EdebiyatFakultesi.Com » Garipçiler

ORHAN VELİ KANIK

admin — Tue, 22 Apr 2008 13:34:06 +0000

(1914-1950)
Şâir. İstanbul’da Beykoz’a bağlı Yalıköyü’nde doğdu. Mehmet Veli Kanık’ın oğlu. llköğrenimine Galatasaray Lise-si’nin ilk kısmında başladı, beşinci sınıfı Ankara Gazi llko-kulu’nda okudu. Ankara Erkek Lisesi’ni bitirdi (1933). Aynı yıl İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne girdi. Okulu bitiremeden 1936′da Ankara’ya giderek PTT Genel Müdürlüğü’nde memur oldu. Askerlikten sonra Millî Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu’nda çalıştı (1945). Memurluktan ayrılınca Yaprak İsimli bir dergi çıkardı (1949-1950 arası, 20 sayı). 10 Kasım 1950 günü, geceleyin bir çukura düştü, iki gün sonra beyin kanamasından Öldü. Rumelihisarı Mezarlığı’na gömüldü.
Cumhuriyet devri Türk şiirinde Garip Akımı (veya Birinci Yeni) denilen edebiyatın kurucusudur. 1936-1941 yılları arasında Varlık, İnsan, Ses, Gençlik ve Kültür dergilerinde neşredilen ilk şiirlerinde Ahmet Haşim, Necip Fazıl ve Cahit Sıtkı’nın izleri görülür. Bu dönemde şair hece vezni ile şiirler yazar. Temalarını da umutsuzluk, yalnızlık, tabiat sevgisi ve hâtıraları teşkil eder. 1941′den İtibaren duygudan çok akla hitab eden, ince alay bulunduran, sıradan insanların hayatını, ümitlerini, ümitsizliklerini anlatan, ölçüsüz, yalın üslûp ile ifade edilmiş şiirler söyler. Son şiirlerindi ise. yaşama sevinci ve tabiat sevgisi temasım işler; kafiyi ve edebiyat sanatlarına yer verir. Her şiirinde yalm bir halH Türkçesİ kullanmıştır Nasreddin Hoca fıkraları ile La Fontaine’nin fabllerini naz men söyleyen en başarılı şairdir.

Şiir kitapları: 1. Garip (Oktay Rıfat-Melih Cevdet ile birlikte, 1941), 2. Vazgeçemediğim (1945), 3. Destan Gibi (1946), 4, Yenisi (1947), 5. Karşı (1949), 6. Bütün Şiirleri (1954, Ölümün’ den sonra şiirlerinin tamamı bir araya getirildi), 7. Nasrettin Hoca Hikâyeleri (72 fıkra manzum olarak anlatılır, 1949),

Tercümeleri: 1. Bir Kapı Ya Açık Durmalı, Ya Kapalı (A.dı Musset’den, 1943), 2. Barbarlne (aynı yazardan, 1944), 3, Scapln’ln Dolapları (Mollere’den, 1944), 4. Sicilyalı Yahut Resimli Muhabbet (Moliere’den, 1944), 5. Tartuffe (Moliera1-den, 1944), 6. Versallles Tuluatı (Moliere’den, 1944), 7. Üç Hikaye (Gogol’dan, 1945), 8. Turca ret (Alain R. Lesage’dan, 1946), 9. Fransız Şiir Antolojisi (1947), 10. La Fonta İn e’in Masadan (La Fontalne’den, 1948), 11. VV.Shakespeare, Hamlet ve Venedikli Tüccar (C.Lamb’dan, 1949), 12. Sayılı Yosma (J.P. Sartre’dan, 1961), 13. Batıdan Şiirler (Oktay Rıfat- Melih Cevdet ile birlikte, 1963). Asım Bezirci şâir hakkında önemli bir eser yayımladı: Orhan Veli Kanık (1967), Aynı yazar, şâirin tercüme şiirlerini bulunduran Çeviri Şiirler kitabını da neşretti (1982). Basında, Orhan Veli için çıkan yazıları ve biyografisini kardeşi Adnan Veli Kanık Orhan Veli İçin adıyla yayımladı (1953).

OKTAY RİFAT HOROZCU

admin — Sun, 06 Apr 2008 11:22:23 +0000

(1914- T
Şair. Trabzon’da doğdu. ŞâirSamİh Rıfat’ın oğludur. Adana Erkek Lisesi’ni, Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Devlet hesabına üç yıl Paris’te Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde okudu (1943). Basın-Yayın Genel Müdürlüğü’nde çalıştı. Avukatlık yaptı. İlk şiirleri Varlık mecmuasında çıktı (1936-1946). Daha sonra Aile (1947), Yaprak (1949-1950) ve Yeditepe {1951-1967) dergilerinde yazdı. Orhan Veli ve Melih Cevdet Anday ile birlikte çıkardığı Garip (1941) isimli kitabı ile Yeni Şiir’in öncülerinden oldu. Horozcu, espri ve kelime oyunlarına dayanan şiirler söyler. Halk şiirimizden de faydalanmış, şiirlerine masal ve tekerlemelerden motifler almıştır. Şiir tercümeleri ile romanları davardır.

Şiir kitapları:

1. Garip (1941), 2. Yaşayıp Ölmek, Aşk ve Dî-vânelik Üstüne Şiirler (1945,1962′de 3. baskı), 3. Güzelleme (1945), 4. Aşağı Yukarı (.1952), 5. Karga ile Tilki (1954), 6. Perçemli Sokak (1956), 7. Aşık Merdiveni (1958), 8. İkilik (4 ve 5 numaralı kitapların ikinci baskısı, 1963), 9. Elleri Var Özgürlüğün (1966), 10. Şiirler (1969), 11. Yeni Şiirler (1973), 12. Çobanlı Şiirler (1976), 13. Bir Cigara İçimi (1979), 14. Elifli (1980), 15. Denize Doğru Konuşma (1982).

Oyunları:

1. Birtakım İnsanlar (1961), 2. Kadınlar Arasında (1966), 3. Oyun İçinde Oyun {Basılmadı, 1949′da oynandı), 4. Atlar ve Filler (Basılmadı, 1962′de oynandı), 5. Çil Horoz (Basılmadı, 1964′-te oynandı), 6. Zabit Fatma’nın Kuzusu (1965′te oynandı, basılmadı), 7. Yağmur Sıkıntısı (1969′da oynandı, basılmadı), 8. Dirlik Düzenlik (1975′de oynandı, basılmadı).

Romanları:

1. Bir Kadının Penceresinden (1976), 2. Danaburnu (1980), 3. Bay Lear (1982). [Karga İle Tilki, 1955 Yeditepe Şiir; Şiirler, 1970 TDK Şiir; Yağmur Sıkıntısı, Ankara Sanatseverler Derneği Yılın En İyi Oyunu ile TRT 1970 Sanat; Bir Cigara içlmb 1980 Sedat Simâvî Vakfı; Danaburnu 1981 Madaralı Roma ödüllerini aldı.

CEMAL SÜREYYA

admin — Tue, 04 Mar 2008 22:58:20 +0000

Şâir. Erzincan’da 1931′de doğdu. Haydarpaşa Lisesi’nde okudu. Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirerek (1954) Mâliye Bakanlı-ğı’nda müfettiş muavinliği, müfettişlik ve Darphane Müdürlüğü yaptı. Günümüz şâirlerindendir. ikinci Yeniler grubu içinde en tanınmış olanıdır. İlk şiiri Mülkiye dergisinde yayımlandı (1953). Sonra Papirüs ve Türkiye Yazıları dergilerinde şiirler yayımlamış ve bâzan Osman Mazlum imzası ile şiir üzerine denemeler ve tenkit yazıları yazmıştır. Şiirlerinde Garipçiler ile İkinci Yeniler’in özellikleri ortak olarak bulunur. Eşyayı ve insanı somutlaştırarak anlatır. Dîvan şiirimizden ve halk dilinden faydalanmıştır. Şiirinde anlam kapanıklığı vardır. Türkçe’yi ustalıkla kullanan şâir ritme ve şekle değer verir.
Şiir kitapları: 1. Üvercinka (1958,1966), 2. Göçebe (1965), 3. Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973). Denemeleri: 1. Şapkam Dolu Çiçekle (1976), 2. Günübirlik (1982). Antolojileri: 1. Mülkiyeli Şâirler (1966), 2. Yüz Aşk şiiri (1967). Ayrıca R. Tomris ile birlikte Apoilİanaire’den Bir Aşk Kırgınının Şarkı-sı’nı çevirmiştir.

MELİH CEVDET ANDAY

admin — Fri, 22 Feb 2008 01:58:58 +0000

Şâir ve yazar. İstanbul’da doğdu. Avukat Cevded Anday’-ın oğludur. Kadıköy 35. İlkokulu (1928), Kadıköy Ortaokulu (1931) ve Ankara Gazi üsesi’ni (1936) bitirdi. Devlet tarafından sosyoloji öğrenimi yapmak üzere Belçika’ya gönderildi » ise de II. Dünya Savaşı’nın çtkması sebebiyle yurda döndü. Milli Eğitim Bakanlığı Yayın Müdürlügü’nde, Ankara Kıtaplı-ğı’nda memurluk yaptı. Akşam, Tercüman, Büyük Gazete ve Cumhuriyet gazetelerinde çalıştı. İstanbul Belediye Konservatuarı Tiyatro Bölümü’nde fonetik ve diksiyon dersleri verdi. Bir ara TRT Yönetim Kurulu’nda görev aldı.
Günümüz şâir ve yazarlarındandır. Ukte adlı ilk şiiri Varlık dergisinde çıktı (1936). Sonra Orhan Veli Kanık ve Oktay Rlfat Horozcu ile beraber çıkardıkları kitaptan dolayı Garip adını alan yeni şiirin İlk örneklerini verdiler. Varlık, Ses, Ye-dltepe, Yaprak, Papirüs, Yeni Dergi vb. gibi dergilerde şiirleri çıktı. 1946′dan sonra sosyal meselelere de ağırlık vererek tiyatro ve roman türünde eserler verdi. Eserlerinde birinci planı düşünce teşkil eder. Çünkü şiire tarihî materyalizmin fikri ve felsefî cephesini yerleştirmeye, sınıf çelişkilerini anlatmaya uğraşır. Duygu unsuru zayıftır. Şiirleri zor anlaşılır. Tercüme eserleri de mevcuttur.

Şiirleri:

1. Garip (Orhan Veli ve Oktay Rifat’la birlikte, 1941), 2. Rahatı Kaçan Ağaç (1946), 3. Telgrafhane (1952), 4. Yanyana (1956), 5. Kolları Bağlı O İde s us (1963), 6. Göçebe Denizin üstünde (1970), 7. Teknenin Ölümü (1975) (1976, Yedi Tepe Şiir Ödülü), 8.. Sözcükler (Bütün şiirleri 1978) (Sedat Si mavi Ödülü), 9. Ölümsüzlük Ardında Gılgamış (Yeni şiirleri, 1981).

Tiyatro eserleri:

1. Içerdekiler (1965), 2. Mikadonun Çöpleri (1967), (1967-68 İlhan İskender Ödülü) 3. Dört oyun (Yarın Başka Koruda, Dikkat Köpek Var, Ölüler Konuşmak İsterler, Müfettişler, 1972),

Romanları :

1. Aylaklar (1965, 1977), 2. Gizli emir (1970) (TRT Sanat Ödülü), 3. İsa’nın Güncesi (1974), 4. Raziye (1975).

Deneme kitapları:

1. Doğu-Batı (1961), 2. Konuşarak (1964), 3. Yeni Tanrılar (1974), 4. Sosyalist Bir Dünyâ (1975).

Gezi yazıları:

1. Sovyet Rusya, Azerbaycan, Özbekistan, Bulgaristan, Macaristan (1965),

Garip Akımı

admin — Wed, 16 Jan 2008 02:56:23 +0000

Eski, geleneksel şiir anlayışına tepki olarak doğmuştur. Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet Anday ve Oktay Rıfat Horozcu 1941′de yayımladıkları “Garip” adlı kitapta ölçüsüz, kafiyesiz şiirlerini topladılar. Bu kitapta yazdıkları önsözde, şiirimizde köklü değişikliklere yol açan şiir anlayışının ilkelerini ortaya koydular.

ÖZELLİKLERİ:

1. ölçü ve uyak gibi geleneksel şiir öğeleri kaldırılmış, serbest şiir anlayışı benimsenmiştir.
2. Şairane söyleyişten kaçınılmış, konuşma dilinin doğallığından yararlanılmıştır
3. Anlam ve söz sanatları kullanılmamıştır.
4. Espri ve şaşırtmacaya dayalı bir şiir anlayışları vardır.
5.Günlük, sıradan İnsanın yaşamı şiire sokulmuştur.
6. Günlük yaşamın bazen kaba sayılabilecek sözcükleri ( cımbız, nasır, ayna…gibi) okuru rahatsız etmeyecek bir biçimde kullanılmıştır.
7. Sürrealizm akımından belli ölçüde etkilenilmiştir.