EdebiyatFakultesi.Com » Edebiyat Araştırmacıları

Gelibolulu Mustafa Ali

admin — Tue, 31 Mar 2009 10:43:31 +0000

(1451-1600) Tarihçi ve Divan şairlerindendir. Gelibolu’da doğdu. Devrinin tanınmış âlimlerinden ders gördü. Şehzade I. Selim’e, Kıbrıs Fâtihi Lala Mustafa Paşa’ya ve Ferhad Paşa’ya divân kâtipliği, Cidde Emirliği yaptı. Cidde’de öldü.
Devrinin başarılı gazel ve kaside şâiridir. Künhü’-ahbar (haberlerin özü) adlı eseri ile meşhur oidu. Manzum ve mensur kırktan fazla eserin sahibidir. Farsça şiirleri de vardır.

Eserleri: 1. Türkçe Dîvan (2 tanedir. Mecmualarda divanına girmemiş şiirleri de vardır) 2. Farsça Dîvan (el vazması halinde), 3. Mihr ü Vefa (mesnevi), 4. Razvatü’l-Letâyıf (ahlâki manzum eser), 5. Tuhfetü’l-Usşâk (Hüsrev-i Dihlevi’nin Mat-lau’l-envâr’ına nazire olarak yazılmış, manzum), 6. Sedef-I Sad-güher (mesnevi), 7. Künhü’l-ahbâr (umumî tarihi, Peygamberler tarihi, İslam tarihi, Türk ve Mogal tarihidir. Avrupalı milletler hakkında da bilgi verilmiştir. XVI’ncı asır ve bu dönemde yaşayan şairlerhakkında çok değerli bilgiler bulundurmaktadır. En güvenilir tarih kitaplarındandır. 1860-1870 yılları arasında beş cilt halinde basılmıtır). 8. Nasîha-tü’s Selâtîn (1581′de yazıldı. Sultan III. Murad devrinin siyasî, sosyal, hukukî ve İktisadî durumu, bozukluklar örneklerle anlatılır. Önemli bir eserdir}. 9. Mevâldü’n-nefâis fî Kaval-di’l-Mecâlis [Bir görgü kitabıdır. Orhan Şaik Gökyay sadeleştirerek Ziyafet Sofraları adı ile Tercüman 100 Temel Eser serisinde yayımladı (1989).], 10. Menâkıb-ı Hünerverân (ünlü hattat, tezhipçi, oymacı, zerefşân ve halkâriler hakkında bilgi veren kitaptır. 1926′da basılmıştır). Hüseyin Nihal Atsız 1968′de değerli bir Âlî Bibliyografyası yayımladı.

Agah Sırrı Levent

admin — Sat, 28 Feb 2009 13:15:22 +0000

(1894-1978) Edebiyat tarihçisi, yazar. Rodos’da doğdu. İlköğrenimini Edirne llkokulu’nda, orta öğrenimini Mülkiye Rüştiyesi ve Konya Lisesi’nde, yüksek öğrenimini de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde yaptı (1919). Kurucusu olduğu Özel İstiklâl Lisesi’nde öğretmenlik ve idarecilik, Gazi Eğitim Enstitüsü’nde öğretmenlik, Aydın milletvekilliği (1940-1946), TDK Genel Yazmanlığı (1951-1960) ve Başkanlığı (1963-1966) yaptı. Ankara’da öldü.
Yazı hayatına Konya’da Babalık gazetesinde başladı (1913). Roman ve hikaye (öykü) türünde eserler verdi. Daha sonra Edebiyat tarihi araştırmaları yaptı. Makalelerinin çoğu Türk Dili dergisinde yayımlandı.
Eserleri: 1. Edebiyat Tarihi Dereleri (3 cilt, 1.C. 1932, 2.C. 1934, 3.C. 1937), 2. Maarifimiz ve Millî Terbiyemiz (1940), 3. Eserler ve Şahsiyetler (1940), 4. Divan Edebiyatı (1941, 1943), 5. Nabi‘nin Sûr-nâmesi (1944), 6. Atal’nln Hllyetü’l-Efkâr’ı (1946), 7. Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri (1949… 1972), 8. Gazavât-nâmelerve Mlhailoğlu Ali Bey’ln Gazavat-nâme’sİ (1956), 9. Türk Edebiyatında Şehrengiz ve şehrengizlerde İstanbul (1958). 10. Arap ve Fars edebiyatlarında Leylâ ve Mecnûn Hikâyeleri (1961), 12. Ümmet Cağı Türk Edebiyatı (1982), 13. Türkçülük ve Milli Edebiyat (1962), 14. Türk Edebiyatında Manzum Atasözleri ve Deyimler (1962). 15. Hüseyin Rahmi Gürpınar (1964), 16 Ali Şir Nevai (4 cilt, hayatı ve bütün eserleri, 1965-1968), 17. Şemsettin Sami (1969), 18. Türk Edebiyatı Tarihi (1. cilt, 1973), 19. Acılar (roman, 1928), 20, Ahmet Rasim (1967).

Mehmet Fuat Köprülü

admin — Fri, 26 Dec 2008 21:05:45 +0000

KÖPRÜLÜ, MEHMET FUAD (1890-28.VI.1966)
Edebiyat tarihçisi, yazar. İstanbul’da doğdu. Ceza başkâtibi İsmail Faiz Bey’ln oğludur. Ayasofya Rüştiyesi’ni, Mercan Idâdîsi’ni bitirdi. Hukuk Fakültesl’ne devam etti fakat bitirmedi. 20 yaşından İtibaren istanbul Üniversites Edebiyat Fakültesi’nde müderris olarak dersler verdi. 1934′te Kars milletvekili iğ I yaptı. Demokrat Parti’nın kurucularındandır. 1946′da aynı partinin İstanbul milletvekili 1950′de dışişleri bakanı oldu. 1957′de partisinden İstifa etti. istanbul’da öldü. Köprülü Mezarlığı’na gömüldü.

Mehmet Fuat Köprülü’nün hayatı Fecri Ati şâirleri arasında başladı. Ziya Gökalp ile tanışarak milli edebiyatı benimsedi. Yeni Mecmua’da hece Ölçüsü ile milli temalı şiirleri ve incelemeleri çıktı Müderrisliği sırasında Türk edebiyatı tarihi, iktisadî ve siyasî tarih, şarkiyat, kültür tarihi, tenkit, etnoloji ve hukuk çalışmaları yaptı. Edebiyatımızı modern metodlarla inceledi ve bir bütün olarak değerlendirdi. Pek çok eski şair ve yazarı ilk defa Köprülü tanıttı. Milletlerarası şöhrete sahip oldu. İlmî ve sistemli çalışmaları sebebiyle pek çok Avrupa ve Amerikan üniversite ve ilim kurumlarına üye seçildi. Birçok milletlerarası bilim kongrelerinde Türkiye’yi başarılı olarak temsil etti. Türkoloji âlemine çok sayıda kitap ve makale bırakmıştır.
Eserleri (basılış tarihi sırasına göre): 1. Hayatı Flkrlyye (1909), 2. Rûh-ı Siyaset ve Müdafaa-yı Içtlmalyye (G.Le Bon’dan tercüme, 1910), 3. Paris Kadını (H. Becq’den tercüme 3 perdelik komedi, 1910), 4. Rûhü’l-Cemâat (G. Le Bon’dan S.Celal ile birlikte tercüme, 1911), 4. Napoleon’un Şark Siyaseti- Seli m-i Sâlls ve Napoleon (E. Drault’dan tercüme, 1913), 6. Kıraat-ı Edeblyye (C. Sahİr ile birlikte, 2 kitap, 1914), 7. Malûmât-ı Edeblyye (Ş. Süleyman ile birlikte, 2 cilt, 1914,1915), 8. Millî Kıraat (4 kitap, 1915), 9. Turan’ın Kitabı (1916), 10. Yeni Osmanlı Tarlh-I Edebiyatı, C. I. (Ş. Süleyman İle birlikte, 1916), 11. Türk Dilinin Sarf ve Nahvi (S.Saib ile birlikte 4 kitap, 1917-1919), 12. Nasreddİn Hoca (1918, ikinci basımı neşre hazırlayan: Ata Çatıkkaş, 1980), 13. Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar (1918,1966,1976), 14. Milli Tarih (6 kitap, 1919, 1923), 15. Azerî Edebiyatı Tarihi (1919), 16. Türk Edebiyatı Tarihi (Birinci kitap, 1920), 17. Bursalı Ah-med Paşa (1921), 18. Milli Elifba (S.Sâib ile birlikte, 1921), 19. Türk Edebiyatı Tarihi (2. kitap, 19215, 20. Yeni Millî Kıraat (3 kitap, 1921-1925), 21. Mektep Şiirleri (6 kitap, 1922), 22. Türkiye Tarihi (1. kitap 1923) 23. Bugünkü Edebiyat (1924), 24. Türk Tarihi (1924), 25. Fuzûlî- Hayatı ve Eserleri (1924), 26. MlllîTarlh (4 kitap, ilkokullar için, 1924-1928), 27. Türk Tarlh-I Dinîsi (1925), 28. Azerî Edebiyatına Alt Tedkik-ler (Baku- 1926), 29. Türk Çocuklarına MİMİ Kıraat (4 kitap, 1926), 30. Les Orlglnes du Bektachisme (= Bektaşiliğin kaynakları, Paris, 1926), 31. Türk Edebiyatı Tarihi (1926. 2. basımı yayıma hazırlayanlar: O. F. Köprülü- N. Pekin, 1980, J>. basım, 1981), 32. Yeni Millî Tarih (İlkokullar için 2 kitap, 19.27), 33. Büyük Gazl’ye Dârülfünun’dan Küçük Bir Armağan (1927), 34. Aziz bin Erdeşlr-i Esterâbâdİ, Bezm u Rez.m (Ön-söz, 1928), 35. El-kavânlr el-Küllİye fi Lügatl’t- TÜrklvvfl 1928), 36. Millî Edebiyat Cereyanının İlk Mübeşşlrlarl vn Divân-ı Türkî-I Basit (1928), 38. XIX. Asır şairlerinden Erzurumlu Emrah (1929), 39. XVII. Asır Sazşalrlerlnden Gevheri (1929), 40. XVI. Asır Sonuna Kadar Türk Saz Şairleri (1930), 41. XVII, Asır Saz Şairlerinden Kayıkçı Kul Mustafa ve Genç* Osman Hikâyesi (1930), 42. Anadolu’da Türk Dili ve Edebiyatının Tekâmülüne Umumî Bir Bakış I, XIII. Astr (1931, makale. Bu makale ve devamı Türk Edebiyatı Tarihinin yeni baskısına alındı), 43. Saman Oğulları 874-1005 (1931) 44. Türk Tarihinin Ana Hatları (1931), 45. Eski Şairlerimiz, Divan Edebiyatı Antolojisi (4 cilt 1931-1934), 46. Türk Dili ve Edebiyatı Hakkında Araştırmalar (1934), 47. Les Orlglnes de L1 Em pire Ottoman (Paris- 1935), Türkçe basımı: Osmanlı Devletinin Kuruluşu, 1959; 2. baskısı: Osmanlı İmparatorluğunun Kuruluşu, 1972, 3. baskı 1981; Sırpça’ya da tercüme edilip basıldı 1955), 48. Türk Halk Edebiyatı Ansiklopedisi (4. faslkül, 1935), 49. Les Institutluns Juridlques Turques au Moyen-Ages (= Ortaçağda Türk Hukuk Kurumlan, 1937), 50. İslâm Medeniyeti Tarihi (W. Barthoid’dan düzeltmelerle tercüme, 1940,1962,1973,1977), 51. Türk Saz Şairleri Antolojisi (C. II ve III, 16,16,18,19, 20. asırlar, 1940), 52. AH Şîr Ne-vâî (1941), 53. Namık Kemal, Renan Müdafaanamesf (1962), 54. Demokrasi Yolunda (Paris-1964), 55. Edebiyat Araştırmaları (1966), 56. Bizans Müesseselerinin Osmanlı Müesseselerine Tesiri (1981, aynı eser, 1931′de Türk Hukuk ve İktisat Mecmuası’nda çıkmıştı; 1953′d e İtalyanca’ya da çevrildi.) Köprülü’nün 60. doğum yılında Fuat Köprülü Armağanı çıktı (1953). Armağan’da Köprülü’nün 1950 yılına kadar yayımladığı eserlerin listesi mevcuttur.

Koçi Bey

admin — Fri, 26 Dec 2008 20:21:53 +0000

Yazar. Asıl adı Mustafa’dır. Gençliğinde Görice’den İstanbul’a getirilmiş, Hasoda’ya alınmış Enderun’da hizmet görmüştür. Sultan IV. Murad devrinde padişah musahibi olmuş, Sultan İbrahim’in son günlerinde veya IV. Mehmed’in ilk yıllarında emekliye ayrılarak memleketine gitmiştir. Doğum ve ölüm tarihleri bilinmiyor.
Koçi Bey önce Sultan IV. Murad’a, sonra I. İbrahim’e sunduğu Lâyihalar ile tanınır. Sonradan risale haline getirilen bu yazılarda padişahlara Osmanlı devlet teşkilâtını, bu teşkilâttaki bozuklukları, alınması gereken tedbirleri, padişahın görev ve yetkilerini anlatmıştır. Devrin sosyal, idatî ve iktisadî durumu hakkında bilgi vermesi bakımından önemli bir eserdir. Sâde sayılabileek bir üslup ile yazılmıştır. Koçi Bey Risalesi iki defa basıldı (Ali Kemâli Aksut İstanbul, 1939 ve A. VefikPaşa, Londana 1862). Macarca’ya, Rusça’ya, Almanca’ya ve Fransızca’ya tercüme edildi. Sadeleştirilmiş metnini Zuhuri Danışman yayımladı. (İstanbul 1972).

Reşat Ekrem Koçu

admin — Tue, 16 Dec 2008 02:38:57 +0000

(1905-1975) Tarihçi, yazar. İstanbul’da doğdu. Gazeteci Ekrem Reşad Bey’in oğlu. Konya Anadolu İntibah Mektebı’nde(1918) Bursa Erkek Lisesi’nde (1927), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nde okudu (1931). Asistanlık ve öğretmenlik yaptı. Tercüman gazetesinde yazar iken İstanbul’da öldü. Erenköy Sahrayıcedit Mezarlığı’na gömüldü.
Şiirleri, çocuk romanları, bir hikaye kitabı ve tercümleri vardır. XX. yüzyıl yazarlarındandır. Konusunu Osmanlı tarihinden alan hikâye ve romanları, İstanbul Ansiklopedisi ile tanınmıştır.

Eserleri: 1. Çocuklar (hikâyeler, 1938), 2. Eski İstanbul’da Meyhaneler ve Meyhane Köşeleri (1947, inceleme), 3. Osmanlı Padişahları (1960), 4. Hatıralar (Mevlevî Aşçı Dedesi İbrahim’in mecmuasından parçalar, M.A. Akbay ile birlikte, 1960), 5. Forsa Halil (hikâye, 1962), 6. Erkek Kızlar (1962), 7. Dağ Padişahları (Osmanlı tarihinde ısyanlir

MEHMET KAPLAN

admin — Tue, 22 Apr 2008 14:11:10 +0000

Edebiyat tarihçisi, yazar. Sivrihisar’da doğdu İlk ve ortaöğrenimini Sivrihisar ve Eskişehir’de, yükseköğrenimini İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu’nda yaptı (1939) Aynı yıl bitirdiği bölüme asistan oldu. 1942′de doktor, 1946′da doçent ve 1952′de profesörlüğe yükseldi. Erzurum Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesİ’nfn kurucularındandır. Emekli olduğu 1982 yılından beri Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesl’nde sözleşmeli profesör olarak çalışmaktadır. Atatürk Dil Tarih ve Kültür Yüksek Kurulu üyesidir.
Günümüz yazar ve edebiyat tarlhçllerlndendir. Tanzimat’tan sonraki edebiyatımız İle Türk halk edebiyatımızın çok çeşitli konu ve şahısları üzerinde araştırma ve İnceleme yapmış, tahlil ve tenkitleri ile tanınmıştır. Türk kültürünü oluşturan ana eserler üzerinde durarak manevi değerlerimizi tesblte çalışmıştır. Makale, tenkit ve denemeleri Hareket, İstanbul, Hisar, Türk Edebiyatı, Türk Yurdu, Türk Kültürü, Türk Düşüncesi, Millî Kültür dergilerinde ve İslâm Ansiklo-pedlsl’nde çıkmıştır.
Eserleri: 1. Tevflk Fikret (1946, 1971), 2. Namık Kemal-Hayatı ve Eserleri (1948, doktora tezi), 3. Tanpmar’ın Şiir Dünyası (1964), 4. Şiir Tahlilleri (I. cilt: Akif Paşa’dan Yahya Kemâl’e kadar, 1954; II. cilt: Cumhuriyet Devri Türk Şiiri, 1965), 5. Nesillerin Ruhu (1967, 1970), 6. Büyük Türkiye Rüyası (makaleler, denemeler, 1969), 7. Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmaları (edebiyat tarihi araştırmaları) 8. Hikâye Tahlilleri (1979, Samipaşazâde Sezâî’den Selim llerl’ye kadar 38 hikâye yazarının birer hikâyesinin tahlifi), 9. Oğuz Kağan Destanı (1979), 10. Kültür ve Dil (makaleler, 1982), 11. Köroğ-lu Destanı (1973, M.Akalın-M.Bali İle birlikte), 12. Yeni Türk Edebiyatı Antolojisi (3 cilt, 1974, 1978, 1979, I. Enginün – B. Emil -Z. Kerman ile birlikte), 13. Devrin Yazarlarının Kalemiyle Gazi Mustafa Kemal (I. Enginün- B. Emil – N. Enginün – Z.Kerman – N.BIrinci – A.Uç-man, 2 cilt, 1981), 15. Atatürk Devri Türk Edebiyatı (I.Enginün-Z.Kerman-N.Bİrinci-A.Uçman ile birlikte, 2 cilt, 1981), 16. Edeblyat-I, II, III (liseler için, 1976-1977). Devrin yazarlarının Kalemiyle Gazi Mustafa Kemal adlı eseri İle Türkiye Millî Kültür Vakfı 1981 Kültür Armağanı’nın Atarük dalını kazandı.

HALUK İPEKTEN

admin — Tue, 08 Apr 2008 17:37:12 +0000

Edebiyat tarihçisi, yazar. Saray’da (Kırklareli) doğdu. Vefa Lisesi ile İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi (1954). Öğretmenlik ve kütüphane memurluğu görevlerinden sonra Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne Eski Türk Edebiyatı asistanı oldu (1959). Halen aynı fakültede doçent olarak çalışmaktadır.İpekten, eski metinlerin tahlili ve edebiyat tarihi ile İlgili eserler vermiştir

Eserleri:

1. Naili-i Kadim Divanı (1970), 2. Nâilî-i Kadîm-Hayâtı ve Edebî Kişiliği (1973), 3. XV ve XVI. Yüzyılda Türk Edebiyatında Edebi Muhitler (Doçentlik tezi, basılmadı), 4. Fuzuli- Hayatı, Edebî Kişiliği ve Bâzı Şiirlerinin Açıklamaları (1973), 5. İsmeti Dîvânı (1974), 6. Karamanlı Nizamî- Hayâtı, Edebî Kişiliği ve Dîvânı (1974), 6. Nazım Şekilleri (1985).

MAHMUT KEMAL İNAL

admin — Tue, 08 Apr 2008 17:29:55 +0000

Edebiyat tarihçisi, yazar. İstanbul’da doğdu. Emin Paşa’nın oğludur. Özel öğrenim görerek yetişti. Mekteb-İ Mülkiye’den rahatsızlığı sebebiyle ayrıldı. Bir müddet Mekteb-i Hukuk’a devam etti. Meşhur hocalardan Arapça, müzik, tefsir, hadis, Farsça ve Fransızca öğrendi. Çeşitli memurluklarda bulundu, islâm Eserleri Müzesi Müdürfügü’nden emekli oldu (1935). Emeklilikten sonra da devletin kültür komisyonlarında çalıştı. Milletlerarası kongrelere katıldı, istanbul’da Öldü. Merkez Efendi MezarlığYna gömüldü.
Biyografiler, edebiyat, bibliyografya, tarih konularında pek çok eser verdi. Divan şiirinin son ustalarının dîvanlarını neşretti. Şiir ve hikâyeleri de vardır.
Eserlerinden bâzıları: 1. Kemâlü’l-hikme (Hersekli Ârff Hikmet Bey’in hayatı, 1911), 2. Son Asır Türk Şâirleri (1930-1942, 2. basım 1970), 3. Osmanlı Devrinde Son Sadrazamlar (1940-1953,1969), 4. Son Hattatlar (1955,1970), 5. Hos Sadâ (1958). 6. Dîvân-ı Yahya (1918), 7. Divan-ı Hikmet (Hersekli A. Hikmet’ln hayatı, şiirleri, 1918), 8. Divan-ı Galib (Leskofçalı Gallb’ln hayatı, şiirleri, 1919), 9. Menakıb-ı Hünerverân (Alî’nin aynı İsimli eserinin metni ve müellifin hayatı, 1926), 10. Tuhfe-I Hattatın (Metin ve eserin yazart S. Sadeddin Efendi’nin hayatı, 1928; 1955; 1970). Yazarın gazetelerde tefrika edilen hikayeleri de vardır.

REŞAT NURİ

admin — Sun, 06 Apr 2008 07:58:43 +0000

(1889-1956)
Hikaye, roman ve oyun yazarı. İstanbul’da doğdu. Askerî Doktor Nuri Bey’in oğludur. İlk öğrenimini Çanakkale’de yaptı. Idâdî’de ve İzmir Fransız Freres’ler Okulu okudu. İstanbul Darülfünun Edebiyat Şûbesi’ni bitirdi. Yurdun çeşitli yerlerinde, daha çok İstanbul liselerinde öğretmenlik, Millî Eğitim Bakanlığı müfettişliği, Çanakkale milletvekilliği (1939-1943), başmüfettişlik (1947) ve Paris Kültür Ataşeliği yaptı (1954). Emekliye ayrıldıktan sonra (1954) Şehir Tiyatroları edebî kurul üyesi oldu.Tedavi için gittiği Londra’da öldü. Kabri İstanbul’da Karacaahmet Mezarlığı’ndadır.
Reşat Nuri Güntekin hikaye, roman, gezi notları, oyun, mizah yazıları ve makaleler yazmıştır. İlk eseri olan Ahşap Konak (büyük hikâye) 1917′de yayımlandı. Şâir, Nedim, Büyük Mecmua gibi dergilerde tiyatro tenkitleri ile hikâyeleri çıktı (1918-1919). Asıl şöhretini 1922′de Vakit gazetesinde tefrika edilen Çalıkuşu ile sağladı. Romanlarında taşra kasabalarında geçen olaylar anlatılır. Kahramanları çevresi ve problemleri ile verir. Sosyal hayatın çeşitli yönlerini anlatır. Aşk romanlarının yanısıra sosyal konuları olan eserler de yazmıştır. Romanlarında canlı tipler yaratmıştır. İstanbul Türkçe’si ile yazılan bu eserlerde akıcı ve ahenkli bir dil görülür. Küçük hikâyelerinde mizaha’da yer vermiştir. Oyunlarında, bâzı hâllerde didaktik unsurlar ağır basar. Tercüme ve adapte eserleri de vardır.

Romanları:

1. Harabelerin Çiçeği (1918), 2. Gizli El (1920), 3. Çalıkuşu [1922; Necati Cumalı sahneye uyguladı (1962) ve oynandı; Filme alındı (1967).], 4. Dudaktan Kalbe (1923), 5. Damga (1924), 6. Akşam Güneşi (1926), 7. Bir Kadın Düşmanı (1927), 8. Yeşil Gece (1928), 9. Acımak (1928), 10. Yaprak Dökümü (1930), 11. Kızılcık Dalları (1932), 12. Gökyüzü (1935), 13. Eski Hastalık (1938, Eski Şarkı adıyla oyunlastırıldı), 14. Ateş Gecesi (1942), 15. Değirmen [1944, Turgut Özakman Sarıpınar- 1914 adı iie oyunlastırıldı (1968J.1 16. Miskinler Tekkesi (1946), 17. Ripkalfşâ Ediyor(1949), 18. Kavak Yelleri (1950), 19. Kan Dâvası (1955), 20. Boyunduruk (1960), 21. Son Sığınak (1961).

Hikâye kitapları:

1. Gençlik ve Güzellik (1917), 2. Recm (1919), 3. Roçild Bey (1919), 4. Sönmüş Yıldızlar (1919), 5. Tanrı Misafiri (1927), 6. Leylâ İle Mecnun (1928), 7. Olağan İşler (1930), 8. Eski Ahbap (Tarihsiz).

Oyunları:

1. Gönül Veya İnhidam (1916), 2. Hançer (1920), 3. Şemsiye Hırsızı (1920), 4. Taş Parçası (1920), 5. Eski Rüya (1922), 6. Yaprak Dökümü (1923), 7. Kır Çiçeği (1924), 8. Ümidin Güneşi (1924), 9. Gazeteci Düşmanı (1924), 10. Bir Köy Hocası (1928), 11. Bâbür Şâh'ın Seccadesi (1931), 12. Ümidin Mektebinde (1931), 13. İstiklâl (1933), 14. Vergi Hırsızı (1933), 15. Bir Yağmur Gecesi (1941), 16. Yolgeçen Hanı (1944?), 17. Ağlayan Kız (1947), 18. Eski Şarkı (1951), 19. Hül-lecl (1953), 20. Tanrı Dağı Ziyareti (1954), 21. Balıkesir Muhasebecisi (1955), 22. Bu Gece Başka Gece (1956), 23. Daktilo Makinesi (Radyo oyunu).

Diğer eserleri:

1. Anadolu Notları (2 cilt, 1936, 1966), 2. Fransız Edebiyatı Antolojisi (3 cilt, 1929-1931), 3. Uç Asırlık Fransız Edebiyatı (1932). [Çalıkuşu Sırpça, Hırvatça, Bulgarca, İngilizce ve Rusça'ya; Damga, Dlgirmen, Yaprak Dökümü, Yeşil Gece Rusça'ya; Kızılcık Dallan İle Dudaktan Kalbe Sırpça'ya, Akşam Güneşi İngilizce'ye çevrilip yayımlandı. Eserlerinin tam listesi Türkân Poyraz İle Muazzez Alpbek tarafından neşredildi (: R.N. Güntekin- Hayatı ve Eserlerinin Tam Listesi, 1957). Hakkında incelemeler yapılmış ve bu İncelemeler yayımlanmıştır.]

ABDÜLBAKİ GÖLPINARLI

admin — Sun, 06 Apr 2008 00:00:58 +0000

(1900-1982)
Edebiyat tarihçisi, yazar. İstanbul’da doğdu. İstanbul Erkek Muallim mektebi (1927) ile Edebiyat Fakültesi’ni bitirdi (1930). Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde doktora yaptı. Çeşitli liselerde edebiyat Öğretmenliği, fakültelerde öğretim üyeliği yaptı. Metinler Şerhi, Türk-İslâm Tasavvuf Tarih ve Edebiyatı dersleri verdi. 1949′da doçent iken emekliye ayrıldı, istanbul’da öldü.
Gölpınarlı, Divan edebiyatı, halk edebiyatı, tasavvuf tarihi konularında eserler vermiş, İran edebiyatından tercümeler yapmıştır. Mevlana ve Yunus Emre hakkındaki kitapları İle dünyâ çapında ün kazanmıştır. Eserlerinin sayısı yüzü aşmaktadır.
Kitaplarından bazıları:

1. Melâmîlik ve Melâmiler (1931), 2. Kaygusuz Vizeli Alâaddîn (1933), 3. Yunus Emre, Hayâtı (1936), 4. Tansfknâme-i İlham (1939), 5. Yunus Emre İle Aşık Paşa (1941), 6. PXt Sultan Abdal (P.N. Boratav ile birlikte, 1943, yalnız 1953), 7. Dîvan Edebiyatı Beyânındadır (1945), 8. Mevlânâ’dan Seçme Rubailer (1945), 9. Yunus Emre Dîvanı (2 cilt, 1948, Y. E. Hayatı ve Bütün Şiirleri, 1971), 10. Fuzuli Divanı (1950), 11. Nedim Dîvânı (1951), 12. Mevlânâ Celâleddin (1952), 13. Mevlânâ’dan Sonra Mevlevîlik (1953), 14. Ömer Hayyam (1953), 15. Nâilî-i Kadîm (1953), 16. Şeyh Gâ-lib (1953), 1.7. Kaygusuz AbdalHatâyî- Kul Himmet (1953), 18. Nesîmî-Usûlî- Ruhî (1953), 19. Hafız Dîvanı (Tercümesi, 1954), 20. Dîvân Şiiri (4 kitap, 1954-1955), 21. Velâyet-nâme4 Menâkıb-ı Hacı Bektaşi Velî (1958), 22. Türkiye’de Mezheb-(er ve Tarikatlar (1960), 23. Nasreddin Hoca (1961), 24. Mevlevi Âdab ve Erkânı (1963), 25. Câferî Mezhebinin Esasları (1966), 26. Simavna Kadısıoğlu Şeyh Bedreddİn (1966), 27. Hüsn-ü Aşk (Gâlib’in, 1968), 28. Sosyal Açıdan İslâm Tarihi (1969), 29. 100 Soruda Tasavvuf (1969), 30. Türk Tasavvuf Şiiri Antolojisi (1971), 31. Mesnevi Şerhi (6 cilt, 1973), 32. Ibtidâ-nâme (Tercümesi, S. Veled’den, 1976), 33. Tasavvuftan Dilimize Geçen Deyimler ve Atasözleri (1977), 34. Mevlana Müzesi Yazmalar Katalogu (3 cilt). İslâm ve Türk ansiklopedileri, Şarkiyat Mecmuası, Türk Düşüncesi, Tarih-Coğrafya Dünyası gibi yayınlarda, Konya ve İstanbul gazetelerinde yüzlerce makalesi mevcuttur. Mevlana’nın eserlerini Türkçe’ye tercüme etmiştir.