Göktürk Kitabeleri (Yazıtları), Türk Edebiyatı’nın edebî değer taşıyan ilk yazılı belgeleridir. Göktürkler bu kitabeler yardımıyla bütün Türk milletine seslenmiş, kendi düştükleri yanılgılardan gelecek kuşakların ders çıkarmasını istemiştir. Orhun ırmağının eski yatağında bulunduğu için bu kitabelere Orhun Kitabeleri adı da verilmektedir. Göktürkler bu kitabelere ebedî taş anlamına gelen bengü taş adını vermiştir.
Türk edebiyatının yazılı dönemi VIII. yüzyılda dikilen Göktürk Kitabeleri’yle başlar. Bu metinler Türk edebiyatının bulunabilen en eski ve en sağlam belgeleridir. Tarihte Türk ismini ilk kez devlet adı olarak kullanan Göktürklerin meydana getirdiği bu eserlere, Bengü Taş, ebedî taş adı da verilir.
Bu taşlar, Kuzeydoğu Moğolistan’da Koşu Çaydam gölü civarında Orhun ırmağının eski yatağı yakınlarında dikilmiştir.
Göktürk Devleti, M.S. 552′de Bumin Kağan tarafından kurulur. Bumin Kağan, Hunların eski başkenti Ötüken’i merkez olarak seçer, ülkeyi kardeşi İstemi ile birlikte yönetir. Onların yönetiminde Göktürk Devleti imparatorluk hâline gelir. Bu iki kağanın ölümünden sonra tahta geçen kağanlar, ülkeyi iyi yönetemez. Çinliler, önce doğu bölgesini ardından da batı bölgesini egemenliği altına alırlar. 630 yılında Çin egemenliğine giren Göktürklerin tutsaklık hayatı 680 yılına kadar sürer.
681 yılında İlteriş Kutluk Kağan, dağınık durumdaki Göktürkleri toplayarak bağımsızlığını ilân eder. 692′de öldüğünde eski topraklarına büyük ölçüde egemen olmuş bir Göktürk Devleti bırakır. Çocukları Bilge ile Kül Tigin yaşları küçük olduğu için tahta çıkamaz. Amcaları Kapağan Kağan ülkeyi yönetmeye başlar. Kapağan Kağan 716 yılında ölür. Yerine oğlu İnel Kağan (Bökü Kağan) geçer, inel Kağan ülkedeki karışıklığı önleyemez. Kül Tigin, İnel Kağanı tahttan indirir, ağabeyi Bilge’yi kağan yapar; kendisi de ordunun yönetimini üstlenir. Bu iki kardeşin egemenliğinde Göktürk Devleti büyük başarılar kazanır. Ancak 725′te Vezir Tonyukuk, 731′de de Kül Tigin’in ölümüyle Bilge Kağan ülke yönetiminde yalnız kalır. 734 yılında Bilge Kağanın öldürülmesinden sonra ülke, Uygur egemenliğine girer (745).
Göktürk Kitabeleri, Kül Tigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk adına dikilmiş üç kitabeden oluşmaktadır. Kül Tigin adına dikilen kitabeyi ağabeyi Bilge Kağan 732′de diktirmiştir. Bilge Kağan Kitabesi, ölümünden bir yıl sonra oğlu tarafından 735′te, Tonyukuk adına dikilen kitabe ise 720-725 yılları arasında kendisi tarafından diktirilmiştir.