Heybeliada’da geçirdi. Kabri aynı adadadır.
Hiçbir edebî topluluğa katılmayan Hüseyin Rahmi ilk romanı olan Sık ile tanınarak Tercüman-ı Hakikat gazetesinin yazarları arasına katıldı. Bir müddet tercüme ile uğraştıktan sonra kendini tamamen telif romana verdi. Sayıları altmışa yaklaşan hikâye ve roman kitapları yayımlandı. 1921-1924 yıllan onun yazı hayâtının en verimli yıllandır. Eserlerinde gözleme büyük değer verdi. Yaşadığı devrin insanlarının hayatını, İnançlarını, kavgalarım, gülünç hallerini anlattı.

Bilhassa sosyal problemleri, bâtıl inançları, yanlış batılılaşmanın toplum hayâtında yarattığı sarsıntıları başarılı bir şekilde tasvir etti. Kahramanları kendi dilleri ite ustalıkla konuşturarak canlı eserler verdi. Meddah, Karagöz ve Ortaoyunu geleneğinden de faydalanarak romanlarında güldürü unsuruna ağırlık verdi.

Romanları:

1. Şık (1889), 2. İffet (1896), 3. Mutallaka (1998), 4. Mürebbiye (1899), 5. Bir Muadele-i Sevda (1899), 6. Metres (1900), 7. Tesadüf (1900), 8. Şıpsevdi (1911) 9. Nî-metşinas (1901), 10. Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç (1912), 11. Gulyabânî (1913), 12. Cadı (1912), 13. Sevda Peşinde (1912), 14. Hayattan Sayfalar (1919), 15. Hakka Sığındık (1919), 16. Toraman (1919), 17. Son Arzu (1922), 17. Tebessüm-! Elem (1923), 18. Cehennemlik (1924), 19. Efsun-cu Baba (1924), 20. Meyhanede Hanımlar (1924), 21. Ben Deli Miyim? (1925), 22. Tutuşmuş Gönüller (1926), 23. BÎHÛr Kalp (1926), 24. Evlere Senlik, Kaynanam Nasıl Kudurdu? (1927), 25. Mezarından Kalkan Şehit (1928), 26. Kokotlar Mektebi (1928), 27. Şeytan İşi (1933), 28. Utanmaz Adam (1934), 29. Eşkıya İninde (1935), 30. Kesik Baş (1942), 31. Gönül Bir Yeldeğlrmenidfr, Sevda Öğütür (1943), 32. Ölüm Bir Kurtuluş Mudur? (1954), 33. Dlrilen İskelet (1946), 34. Dünyânın Mihveri Kadın Mı Para Mı? (1949), 35. Deli Filozof (1964), 36. Kaderin Cilvesi (1964), 37. İnsanlar Maymun Muydu? (1968), 38 Can Pazarı (1968), 39. Ölüler Yaşıyor Mu? (1973), 40. Namuslu Kokotlar (1973).

Hikaye kitapları:

1. Kadınlar Vâizf (1920), 2. Namuslu Açlık Meselesi (1933), 3. Katil Püse (1933), 4. İki Hödüğün Seyahati, 5. Tünelden lik Çıkış (1934), 6. Gönül Ticâreti (1939), 9. Meyhanede Kadınlar (İçinde birkaç hikâye var.).

Oyunları:

1. Hazan Bülbülü (1916), 2. Kadın Erkek I eğince (1933), 3. Tokuşan Kafalar (1973), 4. İki Damla Yaş (1973), 5. Gülbahar Hanım (Yandı).

Diğer eserleri:

1. Cadı Çarpışıyor (1913, tartışmalar), 2. Şekâvet-i Edebiye (1913, tartışmalar), 3. Sanat ve Edebiyat (1972, H.A. Önelçin derledi, sanat yazılarıdır.) [Külliyatı, Atlas Kitabevi tarafından 54 kitap hâlinde yayımlandı. Fazla bilgi İçin A.S. Levend'in Hüseyin Rahmi Gürpınar (TDK, 1964) adlı eseri ile M. Gökmenin Gürpınar Bibliyografyası (1966), isimli eserlere bakınız.]

REŞAT NURİ

admin — Sun, 06 Apr 2008 07:58:43 +0000

(1889-1956)
Hikaye, roman ve oyun yazarı. İstanbul’da doğdu. Askerî Doktor Nuri Bey’in oğludur. İlk öğrenimini Çanakkale’de yaptı. Idâdî’de ve İzmir Fransız Freres’ler Okulu okudu. İstanbul Darülfünun Edebiyat Şûbesi’ni bitirdi. Yurdun çeşitli yerlerinde, daha çok İstanbul liselerinde öğretmenlik, Millî Eğitim Bakanlığı müfettişliği, Çanakkale milletvekilliği (1939-1943), başmüfettişlik (1947) ve Paris Kültür Ataşeliği yaptı (1954). Emekliye ayrıldıktan sonra (1954) Şehir Tiyatroları edebî kurul üyesi oldu.Tedavi için gittiği Londra’da öldü. Kabri İstanbul’da Karacaahmet Mezarlığı’ndadır.
Reşat Nuri Güntekin hikaye, roman, gezi notları, oyun, mizah yazıları ve makaleler yazmıştır. İlk eseri olan Ahşap Konak (büyük hikâye) 1917′de yayımlandı. Şâir, Nedim, Büyük Mecmua gibi dergilerde tiyatro tenkitleri ile hikâyeleri çıktı (1918-1919). Asıl şöhretini 1922′de Vakit gazetesinde tefrika edilen Çalıkuşu ile sağladı. Romanlarında taşra kasabalarında geçen olaylar anlatılır. Kahramanları çevresi ve problemleri ile verir. Sosyal hayatın çeşitli yönlerini anlatır. Aşk romanlarının yanısıra sosyal konuları olan eserler de yazmıştır. Romanlarında canlı tipler yaratmıştır. İstanbul Türkçe’si ile yazılan bu eserlerde akıcı ve ahenkli bir dil görülür. Küçük hikâyelerinde mizaha’da yer vermiştir. Oyunlarında, bâzı hâllerde didaktik unsurlar ağır basar. Tercüme ve adapte eserleri de vardır.

Romanları:

1. Harabelerin Çiçeği (1918), 2. Gizli El (1920), 3. Çalıkuşu [1922; Necati Cumalı sahneye uyguladı (1962) ve oynandı; Filme alındı (1967).], 4. Dudaktan Kalbe (1923), 5. Damga (1924), 6. Akşam Güneşi (1926), 7. Bir Kadın Düşmanı (1927), 8. Yeşil Gece (1928), 9. Acımak (1928), 10. Yaprak Dökümü (1930), 11. Kızılcık Dalları (1932), 12. Gökyüzü (1935), 13. Eski Hastalık (1938, Eski Şarkı adıyla oyunlastırıldı), 14. Ateş Gecesi (1942), 15. Değirmen [1944, Turgut Özakman Sarıpınar- 1914 adı iie oyunlastırıldı (1968J.1 16. Miskinler Tekkesi (1946), 17. Ripkalfşâ Ediyor(1949), 18. Kavak Yelleri (1950), 19. Kan Dâvası (1955), 20. Boyunduruk (1960), 21. Son Sığınak (1961).

Hikâye kitapları:

1. Gençlik ve Güzellik (1917), 2. Recm (1919), 3. Roçild Bey (1919), 4. Sönmüş Yıldızlar (1919), 5. Tanrı Misafiri (1927), 6. Leylâ İle Mecnun (1928), 7. Olağan İşler (1930), 8. Eski Ahbap (Tarihsiz).

Oyunları:

1. Gönül Veya İnhidam (1916), 2. Hançer (1920), 3. Şemsiye Hırsızı (1920), 4. Taş Parçası (1920), 5. Eski Rüya (1922), 6. Yaprak Dökümü (1923), 7. Kır Çiçeği (1924), 8. Ümidin Güneşi (1924), 9. Gazeteci Düşmanı (1924), 10. Bir Köy Hocası (1928), 11. Bâbür Şâh'ın Seccadesi (1931), 12. Ümidin Mektebinde (1931), 13. İstiklâl (1933), 14. Vergi Hırsızı (1933), 15. Bir Yağmur Gecesi (1941), 16. Yolgeçen Hanı (1944?), 17. Ağlayan Kız (1947), 18. Eski Şarkı (1951), 19. Hül-lecl (1953), 20. Tanrı Dağı Ziyareti (1954), 21. Balıkesir Muhasebecisi (1955), 22. Bu Gece Başka Gece (1956), 23. Daktilo Makinesi (Radyo oyunu).

Diğer eserleri:

1. Anadolu Notları (2 cilt, 1936, 1966), 2. Fransız Edebiyatı Antolojisi (3 cilt, 1929-1931), 3. Uç Asırlık Fransız Edebiyatı (1932). [Çalıkuşu Sırpça, Hırvatça, Bulgarca, İngilizce ve Rusça'ya; Damga, Dlgirmen, Yaprak Dökümü, Yeşil Gece Rusça'ya; Kızılcık Dallan İle Dudaktan Kalbe Sırpça'ya, Akşam Güneşi İngilizce'ye çevrilip yayımlandı. Eserlerinin tam listesi Türkân Poyraz İle Muazzez Alpbek tarafından neşredildi (: R.N. Güntekin- Hayatı ve Eserlerinin Tam Listesi, 1957). Hakkında incelemeler yapılmış ve bu İncelemeler yayımlanmıştır.]

MUHİDDİN ÇAĞPAR

admin — Wed, 05 Mar 2008 00:08:33 +0000

(1874-1936)
Şâir, yazar. Mekke’de doğdu. Asıl adı Mehmed Muhiddin Mekkî’dir. İstanbul’a gelerek Harbiye’den mezun oldu. Çeşitli askerî görevler yaptı. İstiklâl Savaşı esnasında Erkân-ı Harbiye Tarih-i Harp (Genelkurmay Başkanlığı Harp Tarihi) Dairesi’nde çalıştı. Miralay iken emekli oldu, Bir müddet öğretmenlik yaptı. İstanbul’da öldü.
Mirâciye sahibi, Miralay Receb Vahyî’nin teşviki ile şiir yazmış, Ali Ekrem, Cenab, Hâmid, S. Nazif gibi sanatçılarla mektuplaşmıştır. Cumhuriyet dönemi şâir ve yazarlarındandır.

Şiir kitapları:

1. Anlze, 2. Nâhid, 3. Yeşil Yaprak, 4. Yeni Mevlid-i Nebevi.

Oyunları: 1. Güzel Vatan, 2. Güzel Rumeli.

BEHÇET KEMAL ÇAĞLAR

admin — Wed, 05 Mar 2008 00:05:53 +0000

(1908-1969)
Şâir ve yazar. Erzincan’a bağtı Urumekrek (Tepecik)’te doğdu. Şaban Hami Bey’in oğludur. İlk ve orta öğrenimir Bolu İmaret Mektebi, Konya NümCıne Mektebi, Kayseri Su tânîsi, İzmir Lisesi’nde yaptı. 1925′te Zonguldak Yükse Maden Mühendis Okulu’na gireli. Staj için Belçika ve Frar sa’ya gönderildi. Sanayi Bakanlığı Mâden Dâiresi Merke Mühendisi (1930) oldu. Türk Ocağı ve Halk Evi’nde yapıla çalışmalara katıldı. Halk Edebiyatı ve gazetecilik incelemı leri yapmak için, Atatürk tarafından Londra’ya gönderile1 Dönüşte Halkevleri müfettişliği, Erzincan milletvekilli) (1943-1949), gazete yazarlığı, istanbul Radyosu edebiyat danışmanhğı, kurucu meclis üyeliği (1961), TRT Yönetim Ki rulu üye ve başkanlığı, öğretmenlik ve bir bankanın dam mantığını yaptı. İstanbul’da öldü. Kabri Zincirlikuyu Mezarlığı’ndadır.
Başlangıçta millî edebiyat şâirlerinin şiirlerine benzer eserler verdi. Bu tarzını sonuna kadar korudu. Ankaralı Âş Ömer mahlası ile şiirler yazdı. Atatürk İnkılaplarını, milli duyguları, memleket meselelerini, yurt güzelliklerini hece vezni ile yazdığı şiirlerle anlattı. “Atatürk şâiri” olarak tanındı. Faruk Nafiz Çamlıbel ile birlikte yazdıkları Onum Yıl Marşı ile şöhreti yaygınlaştı. Şiir ve nesirlerini Muhit, Varlık, Doğu, Şadırvan, Türk Dili ve Millet dergileri’nde yayımladı.

Şiir kitapları:

1. Erciyas’tan Kopan Kar (1932), 2. Burda Bir Kalp Çarpıyor, 3. Benden İçeri (Bütün şiirleri, 1966),4. Behçet Kemal Çağlar1 in Son Şiirleri (Ölümünden sonra çıktı, 1970).

Oyunları:

1. Çoban (1932), 2. Atillâ (1935), 3. Timur ve Yıldırım (Basılmadı)-

Diğer eserleri:

1. Hür Mavilikte (1947, gezi notları), 2. Dolmabahçe’den Anıtkabir’e Kadar (1955, gözlemleri), 3. Kur’ân-ı Kerîm’den İlhamlar (1966), 4. Atatürk Denizinden Damlalar (Derleme, 1967), 5. Battal Gâzî Destanı (1966), 6. Bugünün Diliyle Atatürk’ün Söylevleri (Atatürk’ün konuşmalarından seçilmiştir, 32 konuşma, 1968), 7. Malazgirt Zaferi’nden İstanbul Fethine (1971, dört destan),

[Enver Naci Gökşen'in Behçet Kemal Çağlar tanıtma kitabı TDK yayınları arasında çıktı.]

NECATİ CUMALI

admin — Tue, 04 Mar 2008 23:56:13 +0000

Şâir, yazar. Florina’da doğdu. Kurtuluş Savaşı’ndan aon-ra ailesi Türkiye’ye göçedip Urla’ya yerleşti. İlk ve orta tahsilini Urla ve İzmir’de yaptı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi (1941). Ankara Toprak Mahsulleri Ofisi’nde (1941-1942), Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’nde (1945) çalıştı. Urla ve İzmir’de avukatlık yaptı (1950-1957). Paris Basın Ataşeliği memurluğu (1957-1959) ile İstanbul Radyosu redaktörlüğünden sonra (1959-1963) tamamen serbest yazarlığa yöneldi. İstanbul’a yerleşti.
Urla Halkevi dergisinde çıkan bir şiiri ile (1939) edebiyatçılar arasına karıştı. Cumalı, edebiyatın hemen hemen her türünde eser veren bir sanatçıdır. Şiirlerinde yaşama sevincini, tabiatı, aşkı, özlemi, bazı sosyal konuları halk dilinden de istifâde ederek anlattı. Necati Cumalı, hikâyelerinde Anadolu’da yaşayan bir aydının gözlem ve izlenimleri, hatıraları anlatılır. Romanlarında Batı Anadolu köylüsü ve kasabalısının hayâtı,, mücâdeleleri dile getirilir. Oyunlarında da toplum dertlerini belli açılardan ele alarak kadın-erkek ilişkileri etrafında tasvir eder.
Şiir kitapları:

1. Kızılçullu Yolu (1943), 2. Harbe Gidenin Şarkıları (1945), 3. Mayıs Ayı Notları (1947), 4. Güzel Aydınlık (1951), 5. Denizin İlk Yükselişi (İlk üç kitapta yer alan şiirlerin tamamı, 1945), 6. imbatla Gelen (1955), 7. Güneş Çizgisi (1957), 8. Yağmurlu Deniz (Son iki kitabın 2. baskısı ve yeni şiirleri, 1968), 9. Başaklar Gebe (1970), 10. Ceylân Ağıdı (1974), 11. Aç Güneş (Bütün şiirleri, 1980), 12. Bozkırda Bir Atlı (1981), 13. Yarasın Beyler (1982).

Hikaye kitapları:

1. Yalnız Kadın (1955), 2. Değişik Gözle (1956), 3. Susuz Yaz (1962), 4. Ay Büyürken Uyuyamam (1969), 5. Makedonya 1900 (1976), 6. Kente inen Kaplanlar (1976), 7. Dilâ Hanım (1978), 8. Revizyonist (1979), 9. Yakubun Koyunları (1979), 10. Aylı Bıçak (1981).

Romanları:

1. Tütün Zamanı (1959, 2. baskısı Zeliş adı ile, 1975, 1979), 2. Yağmurlar ve Topraklar (1973), 3. Acı Tütün (1974), 4. Aşk da Gezer (1975).

Oyunları:

Bunların sayısı onsekiz olup altı kitapta toplanmıştır. 1. Boş Beşik, 2. Ezik Otlar, 3. Vur Emri, 4. Susuz Yaz, 5. Tehlikeli Güvercin, 6. Yeni Çıkan Şarkılar, 7. Nalınlar, 8. Masallar, 9. Kaynana Ciğeri, 10. Derya Gülü, 11. Aşk Duvarı, 12. Zorla İspanyol, 13. Gömü, 14. Bakanı Bekliyoruz, 15. Kristof Ko-lomb’un Yumurtası, 16. Mine, 17. Yürüyen Geceyi Dinle, 18. İş Karar Vermekte.

Denemeler:

1. Niçin Aşk (1971), 2. Senin İçin Ey Demokrasi (1976), 3. Etiler Mektupları (1982).

Diğer eserleri:

1. Langston Hughes’ten Şiir Tercümeleri (1961), 2. Appollanaite’den Şiir Tercümeleri (1965). Susuz Yaz hikâyesi hem tiyatroya uygulandı, hem de filme çekildi. Dilâ Hanım hikâyesi de filme alındı (1978). Boş Beşik oyunu filme alındı (1955). Yağmurlu Deniz adlı sür kitabı ile TDK 1969 Şiir Ödülü aldı. Değişik Gözle kitabı ile 1957, Makedonya 1900 kitabı İle de 1977 Salt Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı.